24 February 2026 GPSC Current Affairs

24 February 2026 GPSC Current Affairs

૨૪ ફેબ્રુઆરી: ‘સેન્ટ્રલ એક્સાઈઝ ડે | 24 February 2026 GPSC Current Affairs

ભારતમાં દર વર્ષે ૨૪ ફેબ્રુઆરીએ ‘કેન્દ્રીય આબકારી દિવસ’ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ ૨૪ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૪૪ના રોજ પસાર કરવામાં આવેલા ‘સેન્ટ્રલ એક્સાઈઝ એન્ડ સોલ્ટ એક્ટ’ની યાદમાં ઉજવાય છે.

ઉદ્દેશ્ય:

• કેન્દ્રીય પરોક્ષ વેરા અને સીમા શુલ્ક બોર્ડ (CBIC) ના કર્મચારીઓની સેવાઓનું સન્માન કરવું.
• નાગરિકોને દેશના આર્થિક વિકાસમાં એક્સાઈઝ વિભાગના ફાળા વિશે જાગૃત કરવા.
• ભ્રષ્ટાચાર રોકવા અને વેરા વસૂલાતની પ્રક્રિયાને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવા માટે પ્રોત્સાહન આપવું.

સેન્ટ્રલ એક્સાઈઝ એટલે શું?

• એક્સાઈઝ ડ્યુટી (આબકારી જકાત) એ દેશની અંદર ઉત્પાદિત થતી વસ્તુઓ પર લાગતો એક પરોક્ષ કર છે.
• જોકે, GST (વસ્તુ અને સેવા કર) ના અમલીકરણ પછી મોટાભાગના ઉત્પાદનો GST હેઠળ આવી ગયા છે, પરંતુ પેટ્રોલિયમ અને દારૂ જેવા અમુક ઉત્પાદનો પર હજુ પણ એક્સાઈઝ ડ્યુટી લાગુ પડે છે.
• CBIC વિશે: આ વિભાગ ભારત સરકારના નાણા મંત્રાલય હેઠળના મહેસૂલ વિભાગનો એક ભાગ છે. તે કસ્ટમ્સ, સેન્ટ્રલ એક્સાઈઝ, GST અને નાર્કોટિક્સ પર નિયંત્રણ રાખવાની કામગીરી કરે છે.

National Current Affairs in Gujarati 24 February 2026

ગોવા વર્લ્ડ ઓશન સાયન્સ કોંગ્રેસ 2026નું આયોજન કરશે | 24 February 2026 GPSC Current Affairs

પણજીમાં નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઓશનોગ્રાફી વર્લ્ડ ઓશન સાયન્સ કોંગ્રેસ 2026 ની ચોથી આવૃત્તિનું આયોજન કરી રહી છે જેથી વૈજ્ઞાનિકો, નીતિ નિર્માતાઓ, દરિયાઈ ઉદ્યોગ અને દરિયાકાંઠાના સમુદાયને એકસાથે લાવી શકાય. આ કાર્યક્રમ 26 ફેબ્રુઆરી સુધી ચાલશે અને સમુદ્રના સ્વાસ્થ્ય, આબોહવા સ્થિતિસ્થાપકતા અને ટકાઉ વાદળી અર્થતંત્રના માર્ગો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

સપાટીનો આશરે 75% ભાગ પાણીથી ઢંકાયેલો છે અને ભારતની લગભગ 25% વસ્તી દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં રહે છે.

193 કિમીના દરિયાકાંઠા સાથે, ગોવાનું અર્થતંત્ર માછીમારી, પર્યટન અને દરિયાઈ વેપાર દ્વારા સમુદ્ર સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલું છે.

સંસ્થાકીય સહયોગ અને નવીનતા

• આ કોંગ્રેસનું આયોજન નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઓશનોગ્રાફી (NIO), નેશનલ સેન્ટર ફોર પોલર એન્ડ ઓશન રિસર્ચ (NCPOR) અને ગોવા યુનિવર્સિટી દ્વારા સંયુક્ત રીતે કરવામાં આવી રહ્યું છે.
•  અગાઉની આવૃત્તિઓ વિશાખાપટ્ટનમ, કોચી અને ચેન્નાઈમાં યોજાઈ હતી.
• ભારતનો દરિયાકિનારો 7,500 કિમીથી વધુ લાંબો છે, જેમાં ટાપુ પ્રદેશોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
• રાષ્ટ્રીય સમુદ્રશાસ્ત્ર સંસ્થાનું મુખ્ય મથક ગોવામાં છે.
• વાદળી અર્થતંત્રનો અર્થ વિકાસ અને આજીવિકા માટે દરિયાઇ સંસાધનોનો ટકાઉ ઉપયોગ છે.
• ભારતમાં દરિયાઇ નિયમન કોસ્ટલ રેગ્યુલેશન ઝોન (CRZ) ફ્રેમવર્ક દ્વારા સંચાલિત થાય છે.

ભારતે પ્રહાર એન્ટી ટેરર ​​પોલિસી ફ્રેમવર્ક લોન્ચ કર્યું | Current Affairs in Gujarati 24 February 2026

ભારતે તેની પ્રથમ મુખ્ય આતંકવાદ વિરોધી નીતિ, “પ્રહાર” રજૂ કરી છે, જેનો હેતુ બદલાતા જોખમો સામે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાનો છે. ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલ, આ માળખાનો હેતુ જમીન, હવા અને દરિયાઈ ક્ષેત્રોમાં નિવારણ, સંકલન અને પ્રતિભાવ પદ્ધતિઓમાં સુધારો કરવાનો છે. આ નીતિ સરહદ પાર આતંકવાદ, સાયબર યુદ્ધ અને નવી તકનીકોના દુરુપયોગ અંગે વધતી ચિંતાઓ વચ્ચે આવી છે.

પ્રહારને પરંપરાગત અને બિન-પરંપરાગત સુરક્ષા જોખમોનો સામનો કરવા માટે એક સંકલિત કાનૂની, તકનીકી અને સમુદાય-આધારિત વ્યૂહરચના તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.

સતત અને ઉભરતા જોખમોને સંબોધિત કરવા

નીતિ સરહદ પાર આતંકવાદને સતત પડકાર તરીકે ઓળખે છે, ખાસ કરીને ભારતની પશ્ચિમી સરહદો પર કાર્યરત નેટવર્ક્સ તરફથી. તે પંજાબ અને જમ્મુ અને કાશ્મીર જેવા વિસ્તારોમાં શસ્ત્રો અને ડ્રગ હેરફેર માટે ડ્રોનના વધતા ઉપયોગને સંબોધિત કરે છે.

પ્રહાર પ્રતિકૂળ દેશો અને ગુનાહિત હેકર જૂથો દ્વારા મહત્વપૂર્ણ માળખાગત સુવિધાઓને લક્ષ્ય બનાવતી સાયબર કામગીરીને પણ ઓળખે છે. સંવેદનશીલ ગણાતા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં પાવર ગ્રીડ, રેલ્વે, ઉડ્ડયન, બંદરો, સંરક્ષણ સ્થાપનો, અવકાશ સંપત્તિ અને અણુ ઊર્જા સુવિધાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ દસ્તાવેજ ભાર મૂકે છે કે આતંકવાદ કોઈ ધર્મ, જાતિ અથવા રાષ્ટ્રીયતા સાથે જોડાયેલો નથી, પરંતુ વિદેશમાં સ્થિત ઉગ્રવાદી નેટવર્ક્સ દ્વારા હિંસા ભડકાવવાના સતત પ્રયાસોની ચેતવણી આપે છે.

ટેકનોલોજી, ધિરાણ અને સંગઠિત ગુના વચ્ચેના સંબંધો

• આ માળખું આતંકવાદી સંગઠનો અને સંગઠિત ગુના વચ્ચે ભંડોળ અને લોજિસ્ટિક્સ માટે વધતા જોડાણને પ્રકાશિત કરે છે. તે ભરતી, પ્રચાર અને નાણાકીય વ્યવહારો માટે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ, એન્ક્રિપ્ટેડ મેસેજિંગ સેવાઓ, ડાર્ક વેબ અને ક્રિપ્ટો સંપત્તિના ઉપયોગ તરફ નિર્દેશ કરે છે.
• આ નીતિ રાસાયણિક, જૈવિક, રેડિયોલોજીકલ અને પરમાણુ સામગ્રી, તેમજ વિસ્ફોટકો અને ડિજિટલ સાધનોના સંભવિત દુરુપયોગ સામે પણ ચેતવણી આપે છે. ડ્રોન અને રોબોટિક્સ જેવી અદ્યતન તકનીકોને ઉભરતા જોખમો તરીકે ઓળખવામાં આવી છે જેનો ઉપયોગ બિન-રાજ્ય કલાકારો દ્વારા કરવામાં આવે ત્યારે ઘાતક સંભાવના હોય છે.
• પ્રહાર આતંકવાદના કેસોમાં દોષિત ઠેરવવાના દરને મજબૂત બનાવવા માટે FIR નોંધણીથી લઈને કાર્યવાહી સુધી, તપાસના દરેક તબક્કે કાનૂની નિષ્ણાતોને સામેલ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે. તે આંતરરાષ્ટ્રીય આતંકવાદ નેટવર્કનો સામનો કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય અને પ્રાદેશિક ભાગીદારો સાથે ગુપ્ત માહિતીની વહેંચણી અને સહયોગમાં વધારો કરવા પર ભાર મૂકે છે.
• આ નીતિમાં એ વાતનો ઉલ્લેખ છે કે વિદેશમાં સ્થિત જૂથો ઘણીવાર સ્થાનિક સુવિધા આપનારાઓ અને માળખાગત સુવિધાઓ પર આધાર રાખે છે, જેના કારણે ભારતમાં વધુ કડક દેખરેખ અને આંતર-એજન્સી સંકલનની જરૂર પડે છે.
• ગૃહ મંત્રાલય ભારતમાં આંતરિક સુરક્ષા માટે જવાબદાર છે.
• ભારતમાં આતંકવાદ વિરોધી કામગીરીમાં ઘણીવાર NIA અને ગુપ્તચર બ્યુરો જેવી એજન્સીઓનો સમાવેશ થાય છે.
• ભારત-પાકિસ્તાન સરહદ પર દાણચોરી માટે ડ્રોનનો ઉપયોગ ઝડપથી વધી રહ્યો છે.
• CBRN એટલે રાસાયણિક, જૈવિક, રેડિયોલોજીકલ અને પરમાણુ ધમકીઓ.

સૌંડલાએ મહારાષ્ટ્રનું પહેલું જાતિમુક્ત ગામ જાહેર કર્યું | Current Affairs in Gujarati 24 February 2026

એક મોટી સામાજિક સુધારણા પહેલમાં, મહારાષ્ટ્રના સૌંડલા ગામને “જાતિ મુક્ત” ગામ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. 5 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ ગ્રામ સભા દ્વારા સર્વાનુમતે પસાર કરાયેલ આ ઠરાવ, સમુદાયને જાતિ આધારિત ભેદભાવને નકારવા અને “આમચી જાત… માનવ” – જેનો અર્થ થાય છે “મારી જાતિ માનવતા છે” ના સૂત્ર હેઠળ સમાનતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રતિબદ્ધ કરે છે. આ પગલાએ સહિયારા માનવ મૂલ્યોની આસપાસ સ્થાનિક ઓળખને ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કરવાના પાયાના પ્રયાસ તરીકે ધ્યાન ખેંચ્યું છે.

સર્વાનુમતે ગ્રામ સભા ઠરાવ

• મહારાષ્ટ્રના અહિલ્યાનગર જિલ્લામાં સ્થિત સૌંડલાએ વિવિધ સામાજિક પૃષ્ઠભૂમિના ગ્રામજનોના સામૂહિક નિર્ણય દ્વારા ઠરાવ અપનાવ્યો. આ ઘોષણાપત્રમાં ઔપચારિક રીતે તમામ પ્રકારના જાતિ ભેદભાવ અને સામાજિક બહિષ્કારનો ત્યાગ કરવામાં આવ્યો છે.
• શાળાઓ, મંદિરો, જળ સંસ્થાઓ, સમુદાય હોલ, સ્મશાનભૂમિ અને સરકારી સેવાઓ સહિત જાહેર જગ્યાઓ અને સુવિધાઓ – હવે જાતિ, ધર્મ, સંપ્રદાય અથવા જાતિને ધ્યાનમાં લીધા વિના, બધા રહેવાસીઓ માટે સમાન પ્રવેશ માટે પ્રતિબદ્ધ છે. ગ્રામ વહીવટીતંત્રે સાંપ્રદાયિક સુમેળ જાળવવા માટે જાતિ આધારિત ફરિયાદોને સંબોધવા અને અપમાનજનક સોશિયલ મીડિયા સામગ્રી પર નજર રાખવાનું પણ વચન આપ્યું છે.

બંધારણના આદર્શોનું કેન્દ્ર

• આ પ્રસ્તાવ ભારતીય બંધારણની પ્રસ્તાવનાથી પ્રેરિત છે, જે સ્વતંત્રતા, સમાનતા અને બંધુત્વના મૂલ્યોને સ્થાપિત કરે છે. તેના શાસન સિદ્ધાંતોને બંધારણના આદર્શો સાથે સંરેખિત કરીને, સૌંડલા પાયાના સ્તરે સમાનતાને સંસ્થાકીય બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે.
• ભૂતકાળમાં ગામમાં જાતિ આધારિત સંઘર્ષો દુર્લભ રહ્યા હોવા છતાં, નેતાઓએ આ પગલાને પ્રતિક્રિયાત્મક નહીં પણ નિવારક ગણાવ્યું. એકતાને પ્રોત્સાહન આપવા અને ભવિષ્યમાં ભેદભાવ મૂળ ન પકડે તેની ખાતરી કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે.
• નાગરિક સમાજ જૂથોએ 5 ફેબ્રુઆરીને “આંતરરાષ્ટ્રીય જાતિ-મુક્ત દિવસ” તરીકે માન્યતા આપવાનું સૂચન કર્યું છે, જે ગામની બહાર આ પહેલના પ્રતીકાત્મક મૂલ્યને પ્રકાશિત કરે છે.

ભારતીય બંધારણની પ્રસ્તાવના ન્યાય, સ્વતંત્રતા, સમાનતા અને બંધુત્વ પર ભાર મૂકે છે.

ગ્રામ સભા એ ગામના તમામ નોંધાયેલા મતદારોની સામાન્ય સભા છે.

બંધારણની કલમ ૧૫ જાતિના આધારે ભેદભાવને પ્રતિબંધિત કરે છે.

ભારતમાં સામાજિક સુધારણા ચળવળોએ ઐતિહાસિક રીતે જાતિ વંશવેલો અને અસ્પૃશ્યતાને લક્ષ્ય બનાવ્યું છે.

કરણ અદાણીએ AIMA બિઝનેસ લીડર એવોર્ડ 2026 જીત્યો | Current Affairs in Gujarati 24 February 2026

અદાણી પોર્ટ્સ એન્ડ સેઝ લિમિટેડ અને અદાણી સિમેન્ટ લિમિટેડના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર કરણ અદાણીને ઓલ ઈન્ડિયા મેનેજમેન્ટ એસોસિએશન (AIMA) 2026 મેનેજિંગ ઈન્ડિયા એવોર્ડ્સમાં બિઝનેસ લીડર ઓફ ધ યર તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. આ સન્માન નવી દિલ્હીમાં AIMA ના પ્લેટિનમ જ્યુબિલી ઉજવણી દરમિયાન આપવામાં આવ્યું હતું, જે સંસ્થાના 70મા સ્થાપના દિવસ અને 20મા રાષ્ટ્રીય મેનેજમેન્ટ દિવસ નિમિત્તે ઉજવવામાં આવ્યું હતું.

પ્લેટિનમ જ્યુબિલી સમારોહમાં સન્માનિત

• આ એવોર્ડ સમારોહ તાજ પેલેસ હોટેલમાં યોજાયો હતો અને તેમાં પ્રખ્યાત ઉદ્યોગપતિઓ, નીતિ નિર્માતાઓ અને મેનેજમેન્ટ વ્યાવસાયિકોએ હાજરી આપી હતી. કરણ અદાણીએ આ એવોર્ડ અદાણી ગ્રુપના કર્મચારીઓને સમર્પિત કર્યો હતો, જેમાં ગ્રુપના વિકાસમાં તેમના યોગદાનનો સ્વીકાર કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે તેમના પરિવારનો તેમના સમર્થન અને માર્ગદર્શન માટે પણ આભાર માન્યો હતો. કિર્લોસ્કર બ્રધર્સ લિમિટેડના ચેરમેન અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર સંજય કિર્લોસ્કર દ્વારા એવોર્ડ માટેનું પ્રશસ્તિપત્ર વાંચવામાં આવ્યું હતું.

AIMA મેનેજિંગ ઈન્ડિયા એવોર્ડ્સ પૃષ્ઠભૂમિ

• 2010 માં લોન્ચ કરાયેલ, AIMA મેનેજિંગ ઈન્ડિયા એવોર્ડ્સ વ્યવસાય, મીડિયા, કલા અને સામાજિક ક્ષેત્રમાં ઉત્કૃષ્ટ કાર્યને ઓળખે છે. આ પ્લેટફોર્મ ભારતની આર્થિક શક્તિ અને સ્પર્ધાત્મકતામાં ફાળો આપતા નેતૃત્વને પ્રકાશિત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. 2026 ની આવૃત્તિ વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતાઓ અને તકનીકી ફેરફારો વચ્ચે ભારતના વિકાસની ગતિ જાળવી રાખવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
• વિવિધ શ્રેણીઓમાં ઘણા પ્રખ્યાત નેતાઓ અને સંગઠનોનું સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું. રેપિડોના અરવિંદ સાંકા, પવન ગુંટુપલ્લી અને એસઆર ઋષિકેશને આંત્રપ્રિન્યોર ઓફ ધ યર એવોર્ડ આપવામાં આવ્યો હતો. ડિરેક્ટર મોહિત સૂરીને ડિરેક્ટર ઓફ ધ યર મળ્યો હતો. પત્રકારત્વમાં ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન બદલ રાહુલ કંવલનું સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું. કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડને આઉટસ્ટેન્ડિંગ પીએસયુ ઓફ ધ યર નામ આપવામાં આવ્યું હતું.
• AIMA મેનેજિંગ ઇન્ડિયા એવોર્ડ્સ 2010 માં શરૂ કરવામાં આવ્યા હતા.
• AIMA એ 2026 માં તેનો 70મો સ્થાપના દિવસ ઉજવ્યો.
• કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડને આઉટસ્ટેન્ડિંગ પીએસયુ ઓફ ધ યર મળ્યો.
• સુનિલ ભારતી મિત્તલને બિઝનેસ લીડર ઓફ ધ ડિકેડ એવોર્ડ મળ્યો.

International / World Current Affairs in Gujarati 24 February 2026

પેંગોલિન | Current Affairs in Gujarati 24 February 2026

કન્વેન્શન ઓન ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડ ઇન એન્ડેન્જર્ડ સ્પીસીઝ ઓફ વાઇલ્ડ ફૌના એન્ડ ફ્લોરા (CITES) ના એક અહેવાલ મુજબ 2016 થી 2024 દરમિયાન વિશ્વભરમાં 500,000 થી વધુ પેંગોલિન પકડાયા હતા.

પેંગોલિન વિશે

• તેઓ એકમાત્ર સસ્તન પ્રાણીઓ છે જે સંપૂર્ણપણે ભીંગડાથી ઢંકાયેલા છે અને જંગલમાં શિકારીઓથી પોતાને બચાવવા માટે આ ભીંગડાનો ઉપયોગ કરે છે.
• આ ભીંગડા કેરાટિન (માનવ નખ જેવા જ પદાર્થ) થી બનેલા છે.
• તેમને “ભીંગડાવાળા એન્ટિએટર” તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ કીડીઓ અને ઉધઈ ખાય છે.
• લાક્ષણિકતાઓ: એકાંત, મોટે ભાગે નિશાચર પ્રાણીઓ; લાંબી, ચીકણી જીભ જે તેમના શરીર કરતા લાંબી હોય છે; અને દાંત વિનાની.
• વિતરણ: પેંગોલિનની આઠ પ્રજાતિઓ બે ખંડો (એશિયા અને આફ્રિકા) માં જોવા મળે છે.
• ભારતીય પેંગોલિન (IUCN સ્થિતિ: ભયંકર): ઉત્તરપૂર્વીય પ્રદેશ સિવાય, હિમાલયની દક્ષિણમાં, સમગ્ર દેશમાં જોવા મળે છે.
• ચાઇનીઝ પેંગોલિન (IUCN સ્થિતિ: ગંભીર રીતે જોખમમાં મુકાયેલ): આસામ અને પૂર્વીય હિમાલયમાં જોવા મળે છે.

શિયાળુ ઓલિમ્પિક્સ 2026 | Current Affairs in Gujarati 24 February 2026

2026 વિન્ટર ઓલિમ્પિક્સ (6 થી 22 ફેબ્રુઆરી) સત્તાવાર રીતે પૂર્ણ થઈ ગયા છે.

સ્થળો: ઉત્તર ઇટાલીમાં ફેલાયેલા, મુખ્યત્વે મિલાન અને કોર્ટીના ડી‘એમ્પેઝોમાં.

રમતગમત અને ઇવેન્ટ્સ: 16 રમત વિષયોમાં 116 મેડલ ઇવેન્ટ્સ.

મેડલ ટેબલ: નોર્વે (18 ગોલ્ડ મેડલ, કુલ 41) મેડલ સ્ટેન્ડિંગમાં ટોચ પર છે, ત્યારબાદ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (12 ગોલ્ડ, કુલ 33), અને નેધરલેન્ડ્સ (10 ગોલ્ડ, કુલ 20) આવે છે.

નવી રમતો અને ઇવેન્ટ્સ: સ્પ્રિન્ટ અને મિશ્ર રિલે ઇવેન્ટ્સ સાથે ઓલિમ્પિકમાં સ્કી પર્વતારોહણ (સ્કીમો) ડેબ્યૂ કરે છે.

અન્ય નવી મેડલ ઇવેન્ટ્સ: મહિલાઓની લાર્જ હિલ સ્કી જમ્પિંગ, ફ્રીસ્ટાઇલ સ્કીઇંગમાં ડ્યુઅલ મોગલ્સ અને સ્કેલેટનમાં મિશ્ર ટીમ રિલે.

---