Current Affairs Gujarati 22 August 2025| Best for UPSC/GPSC

Today’s Current Affairs Gujarati 22 August 2025 for UPSC,GPSC and other competitive exams. All news updates are explained in Gujarati for easy preparation.

Current Affairs Gujarati 22 August 2025

જન્મ : 22 ઑગસ્ટ, 1787 (સુરતમાં)

નિધન : 17 માર્ચ, 1847

ભારતીય પત્રકાર ફરદુનજી મર્ઝબાન વર્ષ 1805માં મુંબઈ સ્થાયી થયા હતા, ત્યાં તેઓ મુલ્લા ફિરોઝ પાસેથી અરબી અને પર્શિયન ભાષા શીખ્યા હતા.

તેમણે વર્ષ 1808માં તેમણે બુક બાઈન્ડરીનો વેપારી શરૂ કર્યો હતો.

તેમણે વર્ષ 1812માં ‘પ્રન્ટીંગ પ્રેસ’ શરૂ કરી હતી અને સૌપ્રથમ ગુજરાતીમાં હિન્દુ પંચાગ વિક્રમ સવંત 1871ના વર્ષનું કેલેન્ડર પ્રકાશિત કર્યું હતું.

તેમણે વર્ષ 1815માં 17મી સદીના એશિયાના ધર્મો પર આધારિત ‘દબેસ્તા એ મજાહેબ’ પર્સિયન ભાષાના પુસ્તકનું ગુજરાતીમાં પ્રકાશન કર્યું હતું.

તે સિવાય તેમણે વર્ષ 1818માં ‘ખોરદેહ અવસ્તા’ નામના પારસી ધાર્મિક પુસ્તકનું પણ ગુજરાતીમાં અનુવાદ કર્યો હતો.

તેમણે વર્ષ 1822માં સૌપ્રથમ ગુજરાતી સમાચારપત્ર ‘બોમ્બે સમાચાર’ (વર્તમાન મુંબઈ સમાચાર) શરૂ કર્યું હતું.

શરૂઆતમાં તે દર અઠવાડીયે પ્રકાશિત થતું હતું. સમય જતાં તેને દ્વિદિવસીય અને વર્ષ 1855થી દૈનિક સમાચારપત્ર કરવામાં આવ્યું હતું. તે એશિયાનું સૌથી જુનું સમાચાર પત્ર છે.

તેમણે શાહનામા (1830), ગુલિસ્તાન (1838) અને બોસ્ટન (મરણોત્તર, 1849) નામના વિદેશી પુસ્તકોને ગુજરાતીમાં અનુવાદ કરીને પ્રકાશિત કર્યા હતા.

ગગનયાન માનવ અવકાશ ઉડાન મિશન, G1, નું પ્રથમ ક્રુ વગરનું મિશન આ વર્ષે ડિસેમ્બરમાં અર્ધ-હ્યુમનોઇડ રોબોટ – વ્યોમમિત્રા સાથે તેની પ્રથમ પરીક્ષણ ઉડાન કરે તેવી અપેક્ષા છે. અત્યાર સુધીમાં 80 ટકા પરીક્ષણો હાથ ધરવામાં આવ્યા છે.

આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં ૧૯૬ સિદ્ધિઓ પ્રાપ્ત થઈ છે, જેમાં GLEX-૨૦૨૫ અને હાઇ-થ્રસ્ટ ઇલેક્ટ્રિક પ્રોપલ્શન સિસ્ટમનો સમાવેશ થાય છે.

આસામમાં 18 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકો માટે નવા આધાર કાર્ડ બનાવવામાં આવશે નહીં. આસામ કેબિનેટે ગેરકાયદે ઇમિગ્રન્ટ્સને ભારતીય નાગરિકતાથી રોકવા માટે આ નિર્ણય લીધો છે. મુખ્યમંત્રી હિમંતા બિસ્વા સરમાએ આ માહિતી આપી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે, રાજ્યમાં 18 વર્ષથી વધુ ઉંમરના જે લોકો પાસે હજુ સુધી આધાર કાર્ડ નથી તેમને અરજી કરવા માટે એક મહિનાનો સમય આપવામાં આવશે. અનુસૂચિત જાતિ (SC), અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) અને ચા જનજાતિના 18+ વયના લોકો એક વર્ષ માટે આધાર કાર્ડ બનાવી શકશે.

આસામમાં કેટલીક ખાસ વર્ગો સિવાય બધા પાસે આધાર કાર્ડ છે. હવે નવા આધાર કાર્ડ ફક્ત ખૂબ જ ખાસ કિસ્સાઓમાં ડેપ્યુટી કમિશનર (ડીસી) દ્વારા જારી કરવામાં આવશે, જેથી ગેરકાયદે ઘુસણખોરો તરફથી આવતી અરજીઓ પર કડક દેખરેખ રાખી શકાય.

આંતરરાષ્ટ્રીય સહકારી વર્ષની ઉજવણી નિમિત્તે, યુનિક આઇડેન્ટિફિકેશન ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (UIDAI) એ સહકારી બેંકોને ઓનબોર્ડ કરવા અને તેમને આધાર-આધારિત પ્રમાણીકરણ સેવાઓ પ્રદાન કરવા સક્ષમ બનાવવા માટે એક નવું માળખું રજૂ કર્યું છે.

આ માળખું સહકાર મંત્રાલય, નાબાર્ડ, NPCI અને સહકારી બેંકો સાથે ગાઢ પરામર્શ કરીને વિકસાવવામાં આવ્યું છે. તે દેશભરની તમામ 34 રાજ્ય સહકારી બેંકો (SCBs) અને 352 જિલ્લા કેન્દ્રીય સહકારી બેંકો (DCCBs) ને આવરી લેશે.

નવી સિસ્ટમ હેઠળ, આધાર સેવાઓ અપનાવવાની પ્રક્રિયાને સરળ અને ખર્ચ-અસરકારક બનાવવામાં આવી છે. ફક્ત રાજ્ય સહકારી બેંકો જ UIDAI સાથે પ્રમાણીકરણ વપરાશકર્તા એજન્સીઓ (AUA) અને eKYC વપરાશકર્તા એજન્સીઓ (KUA) તરીકે નોંધણી કરાવશે. DCCBs તેમના સંબંધિત SCBs ના આધાર પ્રમાણીકરણ એપ્લિકેશન અને IT માળખાનો સરળ ઉપયોગ કરી શકે છે. આનાથી DCCBs ને અલગ IT સિસ્ટમ વિકસાવવા અથવા જાળવવાની જરૂરિયાત દૂર થાય છે, ખર્ચ બચે છે અને કામગીરી સરળ બને છે.

આ માળખા દ્વારા, સહકારી બેંકો ગ્રાહકોને ઝડપી, વધુ સુરક્ષિત અને મુશ્કેલીમુક્ત ઓનબોર્ડિંગ પ્રદાન કરવા માટે આધાર-સક્ષમ સેવાઓનો લાભ લઈ શકશે. બાયોમેટ્રિક eKYC અને ફેસ ઓથેન્ટિકેશન જેવી સેવાઓ ખાતું ખોલવાનું સરળ બનાવશે, ખાસ કરીને ગ્રામીણ અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોમાં.

GST ના દરોને તર્કસંગત બનાવવા માટે રાજ્યોના નાણામંત્રીઓના જૂથ (GoM) ની એક મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાં કેન્દ્ર સરકારના પ્રસ્તાવને સ્વીકારવામાં આવ્યો. બેઠકમાં ટેક્સ સ્લેબ ઘટાડીને 5 % અને 18 % કરવાના કેન્દ્રના પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા કરવામાં આવી, જેના પર GoM સંમત થયા છે.

કેન્દ્ર સરકારે GSTમાં મોટો ફેરફાર કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જેમાં 12 % અને 28% ના સ્લેબ દૂર કરવામાં આવ્યા છે અને 5 % અને 18 % ના ફક્ત બે દર રાખવાનું કહેવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, તમાકુ અને પાન મસાલા જેવી વસ્તુઓ પર 40% નો ખાસ દર લાગુ કરી શકાય છે.

બિહારના નાયબ મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરીના નેતૃત્વ હેઠળના છ સભ્યોના મંત્રીઓના જૂથે 5, 12, 18 અને 28% ની હાલની ચાર-દર પ્રણાલીમાં ફેરફાર કરવાના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી છે. હવે તેની જગ્યાએ ફક્ત બે દર લાગુ થશે. આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ પર 5% અને સામાન્ય ચીજવસ્તુઓ પર 18% કર લાદવાનો પ્રસ્તાવ હતો. તમાકુ જેવી કેટલીક હાનિકારક વસ્તુઓ પર 40% દર લાગુ થશે.

ભારતના ચૂંટણી પંચે આગામી ઉપરાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી માટે બે નિરીક્ષકોની નિમણૂક કરી છે. પંચાયતી રાજ મંત્રાલયના અધિક સચિવ સુશીલ કુમાર લોહાની અને નાણા મંત્રાલયના અધિક સચિવ ડી. આનંદનને નિરીક્ષક તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી આવતા મહિનાની 9મી તારીખે યોજાશે.

ગયા મહિને જગદીપ ધનખડના રાજીનામાને કારણે આ ચૂંટણી જરૂરી બની છે, જેમણે સ્વાસ્થ્ય કારણોસર રાજીનામું આપ્યું હતું. આ 17મી ઉપરાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી હશે. NDA એ સીપી રાધાકૃષ્ણનને તેના ઉપરાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવાર તરીકે પસંદ કર્યા છે, જ્યારે વિપક્ષી જૂથે સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ બી સુદર્શન રેડ્ડીને.

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી 22 ઓગસ્ટના રોજ કોલકાત્તા મેટ્રોના યેલો લાઇન પર ભૂર્ગભ જયહિંદ એરપોર્ટ મેટ્રો સ્ટેશન અને નવા રૂટનું ઉદ્ઘાટન કરશે. આ દેશનું સૌથી મોટું ભૂગર્ભ મેટ્રો યાર્ડ છે. આ સાથે, ગ્રીન લાઇન પર સિયાલદાહ-એસ્પ્લેનેડ અને ઓરેન્જ લાઈન પર બેલેઘાટા-હેમંત મુખોપાધ્યાય સેક્શનનું પણ લોકાર્પણ કરશે.

કોલકાતા મેટ્રો ભારતનું પ્રથમ મેટ્રો નેટવર્ક છે. ગ્રીન લાઈનના લોન્ચ સાથે, તે એશિયાની પ્રથમ અંડર વોટર (પાણીની અંદર દોડતી) મેટ્રો સેવા બની ગઈ છે.

સ્ટેશન પર ૪૮-મીટર ભૂગર્ભ મેટ્રો યાર્ડ પણ બનાવવામાં આવ્યું છે, જે ભારતનું સૌથી મોટું યાર્ડ છે.

1972 થી 2014 સુધી, મેટ્રો નેટવર્ક 28 કિમી હતું, જે 2025 સુધીમાં વધારીને 31 કિમી કરવામાં આવ્યું છે. 22 ઓગસ્ટના રોજ ઉદ્ઘાટન સાથે, તેમાં 14 વધુ કિમી ઉમેરવામાં આવશે, જે કુલ રૂટ 73 કિમી સુધી પહોંચી જશે.

4 અને 5 સપ્ટેમ્બર, 2025 ના રોજ ઉદયપુર (રાજસ્થાન) માં ગ્રામીણ વિકાસ પર બે દિવસીય રાષ્ટ્રીય ચિંતન શિબિરનું આયોજન કરવામાં આવશે.

તમામ રાજ્યોના ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રીઓ, રાજ્યો, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, ડોમેન નિષ્ણાતો, મધ્ય પ્રદેશના સંગઠનો, સમુદાયના પ્રતિનિધિઓ, ક્ષેત્ર કાર્યકરો અને લાભાર્થીઓ ભાગ લેશે. આ શિબિર ગરીબીમુક્ત ગ્રામીણ ભારત બનાવવા અને સમૃદ્ધ અને સ્થિતિસ્થાપક ગ્રામીણ સમુદાયોના નિર્માણના પ્રધાનમંત્રીના વિઝન સાથે આગળ વધવાના માર્ગો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

GARC દ્વારા અત્યારસુધીમાં રાજ્ય સરકારને ત્રણ ભલામણ અહેવાલો સોંપવામાં આવેલા છે અને તેની કુલ મળીને ૨૫ ભલામણો અમલીકરણના વિવિધ તબક્કામાં છે.

GARC અધ્યક્ષ ડૉ. હસમુખ અઢીયાના દિશાદર્શનમાં ૯ જેટલી ભલામણો સાથે તૈયાર કરવામાં આવેલો ચોથો ભલામણ અહેવાલ મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલને સુપ્રત કરવામાં આવ્યો હતો.

આ ચોથા અહેવાલમાં વિકેન્દ્રીત આયોજન અને બજેટ વ્યવસ્થા અંગે જે ઐતિહાસિક ભલામણો કરવામાં આવી છે તેના પરિણામે લોકકેન્દ્રિત વિકાસ, પારદર્શિતા અને જવાબદારીના નવા યુગની શરૂઆત થશે અને મુખ્યમંત્રીશ્રીના નેતૃત્વમાં રાજ્યમાં ગામથી તાલુકા અને જિલ્લાની યોજના પ્રક્રિયા વધુ લોકતાંત્રિક, પ્રતિનિધિત્વ આધારિત અને જનકેન્દ્રિત બનશે તેવી અપેક્ષા આ અહેવાલમાં વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

રાજ્યમાં વિકેન્દ્રિત આયોજન વ્યવસ્થા વધુ સંગીન બનાવવા GARCના ચોથા અહેવાલમાં જે અન્ય ભલામણો કરવામાં આવી છે તેમા MLA Local Area Development સિવાયની સા.વ.વિ.(આયોજન) હસ્તકની  તમામ  યોજનાઓ માટે કામોની પસંદગી માટે હવે એક જ પ્રકિયા અનુસરવાની, ટેકનોલોજી આધારિત ટ્રેકિંગ સિસ્ટમની, વિકાસશીલ તાલુકાના માપદંડો નવેસરથી નક્કી કરવાની અને પર્ફોર્મન્સ આધારિત જવાબદારી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

કેન્દ્રીય કાપડ મંત્રી શ્રી ગિરિરાજ સિંહે નવી દિલ્હીના વસંત કુંજ સ્થિત પ્લોટ નંબર 8, નેલ્સન મંડેલા માર્ગ ખાતે ભારતીય હસ્તકલા અને હાથવણાટના વૈવિધ્યસભર વારસાની ઉજવણી અને પ્રોત્સાહન માટે સમર્પિત એક મુખ્ય છૂટક અને સાંસ્કૃતિક સ્થળ “ધ કુંજ”નું ઉદ્ઘાટન કર્યું. વિકાસ કમિશનર (હસ્તકલા) ના કાર્યાલય દ્વારા કલ્પના અને વિકાસ કરાયેલ, કુંજ એ તેના પ્રકારની પ્રથમ પહેલ છે જેનો હેતુ કારીગરોને સશક્તિકરણ કરવા, બજારની પહોંચ વધારવા અને ડિઝાઇન-આધારિત, અનુભવપૂર્ણ દ્રષ્ટિકોણ દ્વારા હસ્તકલા ક્ષેત્રની પુનઃકલ્પના કરવાનો છે.

આરોગ્ય સંશોધન વિભાગ (DHR) અને ભારતીય તબીબી સંશોધન પરિષદ (ICMR) એ “જાહેર આરોગ્યમાં આરોગ્ય સંશોધન અને નવીનતાઓ: સંશોધન પ્લેટફોર્મ પર સારી પ્રથાઓનું વિનિમય” શીર્ષકવાળી બે દિવસીય પ્રાદેશિક બેઠકનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. સુષ્મા સ્વરાજ ભવન ખાતે આયોજિત આ કાર્યક્રમમાં નેપાળ, શ્રીલંકા, ભૂટાન અને તિમોર-લેસ્ટેના વરિષ્ઠ પ્રતિનિધિઓને આરોગ્ય સંશોધન પ્રણાલીઓને મજબૂત બનાવવા, સારી પ્રથાઓના વિનિમયને સરળ બનાવવા અને દક્ષિણ અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયામાં સરહદ પાર સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એકત્ર કરવામાં આવ્યા હતા. આ બેઠક દક્ષિણ અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયા રિસર્ચ ફોર હેલ્થ (RESEARCH) પ્લેટફોર્મ માટે પ્રાદેશિક સક્ષમકર્તાનો એક ભાગ છે, જેનો હેતુ ભાગ લેનારા દેશો વચ્ચે એકતા, જ્ઞાન-વહેંચણી અને સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top