16 February 2026 GPSC Current Affairs
16 February 2026 GPSC Current Affairs
દાદાસાહેબ ફાળકે: ભારતીય સિનેમાના પિતામહ | 16 February 2026 GPSC Current Affairs
પૂરું નામ: ધુંડીરાજ ગોવિંદ ફાળકે (જન્મ: ૩૦ એપ્રિલ ૧૮૭૦ – મૃત્યુ: ૧૬ ફેબ્રુઆરી ૧૯૪૪).
શિક્ષણ: જે. જે. સ્કૂલ ઓફ આર્ટસ (મુંબઈ) અને કલાભવન (વડોદરા). તેમણે ફોટોગ્રાફી, લિથોગ્રાફી અને જાદુ કળામાં પણ મહારત મેળવી હતી.
પ્રેરણા: ૧૯૧૦માં તેમણે ‘ધ લાઈફ ઓફ ક્રાઈસ્ટ’ (The Life of Christ) નામની મૂંગી ફિલ્મ જોઈ, જેનાથી પ્રેરાઈને તેમણે ભારતીય કથાઓને પડદા પર લાવવાનું નક્કી કર્યું.
પ્રથમ ફિલ્મ: ‘રાજા હરિશ્ચંદ્ર‘ (૧૯૧૩). આ ભારતની પ્રથમ સ્વદેશી પૂર્ણ લંબાઈની ફીચર ફિલ્મ (Silent Film) હતી.
મુખ્ય ફિલ્મો: મોહિની ભસ્માસુર (૧૯૧૩), સત્યવાન સાવિત્રી (૧૯૧૪), લંકા દહન (૧૯૧૭), શ્રી કૃષ્ણ જન્મ (૧૯૧૮) અને કાલિયા મર્દન (૧૯૧૯).
ટેકનિકલ પ્રદાન: તેમણે સ્પેશિયલ ઇફેક્ટ્સ, ડબલ એક્સપોઝર અને એનિમેશન જેવી તકનીકોનો પ્રયોગ તે જમાનામાં કર્યો હતો.
દાદાસાહેબ ફાળકે એવોર્ડ
આ એવોર્ડ ભારતીય સિનેમાનો સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર છે.
| વિગત | માહિતી |
| શરૂઆત | ૧૯૬૯ (દાદાસાહેબની ૧૦૦મી જન્મજયંતિ પર) |
| કોના દ્વારા અપાય છે | માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય, ભારત સરકાર |
| પુરસ્કારનું સ્વરૂપ | ૧ સ્વર્ણ કમલ (Golden Lotus), ૧૦ લાખ રૂપિયા રોકડ અને શાલ |
| પ્રથમ વિજેતા | દેવિકા રાની (૧૯૬૯) |
| મરણોપરાંત પ્રથમ | પૃથ્વીરાજ કપૂર (૧૯૭૧) |
| તાજેતરના વિજેતા (૨૦૨૫) | મોહનલાલ (મલયાલમ અભિનેતા) |
National Current Affairs in Gujarati 16 February 2026
એડવાન્સ્ડ કેમિસ્ટ્રી સેલ પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (ACC-PLI) યોજના.
તાજેતરના એક અહેવાલમાં ભારતની એડવાન્સ્ડ કેમિસ્ટ્રી સેલ પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (ACC-PLI) યોજનાના અમલીકરણ સામેના ગંભીર પડકારો પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે.
ACC-PLI યોજના શું છે?
- ભારે ઉદ્યોગ મંત્રાલય દ્વારા શરૂ કરાયેલ, આ યોજનાનો હેતુ આગામી પેઢીના બેટરી કોષો, ખાસ કરીને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs) અને ઊર્જા સંગ્રહ પ્રણાલીઓમાં ઉપયોગમાં લેવાતી લિથિયમ-આયન બેટરીના સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
- ઉદ્દેશ્ય: આ યોજનાનો હેતુ કેથોડ, એનોડ અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ ઉત્પાદન સહિત સ્થાનિક બેટરી સપ્લાય ચેઇન બનાવવાનો છે, જેથી આયાત પર નિર્ભરતા (ખાસ કરીને ચીનથી) ઘટાડી શકાય, ખાનગી રોકાણ અને વૈશ્વિક ટેકનોલોજી ભાગીદારી આકર્ષી શકાય, બેટરી ખર્ચ ઘટાડી શકાય અને EVs અને ઊર્જા સંગ્રહને અપનાવવામાં વેગ મળે.
- લક્ષ્ય: આ યોજનાનો ઉદ્દેશ 2026 સુધીમાં 50 GWh બેટરી ઉત્પાદન ક્ષમતા બનાવવાનો છે, જે ₹18,100 કરોડના નાણાકીય ખર્ચ દ્વારા સમર્થિત છે.
- પ્રોત્સાહન: ઉત્પાદકોને વેચાયેલી બેટરી દીઠ ₹2,000 સુધીનું પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે, જે ઓછામાં ઓછા ₹1,100 કરોડના રોકાણ અને ક્રમિક સ્થાનિક મૂલ્ય-વૃદ્ધિની જરૂરિયાતો (બે વર્ષમાં 25% અને પાંચ વર્ષમાં 60%) ને આધીન છે.
પીએમ રાહત યોજના | 16 February 2026 GPSC Current Affairs
પીએમ રાહત એક રાષ્ટ્રીય કેશલેસ ઇમરજન્સી ટ્રીટમેન્ટ સ્કીમ છે જે અકસ્માતની તારીખથી 7 દિવસ સુધી દરેક રોડ અકસ્માત પીડિતને ₹1.5 લાખ સુધીનું નાણાકીય કવરેજ પૂરું પાડે છે, જેમાં સમયસર ગોલ્ડન અવર હસ્તક્ષેપ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવે છે.
માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રાલય (MoRTH): નીતિ દેખરેખ; ઇલેક્ટ્રોનિક વિગતવાર અકસ્માત અહેવાલ (eDAR) પ્લેટફોર્મ દ્વારા એકીકરણ.
રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય સત્તામંડળ (NHA): ટ્રાન્ઝેક્શન મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (TMS 2.0) દ્વારા દાવાની પ્રક્રિયા.
ઉદ્દેશ:
- માર્ગ અકસ્માત પછી તાત્કાલિક તબીબી સહાયના અભાવે કોઈ વ્યક્તિ પોતાનો જીવ ન ગુમાવે તેની ખાતરી કરવા.
- ભારતની માળખાગત કટોકટી પ્રતિભાવ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવા.
- હોસ્પિટલોને નાણાકીય નિશ્ચિતતા પૂરી પાડવા, અવિરત સારવારને પ્રોત્સાહન આપવા.
એશિયન રાઇફલ/પિસ્તોલ ચેમ્પિયનશિપ 2026માં ભારતનો દબદબો
૨૦૨૬ એશિયન રાઇફલ/પિસ્તોલ ચેમ્પિયનશિપ નવી દિલ્હીના ડૉ. કરણી સિંહ શૂટિંગ રેન્જ ખાતે યોજાઈ હતી.
ભારતે ૫૧ ગોલ્ડ સહિત ૯૪ મેડલ જીત્યા હતા.
૨૫ મીટર સેન્ટર ફાયર પિસ્તોલ અને ૫૦ મીટર રાઇફલ પ્રોન ISSFની સિગ્નેચર શૂટિંગ ઇવેન્ટ્સ છે.
કોન્ટિનેન્ટલ ચેમ્પિયનશિપમાં ટીમ ઇવેન્ટ્સ એકંદર મેડલ સ્ટેન્ડિંગમાં નોંધપાત્ર ફાળો આપે છે.
પાપીકોંડા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન | 16 February 2026 GPSC Current Affairs
ઓપરેશન સ્ટ્રાઇપ્સ હેઠળ આંધ્ર પ્રદેશના પાપીકોંડા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન (PNP) માં ‘એક્સપ્લોરર’ નામના મોટા નર વાઘને ફરીથી જંગલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યો.
સ્થાન: તે આંધ્ર પ્રદેશના પૂર્વ ગોદાવરી અને પશ્ચિમ ગોદાવરી જિલ્લામાં સ્થિત છે.
તે ગોદાવરી નદીના કિનારે આવેલું છે.
ભૂપ્રદેશ: તેમાં ઢાળવાળા ઢોળાવ, ટેકરીઓ અને ઊંડી ખીણો સાથેનો કઠોર ભૂપ્રદેશ છે.
પર્વતો: ઉદ્યાનમાં 62 નામવાળા પર્વતો છે. દેવરા કોંડા સૌથી ઊંચો છે. સૌથી પ્રખ્યાત પર્વત વેરાલા કોંડા છે.
બર્ડલાઈફ ઈન્ટરનેશનલે તેને મહત્વપૂર્ણ પક્ષી અને જૈવવિવિધતા ક્ષેત્ર તરીકે નિયુક્ત કર્યું છે.
વનસ્પતિ: ઉદ્યાન ઉષ્ણકટિબંધીય, ભેજવાળા પાનખર જંગલો દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે, જેમાં અર્ધ-સદાબહાર અને સૂકા પાનખર જંગલોના પેચ છે. વનસ્પતિ: આ ઉદ્યાન સાગ, ગુલાબનું લાકડું, ચંદન, વાંસ, નીલગિરી, સાલ, મહુઆ, ટેરોકાર્પસ, ટર્મિનલિયા અને કેસિયા સહિત વિવિધ પ્રકારના વૃક્ષોનું ઘર છે.
પ્રાણીસૃષ્ટિ: બંગાળ વાઘ, ભારતીય ચિત્તો, સુસ્ત રીંછ અને ભારતીય જંગલી કૂતરો (ઢોલ).
બકરીની એક અનોખી વામન જાતિ, જેને સ્થાનિક રીતે “કાંચુ મેખા” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે આ વિસ્તારની મૂળ પ્રજાતિ છે
કૃષિ અને પ્રક્રિયા કરેલ ખાદ્ય ઉત્પાદનો નિકાસ વિકાસ સત્તામંડળ (APEDA) ના લગભગ 40 વર્ષ: | Current Affairs in Gujarati 16 February 2026
APEDA એ APEDA એક્ટ, 1985 (1986 ના એક્ટ 2) હેઠળ ભારતમાંથી કૃષિ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સની નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે બનાવવામાં આવેલ એક વૈધાનિક નિકાસ પ્રમોશન ઓથોરિટી છે. તેણે પ્રોસેસ્ડ ફૂડ એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (PFEPC) ને બદલ્યું.
અમલમાં: 13 ફેબ્રુઆરી, 1986
વહીવટી મંત્રાલય: ભારત સરકારના વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય હેઠળ કાર્યો.
APEDA ના મુખ્ય કાર્યો:
- નિકાસ પ્રમોશન અને બજાર વિકાસ: કૃષિ નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નાણાકીય સહાય, બજાર ગુપ્ત માહિતી અને વૈશ્વિક બ્રાન્ડિંગ સપોર્ટ પૂરો પાડે છે.
- નિકાસકારોની નોંધણી (RCMC): સુનિશ્ચિત ઉત્પાદનોના નિકાસકારોની નોંધણી કરે છે અને નિકાસ ધોરણોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરે છે.
- ગુણવત્તા ધોરણો અને પ્રમાણપત્ર: નિકાસ ધોરણો નક્કી કરે છે અને ગુણવત્તાનું નિરીક્ષણ કરે છે, જેમાં માંસ અને પ્રોસેસ્ડ પ્રોડક્ટ્સનું નિરીક્ષણ શામેલ છે.
- પેકેજિંગ અને મૂલ્યવર્ધન સપોર્ટ: વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા માટે સુધારેલ પેકેજિંગ, લેબલિંગ અને મૂલ્યવર્ધિત પ્રક્રિયાને પ્રોત્સાહન આપે છે. નેશનલ પ્રોગ્રામ ફોર ઓર્ગેનિક પ્રોડક્શન (NPOP): ઓર્ગેનિક નિકાસના પ્રમાણપત્ર અને નિયમન માટે સચિવાલય તરીકે કાર્ય કરે છે.
- ડેટા સંગ્રહ અને વેપાર આંકડા: નીતિનિર્માણ અને વેપાર આયોજનને ટેકો આપવા માટે નિકાસ ડેટા એકત્રિત કરે છે અને પ્રકાશિત કરે છે.
- ખાંડ આયાત દેખરેખ: ખાંડની આયાત પર દેખરેખ રાખવાનું કાર્ય.
આસામમાં પૂર્વોત્તરની પ્રથમ ઇમરજન્સી લેન્ડિંગ સુવિધાનું ઉદ્ઘાટન થયું
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આસામના ડિબ્રુગઢ જિલ્લાના મોરન ખાતે ઉત્તરપૂર્વની પ્રથમ ઇમરજન્સી લેન્ડિંગ સુવિધા (ELF)નું ઉદ્ઘાટન કર્યું.
મોરન બાયપાસ પર સ્થિત આ વ્યૂહાત્મક માળખાકીય સુવિધા, આ ક્ષેત્રમાં ભારતની સંરક્ષણ તૈયારી અને આપત્તિ પ્રતિભાવ ક્ષમતાઓને મોટો વેગ આપે છે.
ઇમરજન્સી લેન્ડિંગ સુવિધા એ ખાસ ડિઝાઇન કરાયેલ હાઇવે એરસ્ટ્રીપ છે, જે ભારતીય વાયુસેનાના સહયોગથી બનાવવામાં આવી છે.
તે કટોકટી દરમિયાન લશ્કરી અને કેટલાક નાગરિક વિમાનોના ઉતરાણ અને ટેક-ઓફને સક્ષમ બનાવે છે.
આ ઉત્તરપૂર્વ ભારતમાં આવી પહેલી સુવિધા છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદની નિકટતાને કારણે ખૂબ વ્યૂહાત્મક મહત્વ ધરાવે છે.
મોરન ELF ઉત્તરપૂર્વ ભારતમાં પ્રથમ કટોકટી ઉતરાણ સુવિધા છે.
નાગરિકાદેવો ભવની ભાવના | Current Affairs in Gujarati 16 February 2026
સેવા તીર્થ, કર્તવ્ય ભવન 1 અને 2 ભારતની વિકસિત ભારત તરફની યાત્રામાં મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે. આ ઇમારતો નાગરિક-કેન્દ્રિત શાસન અને દેશની પ્રગતિ પ્રત્યે સરકારની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
21મી સદીનો પહેલો ક્વાર્ટર હવે પૂરો થઈ ગયો છે, અને એ મહત્વનું છે કે વિકસિત ભારતનું વિઝન ફક્ત નીતિઓ અને યોજનાઓમાં જ નહીં, પરંતુ કાર્યસ્થળો અને કચેરીઓમાં પણ પ્રતિબિંબિત થાય.
સ્વતંત્રતા પછીના દાયકાઓ પછી પણ, ભારત સરકારના વિવિધ મંત્રાલયો દિલ્હીમાં 50 થી વધુ વિવિધ સ્થળોએ કાર્યરત હતા.
સેવા તીર્થ માત્ર એક નામ નથી પરંતુ એક સંકલ્પ છે. તે એક પવિત્ર સ્થળ છે, નાગરિકોને સેવા દ્વારા સેવાના વચનને પૂર્ણ કરવાનું સ્થળ છે.
છેલ્લા અગિયાર વર્ષોમાં, શાસનનું એક નવું મોડેલ ઉભરી આવ્યું છે, જ્યાં નાગરિકો નિર્ણય લેવાના કેન્દ્રમાં છે. તેમણે કહ્યું કે “નાગરિક દેવો ભવ” ફક્ત એક વાક્ય નથી પરંતુ કાર્ય સંસ્કૃતિ છે.
સંગતમ સમુદાય | Current Affairs in Gujarati 16 February 2026
સંગતમ નાગા નાગાલેન્ડની જાણીતી નાગા જાતિઓમાંની એક છે, જે મુખ્યત્વે પૂર્વ નાગાલેન્ડના કિફિરે અને તુએનસાંગ જિલ્લામાં રહે છે.
તેઓ ઉત્તરપૂર્વ ભારતના મોટા નાગા વંશીય જૂથનો ભાગ છે અને મજબૂત પરંપરાગત શાસન પરંપરાઓનું પાલન કરે છે.
“સંગતમ” શબ્દ “સંગતમ” પરથી ઉતરી આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે, જે એક પૂર્વજોના ગામનું નામ છે, જે પાછળથી 19મી સદીના અંતમાં બ્રિટિશ વહીવટી અહેવાલોમાં નોંધાયું હતું.
ગ્રામ્ય પરિષદો અને સૌથી મોટી આદિવાસી સંસ્થાઓ દ્વારા સંચાલિત મજબૂત પરંપરાગત શાસન વ્યવસ્થા.
છ મોટા કુળ જૂથો (શુહ) માં સંગઠિત, જે ઊંડા મૂળવાળા વંશીય માળખાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
તેઓ ગાઢ જંગલો, સ્થળાંતર ખેતી અને જૈવવિવિધતા હોટસ્પોટ્સ દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ પર્યાવરણીય રીતે સમૃદ્ધ વિસ્તારોમાં રહે છે.
સામાજિક ધોરણોનું નિયમન અને કુદરતી સંસાધનોના ઉપયોગ માટે સમુદાય પહેલ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. મહત્વ:
સંગાતમ વિસ્તાર ભારત-મ્યાનમાર સરહદની નજીક આવેલો છે, જે વન્યજીવોની તસ્કરીનો મુખ્ય માર્ગ છે.
તેમની સામૂહિક નિર્ણય લેવાની પ્રણાલી તેમને જૈવવિવિધતા સંરક્ષણમાં મહત્વપૂર્ણ હિસ્સેદારો બનાવે છે.
પેંગોલિનને બચાવવાનો તાજેતરનો પ્રસ્તાવ લુપ્તપ્રાય પ્રજાતિઓના રક્ષણમાં સ્થાનિક સમુદાય-આગેવાની હેઠળના સંરક્ષણ પ્રયાસોના વધતા મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.
જમ્મુ કાશ્મીરમાં દાલ સરોવર | Current Affairs in Gujarati 16 February 2026
દાલ તળાવ એક પ્રખ્યાત શહેરી મીઠા પાણીનું તળાવ અને વેટલેન્ડ ઇકોસિસ્ટમ છે, જેને ઘણીવાર કાશ્મીરના તાજમાં રત્ન કહેવામાં આવે છે. તે પર્યટન, માછીમારી, તરતી ખેતી અને કાશ્મીરની સાંસ્કૃતિક ઓળખનું કેન્દ્ર છે.
તે જમ્મુ અને કાશ્મીરની ઉનાળાની રાજધાની શ્રીનગરમાં સ્થિત છે.
દાલ તળાવ કાશ્મીર ખીણની લેકસ્ટ્રાઇન (તળાવ-રચના) પ્રણાલીનો એક ભાગ છે, જે હિમાલયના તટપ્રદેશને આકાર આપતી ટેક્ટોનિક અને હિમનદી પ્રક્રિયાઓ દ્વારા રચાયેલ છે. તે એક મોટા કુદરતી વેટલેન્ડ સંકુલનો એક ભાગ છે.
નદી જોડાણ:
- જેલમ નદી પ્રણાલી સાથે હાઇડ્રોલોજિકલ રીતે જોડાયેલ છે.
- આસપાસના જળસ્ત્રોતોમાંથી આવતા પ્રવાહો અને ડ્રેનેજ ચેનલોમાંથી પાણી તેમાં વહે છે અને નિયંત્રિત પ્રવાહ દ્વારા જેલમમાં વહે છે.
ખાસ સુવિધાઓ:
- આશરે 18 ચોરસ કિમીમાં ફેલાયેલું, તે 21 ચોરસ કિમીની મોટી વેટલેન્ડ સિસ્ટમનો એક ભાગ છે. ચાર બેસિનમાં વિભાજિત: ગાગરીબલ, લોકુટ દાળ, બોડ દાળ અને નાગિન.
- શાકભાજીની ખેતી માટે ઉપયોગમાં લેવાતા તરતા બગીચાઓ (રાડ) માટે જાણીતા.
- હાઉસબોટ અને શિકારા માટે પ્રખ્યાત, જે પ્રવાસન અને આજીવિકાને ટેકો આપે છે.
- કઠોર શિયાળા દરમિયાન થીજી જાય છે.
- ઇકોલોજીકલ રીતે મહત્વપૂર્ણ પરંતુ ગટરના નિકાલ, અતિક્રમણ, યુટ્રોફિકેશન અને પાણીના પરિભ્રમણમાં ઘટાડો થવાના દબાણ હેઠળ.
રાજાજી નેશનલ પાર્ક
સુપ્રીમ કોર્ટે રાજાજી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનમાંથી પસાર થવા માટે એક રસ્તો બનાવવાની મંજૂરી આપી હતી, શરત એ હતી કે તેના પર કોઈ વાણિજ્યિક વાહનો નહીં ચાલે.
સ્થાન: તે ઉત્તરાખંડ રાજ્યમાં સ્થિત છે.
તે ત્રણ વન્યજીવન અભયારણ્યો – રાજાજી, મોતીચુર અને ચિલ્લાને મર્જ કરીને બનાવવામાં આવ્યું હતું.
તે શિવાલિક પર્વતમાળા અને ભારત-ગંગાના મેદાનો વચ્ચે આવેલું છે.
નદીઓ: ગંગા નદી ઉદ્યાનને વિભાજિત કરે છે. વનસ્પતિ: રાજાજીના જંગલોમાં ભેજવાળું શિવાલિક સાલ વન, ભેજવાળું મિશ્ર પાનખર વન, ઉત્તરીય સૂકું મિશ્ર પાનખર વન અને દક્ષિણ ઢોળાવ પર ખૈર-સીસૂ વનનો સમાવેશ થાય છે.
વનસ્પતિ: સાલ વૃક્ષ, એનોજીસસ લેટીફોલિયા, આલ્બિઝિયા પ્રોસેરા, એ. લેબેક, બોહેમેરિયા રુગુલોસા, લેનિયા કોરોમેન્ડેલિકા, ટર્મિનલિયા બેલેરિકા, મેલોટસ ફિલિપેન્સિસ, વેન્ડલેન્ડિયા હેનેઈ, બોમ્બેક્સ સીબા, વગેરે.
પ્રાણીસૃષ્ટિ: તે એશિયન હાથી, વાઘ, ચિત્તો, હિમાલયન કાળા રીંછ, સ્લોથ રીંછ, સિવેટ, માર્ટેન, શિયાળ, હાયના વગેરેનું ઘર છે.
ચેન્નાઈમાં RISE કોનક્લેવ 2026 નું ઉદઘાટન | Current Affairs in Gujarati 16 February 2026
RISE કોન્ક્લેવ 2026 એ પાયાના સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે એક નવું પગલું છે.
ચેન્નાઈમાં RISE કોન્ક્લેવ 2026 સંશોધન, ઉદ્યોગ સ્ટાર્ટઅપ્સ અને સાહસ મૂડીવાદીઓને એક છત નીચે એકસાથે લાવે છે.
CSIR-ઉદ્યોગ-એકેડેમિયા એમઓયુ અને એક નવું સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સનો સમાવેશ થાય છે.
“ભારતે વિશ્વ કક્ષાના ચામડાના નવીનતા અને નિકાસ-ગુણવત્તાવાળા ચામડાના ઉત્પાદનો, સંરક્ષણ ક્ષેત્રની નવીનતા, હિમોફિલિયા માટે જનીન ઉપચાર ટ્રાયલ અને નવા ફાર્માસ્યુટિકલ્સમાં સફળતા દર્શાવી છે; CSIR-CLRI અને અન્ય ચેન્નાઈ સંસ્થાઓ નિકાસ-આગેવાની હેઠળની નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.”
ભારતે 2014 થી 200,000 સ્ટાર્ટઅપ્સને વટાવી દીધા છે, 2.1 મિલિયનથી વધુ નોકરીઓનું સર્જન કર્યું છે; મહિલાઓ 69% કાર્યબળ હિસ્સા સાથે એન્ટરપ્રાઇઝ વૃદ્ધિને આગળ ધપાવી રહી છે.
ડોનિયર 228રાફેલ
તાજેતરમાં, સંરક્ષણ મંત્રાલયે હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL), ટ્રાન્સપોર્ટ એરક્રાફ્ટ ડિવિઝન, કાનપુર સાથે આઠ ડોર્નિયર 228 એરક્રાફ્ટ ખરીદવા માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
તે એક અત્યંત બહુમુખી બહુહેતુક હળવા પરિવહન વિમાન છે.
તે ખાસ કરીને ઉપયોગિતા અને કોમ્યુટર ટ્રાન્સપોર્ટ, ત્રીજા સ્તરની સેવાઓ અને એર-ટેક્સી કામગીરી, કોસ્ટ ગાર્ડ ફરજો અને દરિયાઈ દેખરેખ સહિત વિવિધ જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે વિકસાવવામાં આવ્યું છે.
ઉત્પાદન: 1983 માં, હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ (HAL) એ ઉત્પાદન લાઇસન્સ ખરીદ્યું અને બે વર્ષ પછી ભારતમાં વિમાન ઉત્પાદન શરૂ કર્યું.
ડોર્નિયર 228 એરક્રાફ્ટની વિશેષતાઓ | Current Affairs in Gujarati 16 February 2026
તે ગેરેટ TPE331 ટર્બોપ્રોપ એન્જિનની જોડી દ્વારા સંચાલિત છે અને તેમાં સુપરક્રિટિકલ વિંગ છે જે ઓછી ઝડપે ઉચ્ચ લિફ્ટ ઉત્પન્ન કરે છે.
તે એક ટ્વીન-ટર્બોપ્રોપ વિમાન છે જે તેના વિશ્વસનીય પ્રદર્શન અને ટૂંકા ટેકઓફ અને લેન્ડિંગ (STOL) ક્ષમતાઓ માટે જાણીતું છે. STOL ક્ષમતા તેને તૈયારી વિનાની, કાચી અને ઘાસવાળી સપાટીઓથી કામ કરવાની અને ગરમ અને ઊંચાઈવાળા વાતાવરણમાં વિશેષતા પ્રાપ્ત કરવાની મંજૂરી આપે છે.
તેમાં એક અનોખી TNT વિંગ ડિઝાઇન છે, જે ઓછી ઝડપે વધુ લિફ્ટ ઉત્પન્ન કરવામાં સક્ષમ છે.
ડોર્નિયર 228 ને સામાન્ય રીતે તેની વૈવિધ્યતા, ઓછી કામગીરી ખર્ચ અને ઉચ્ચ સ્તરની ડિસ્પેચ વિશ્વસનીયતા માટે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે.
114 રાફેલ ફાઇટર જેટ અને P-8I વિમાનોને મંજૂરી
સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહની અધ્યક્ષતામાં ડિફેન્સ એક્વિઝિશન કાઉન્સિલ (DAC) દ્વારા ભારતીય સશસ્ત્ર દળો માટે આશરે ₹3.60 લાખ કરોડ ના ખરીદી પ્રસ્તાવોને મંજૂરી (Acceptance of Necessity – AoN) આપવામાં આવી છે.
ભારતીય વાયુસેના (IAF):
- 114 રાફેલ ફાઇટર જેટ: MRFA પ્રોગ્રામ હેઠળ ફ્રાન્સ પાસેથી 114 નવા રાફેલ વિમાનો ખરીદવામાં આવશે. જેમાંથી મોટાભાગના વિમાનો ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ હેઠળ ભારતમાં જ બનશે. આનાથી વાયુસેનાની લડાયક ક્ષમતા અને લાંબા અંતરના હુમલાની શક્તિમાં વધારો થશે.
- કોમ્બેટ મિસાઇલ્સ: દુશ્મન પર સચોટ અને ઊંડા પ્રહાર કરવા માટે અદ્યતન મિસાઇલો લેવામાં આવશે.
- AS-HAPS: ઊંચાઈ પર રહીને લાંબા સમય સુધી જાસૂસી અને દેખરેખ રાખી શકે તેવા ખાસ સેટેલાઇટ પ્લેટફોર્મની મંજૂરી અપાઈ છે.
ભારતીય સેના (Army):
- વિભવ (Vibhav) એન્ટી-ટેન્ક માઇન્સ: દુશ્મનની ટેન્કોને રોકવા માટે સ્વદેશી એન્ટી-ટેન્ક માઇન્સ ખરીદવામાં આવશે.
- વાહનોનું ઓવરહોલિંગ: T-72 ટેન્ક, BMP-II અને અન્ય સશસ્ત્ર વાહનોના આયુષ્ય અને કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે તેમના રિપેરિંગ (ઓવરહોલ) ને મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
ભારતીય નૌકાદળ (Navy):
- 6 વધારાના P-8I એરક્રાફ્ટ: સમુદ્રી દેખરેખ અને સબમરીન વિરોધી કામગીરી માટે અમેરિકા પાસેથી વધુ 6 વિમાનો લેવાશે.
- પાવર જનરેટર: નેવીના જહાજો માટે સ્વદેશી બનાવટના 4 MW મરીન ગેસ ટર્બાઇન જનરેટર ખરીદવામાં આવશે, જેથી વિદેશી નિર્ભરતા ઘટે.
ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડ (ICG):
- ડોનિયર એરક્રાફ્ટ માટે અદ્યતન EO/IR સિસ્ટમ્સ ખરીદવામાં આવશે, જે દરિયાકાંઠાની સુરક્ષામાં વધારો કરશે.
વિશેષ અધિકાર નોટિસ
વિશેષાધિકાર નોટિસ એ સંસદ સભ્ય (MP) દ્વારા વિશેષાધિકાર ભંગ અથવા ગૃહના તિરસ્કારનો આરોપ લગાવતી ઔપચારિક ફરિયાદ છે.
સંસદીય વિશેષાધિકાર એ સંસદ અને તેના સભ્યોને આપવામાં આવેલા ચોક્કસ અધિકારો અને મુક્તિઓનો ઉલ્લેખ કરે છે જેથી તેઓ અવરોધ કે ધાકધમકી વિના તેમનું કાર્ય કરી શકે.
જો આ અધિકારોનું ઉલ્લંઘન થાય છે, તો તેને વિશેષાધિકાર ભંગ ગણી શકાય, અને ગૃહ દંડ લાદી શકે છે.
કલમ 105 – સંસદ અને તેના સભ્યો (સંસદ માટે) ની સત્તાઓ, વિશેષાધિકારો અને મુક્તિઓ.
કલમ 194 – રાજ્ય વિધાનસભાઓ માટે સમાન જોગવાઈઓ.
કલમ 122 – કોર્ટ પ્રક્રિયાગત ખામીઓના આધારે સંસદીય કાર્યવાહીની માન્યતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવી શકતી નથી.
કલમ 105(2) સંસદમાં કહેવામાં આવેલી કોઈપણ વાત અથવા કોઈપણ મતદાન માટે સાંસદોને મુક્તિ આપે છે.
વિશેષાધિકાર નોટિસ ક્યારે આપી શકાય?
- સભ્યને સંસદીય કાર્યવ્યવહાર કરવાથી અટકાવવામાં આવે છે.
- ખોટી માહિતી આપીને ગૃહને ગેરમાર્ગે દોરવામાં આવે છે.
- સંસદ અથવા તેના સભ્યોની ગરિમાને બદનામ કરવામાં આવે છે અથવા તેના પર હુમલો કરવામાં આવે છે.
- વિકૃત અથવા કાઢી નાખવામાં આવેલી કાર્યવાહી પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે.
- ગૃહનો અનાદર થાય છે, એટલે કે, કોઈપણ કાર્ય જે તેની સત્તા ઘટાડે છે.
- અધ્યક્ષ (લોકસભા) અથવા અધ્યક્ષ (રાજ્યસભા) નક્કી કરે છે કે આ બાબત સ્વીકારવી જોઈએ કે નહીં.
કાશ્મીરી પંડિતો દ્વારા હેરાથ પોશત તહેવાર ની ઉજવણી
હેરાથ, જેને ‘હર રાત્રી’ અથવા ‘શિવ રાત્રી’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે કાશ્મીરી પંડિતોનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક તહેવાર છે.
તે ફાલ્ગુન મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષના તેરમા દિવસે ઉજવવામાં આવે છે, જે સામાન્ય રીતે ફેબ્રુઆરી અને માર્ચ વચ્ચે આવે છે.
આ તહેવાર ભગવાન શિવ અને દેવી પાર્વતીના પવિત્ર જોડાણનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
International/Global Current Affairs Current Affairs in Gujarati 16 February 2026
WHO એ નવી પોલિયો રસી nOPV2 ને પૂર્વ-લાયક ઠેરવી
WHO પૂર્વ-લાયકાત યુએન એજન્સીઓને વિશ્વભરમાં ઉપયોગ માટે રસી ખરીદવાની મંજૂરી આપે છે.
nOPV2 પ્રકાર 2 પોલિયોવાયરસને લક્ષ્ય બનાવે છે અને જૂના OPV કરતાં આનુવંશિક રીતે વધુ સ્થિર છે.
પોલિયો મુખ્યત્વે પાંચ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને અસર કરે છે અને તે બદલી ન શકાય તેવું લકવો પેદા કરી શકે છે.
વિશ્વભરમાં નાબૂદીના પ્રયાસોનો હેતુ દર વર્ષે આશરે 370 મિલિયન બાળકોને રસી આપવાનો છે.
હેનલે પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ 2026માં ભારતનો ક્રમ 75
૨૦૨૬ના હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સમાં ભારતના પાસપોર્ટે નોંધપાત્ર છલાંગ લગાવી છે, જે ૧૦ સ્થાન ઉપર ચઢીને વૈશ્વિક સ્તરે ૭૫મા ક્રમે છે.
આ રેન્કિંગ પાસપોર્ટ ધારકો અગાઉથી વિઝા માટે અરજી કર્યા વિના મુલાકાત લઈ શકે તેવા સ્થળોની સંખ્યા દર્શાવે છે, જેમાં વિઝા-મુક્ત, વિઝા-ઓન-અરાઇવલ અથવા ઇ-વિઝા સુવિધાઓનો સમાવેશ થાય છે. ભારતીય પ્રવાસીઓ માટે, આનો અર્થ એ છે કે વિશ્વભરના ૫૬ દેશોમાં સરળ પ્રવેશ.
પાસપોર્ટની મજબૂતાઈ પર વિશ્વભરમાં સત્તા તરીકે ઓળખાતા હેનલી ઇન્ડેક્સ, નાગરિકો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મુસાફરી કરી શકે છે તે સરળતાને માપવા માટે ઇન્ટરનેશનલ એર ટ્રાન્સપોર્ટ એસોસિએશન (IATA) ના મુસાફરી ડેટાનો ઉપયોગ કરે છે.
૨૦૨૬માં વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટ:
- ભારતે નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી હોવા છતાં, ઘણા દેશો હજુ પણ વૈશ્વિક મુસાફરી-સ્વતંત્રતા ચાર્ટમાં ટોચ પર છે.
- તાજેતરના 2026 હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ ડેટા અનુસાર: ટોચના ક્રમાંકિત પાસપોર્ટ
- પ્રથમ: સિંગાપોર – 192 દેશોને વિઝા-મુક્ત પ્રવેશ આપે છે, વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી પાસપોર્ટ તરીકે તેનું સ્થાન જાળવી રાખે છે.
- બીજું: જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા – બંને પાસપોર્ટ 187 સ્થળોએ વિઝા-મુક્ત પ્રવેશ આપે છે.
- ત્રીજું: સ્વીડન અને યુએઈ: દરેક પાસપોર્ટ મુસાફરોને 186 દેશોમાં વિઝા-મુક્ત પ્રવેશ આપે છે.
