17 January 2026 GPSC Current Affairs

Important 17 January 2026 GPSC Current Affairs in Gujarati

16 January – National Startup Day (India)

ભારતમાં દર વર્ષે 16 જાન્યુઆરીએ રાષ્ટ્રીય સ્ટાર્ટઅપ દિવસ (National Startup Day) ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસનો હેતુ દેશના ઉદ્યમીઓને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવાનો છે.

પૃષ્ઠભૂમિ

• 16 જાન્યુઆરી, 2016ના રોજ ભારત સરકારે Startup India Initiative લોન્ચ કરી હતી.
• આ પહેલના સ્મરણરૂપે 2022થી 16 જાન્યુઆરીને National Startup Day તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.

ઉદ્દેશ્યો

• નવીનતા (Innovation) અને ઉદ્યોગસાહસિકતા (Entrepreneurship)ને પ્રોત્સાહન
• યુવાઓને સ્ટાર્ટઅપ શરૂ કરવા માટે પ્રેરણા
• રોજગાર સર્જન અને આર્થિક વિકાસ
• સ્ટાર્ટઅપ્સને નીતિગત, નાણાકીય અને સંસ્થાગત સહાય

Startup India Initiative – મુખ્ય લક્ષણો

• સ્ટાર્ટઅપ્સની માન્યતા (Recognition)
• ટેક્સમાં છૂટછાટ અને કાનૂની સહુલિયતો
• Fund of Funds for Startups (FFS)
• ઇન્ક્યુબેટર અને એક્સેલેરેટર સપોર્ટ
• આત્મનિર્ભર ભારત અને Make in India સાથે સંકલન

મહત્વ (Exam Point of View)

• દિવસ: 16 જાન્યુઆરી
• દેશ: ભારત
• લૉન્ચ વર્ષ: 2016 (Startup India)
• National Startup Day તરીકે ઉજવણી: 2022થી

National Current Affairs in Gujarati 17 January 2026

જયપુરની પપેટ કોલોનીમાં ફ્રેમ્સ: | 17 January 2026 GPSC Current Affairs

જયપુરના આ ખૂણામાં, લગભગ 250 પરિવારો રાજસ્થાનની સૌથી જૂની લોક કલાઓમાંની એક, કઠપૂતળી કળા છે.

આ કારીગરો નાના લાકડાના કઠપૂતળીઓ પર જીવંત કાપડ સીવે છે જેનો ઉપયોગ પ્રવાસી કલાકારો રાજપૂત રાજાઓ, યોદ્ધાઓ, લોક નાયકો અને નૈતિક વાર્તાઓનું ચિત્રણ કરવા માટે કરે છે.

જયપુરના “પિંક સિટી” ના સાંકડા ગલીઓના ભુલભુલામણીમાં દૂર આવેલું પપેટ ટાઉન આવેલું છે, એક એવી જગ્યા જ્યાં વાર્તાઓ લખાતી નથી પરંતુ કોતરવામાં આવે છે, સીવવામાં આવે છે અને દોરાથી જીવંત કરવામાં આવે છે. સાંકડા ઘરોની અંદર, પુરુષો અને સ્ત્રીઓ ફ્લોર પર બેસે છે, નાના લાકડાના ચહેરાઓ આકાર આપે છે, કાળી આંખો ભરે છે અને જીવંત કાપડ સીવે છે.

લગભગ 250 પરિવારો અહીં રહે છે, જેમાંથી ઘણા પેઢીઓથી આ કલા કરી રહ્યા છે.

કઠપૂતળી તરીકે ઓળખાતી આ કઠપૂતળીઓ રાજસ્થાનની સૌથી જૂની લોક કલાઓમાંની એક છે. આ નામ કઠપૂતળી (લાકડું) અને પુટલી (ઢીંગલી) પરથી આવ્યું છે, જે તેમની સરળ છતાં પ્રભાવશાળી રચનાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

ઐતિહાસિક રીતે, ભટકતા કલાકારો દ્વારા કઠપૂતળીના શોનો ઉપયોગ ગામડાના પ્રેક્ષકોને રાજપૂત રાજાઓ, શૂરવીર યોદ્ધાઓ, લોક નાયકો અને નૈતિક વાર્તાઓ સંભળાવવા માટે કરવામાં આવતો હતો. મનોરંજનના આધુનિક સ્વરૂપો પહેલાં, કઠપૂતળીઓ સંદેશાવ્યવહારનું એક શક્તિશાળી માધ્યમ હતું.

ઉત્તરાખંડે વેલી ઓફ ફ્લાવર્સમાં પાંચમા દિવસે પણ જંગલમાં આગ લાગી હોવાથી IAFની મદદ માંગી | Current Affairs in Gujarati 17 January 2026

સમુદ્ર સપાટીથી 3,300 મીટરની ઊંચાઈ પર સ્થિત, વેલી ઓફ ફ્લાવર્સ લગભગ 600 પ્રજાતિઓના વિદેશી ફૂલોનું ઘર છે.

છેલ્લા પાંચ દિવસથી, યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ, વેલી ઓફ ફ્લાવર્સમાં જંગલમાં આગ લાગી છે, જેના કારણે ઉત્તરાખંડ ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ વિભાગે આગ ઓલવવા માટે ભારતીય વાયુસેના (IAF) ની મદદ માંગી છે.

નંદા દેવી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનના વેલી ઓફ ફ્લાવર્સ રેન્જ હેઠળના પાનખંડા જંગલ વિસ્તારમાં આગ લાગી હતી.

મુશ્કેલ ભૂપ્રદેશ અને રસ્તાઓના અભાવે અગ્નિશામક દળો માટે આ વિસ્તારમાં પહોંચવું મુશ્કેલ બન્યું હતું.

“જાન્યુઆરીની શરૂઆતમાં જંગલમાં આગ લાગવાનું કારણ પહાડીઓમાં લગભગ કોઈ અથવા ખૂબ જ ઓછી હિમવર્ષા હોઈ શકે છે. બરફ સપાટીને ભીની રાખે છે અને આવી ઘટનાઓને અટકાવે છે.”

ફોરેસ્ટ સર્વે ઓફ ઈન્ડિયાના ડેટા અનુસાર, ઉત્તરાખંડને ડિસેમ્બર 2025માં જંગલમાં આગ લાગવાની અનેક ચેતવણીઓ મળી હતી.

 રાજ્યને 2025માં 1,153 જંગલમાં આગ લાગવાની ચેતવણીઓ મળી હતી, જેના કારણે સેંકડો હેક્ટર જંગલ જમીનનો નાશ થયો હતો.

ગુજરાતએ ઉત્તરાયણ પહેલા કરુણા અભિયાન શરૂ કર્યું હતું . | Current Affairs in Gujarati 17 January 2026

ગુજરાત સરકારે ઉત્તરાયણ તહેવાર પહેલા વન્યજીવ સંરક્ષણ પગલાં વધુ સઘન બનાવ્યા હતા, તહેવાર દરમિયાન પક્ષીઓ અને પ્રાણીઓને ઇજા થવી એ એક સામાન્ય ચિંતાનો વિષય છે, તેથી વહીવટીતંત્રે કરુણા અભિયાન પહેલ હેઠળ વ્યાપક કટોકટી વ્યવસ્થા કરી છે જેથી તીક્ષ્ણ પતંગના દોરીઓથી થતા નુકસાનને ઓછું કરી શકાય.

કરુણા અભિયાન હેઠળ, રાજ્યએ સમગ્ર ગુજરાતમાં 728 પશુચિકિત્સકો અને 8,620 પ્રશિક્ષિત સ્વયંસેવકોની એક ખાસ ટીમ તૈનાત કરી હતી.

આ ટીમો ઘાયલ પક્ષીઓ અને પ્રાણીઓને બચાવવા, તેમને સુરક્ષિત રીતે પરિવહન કરવા અને તાત્કાલિક સારવાર પૂરી પાડવા માટે જવાબદાર રહ્યા.

આ પ્રયાસોને ટેકો આપવા માટે, 1,036 સારવાર અને સંગ્રહ કેન્દ્રો સંપૂર્ણપણે કાર્યરત છે, જે શહેરી અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કવરેજ સુનિશ્ચિત કરે છે જ્યાં પતંગ સંબંધિત ઇજાઓ સામાન્ય રીતે નોંધાય છે.

સરકારે બચાવ સેવાઓની સરળ ઍક્સેસ પ્રદાન કરીને નાગરિકોની ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે. રહેવાસીઓ સમર્પિત વોટ્સએપ નંબર પર સંદેશા મોકલીને નજીકના પક્ષી સારવાર કેન્દ્રો વિશે વાસ્તવિક સમયની માહિતી મેળવી શકે છે.

આ ડિજિટલ એકીકરણનો હેતુ પ્રતિભાવ સમય ઘટાડવાનો અને તહેવારના સમયગાળા દરમિયાન ઘાયલ વન્યજીવોને તાત્કાલિક તબીબી સહાય મળે તેની ખાતરી કરવાનો છે.

ગુજરાત હવે ખેલકૂદમાં પણ “ગ્લોબલ હબ” બનીને ઉભરી રહ્યું છે. | Current Affairs in Gujarati 17 January 2026

આવનારા સમયમાં 2030ના વર્ષમાં કોમનવેલ્થ ગેમ્સ અમદાવાદમાં યોજવા જઈ રહી છે. આગામી સમયમાં 2036માં ભારતમાં ઓલિમ્પિક યોજાય તે માટે પ્રયાસો શરુ થઇ ગયા છે.

ઇન્ડિયન ઓલિમ્પિક એસોસિએશનની એકિઝક્યુટિવ કાઉન્સિલ દ્વારા નેશનલ ઓલિમ્પિક એજ્યુકેશન એન્ડ ડેવલપમન્ટ પ્રોગ્રામ લોન્ચ કરવામાં આવ્યો છે. સાથે જ નેશનલ ઓલિમ્પિક એકેડેમીને ફરી સક્રિય કરવામાં આવી છે.

આ નિર્ણય 8મી જાન્યુઆરીએ ઇન્ડિયન ઓલિમ્પિક એસોસિએશનની એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલ મળી હતી તેમાં લેવાયો છે અને આ પછી .

9મી જાન્યુઆરીએ ઇન્ડિયન ઓલિમ્પિક એસોસિએશનની જે વાર્ષિક સામાન્ય સભા મળી હતી તેમાં આ નિર્ણયને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. IOAની આ બંને મિટિંગ અમદાવાદ ખાતે મળી હતી.

તાજેતરમાં, હાટ્ટી જાતિઓએ તેમનો સૌથી મોટો વાર્ષિક તહેવાર, બોડા ઉત્સવ ઉજવ્યો. | Current Affairs in Gujarati 17 January 2026

બોડા ઉત્સવ પોષ દ્વાદશીની પૂર્વસંધ્યાએ શરૂ થાય છે

સમયગાળો: સમગ્ર માઘ મહિના દરમિયાન.

ત્રણ તબક્કાઓ:

• બોધાતો: પરંપરાગત વાનગીઓ તૈયાર કરવી અને દેવતાઓને અર્પણ કરવી.
• સામાન્ય આંગણું: સમુદાય ભોજન, ગાયન અને નૃત્ય.
• બોધત: મહિનાના અંત સુધી સમુદાય ભોજન અને પરંપરાગત પ્રવૃત્તિઓ.

સંસ્કૃતિ અને પરંપરાઓ:

• દેવતાઓ (શિરગુલ મહારાજ, બિજત મહારાજ, વગેરે) ને સમર્પિત પૂજા.
• પરિણીત બહેનોને સાજે (દુના) ની ભેટ આપવી.
• નૃત્ય અને સંગીતમાં હાટ્ટી મહિલાઓનું યોગદાન.
• આ તહેવાર હાટ્ટી સમુદાયની સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ અને સમુદાય ભાવનાનું પ્રતીક છે.

હાટ્ટી સમુદાય :

• શહેરોમાં હાટ તરીકે ઓળખાતા નાના બજારોમાં ફળો, શાકભાજી, માંસ અને ઊન વેચવાના તેમના પરંપરાગત વ્યવસાયને કારણે તેમને હાટ્ટી કહેવામાં આવે છે.
• તેઓ મુખ્યત્વે હિમાચલ પ્રદેશના સિરમૌર જિલ્લામાં રહે છે અને ઉત્તરાખંડમાં ગિરી અને ટોન્સ નદીઓ વચ્ચેના પ્રદેશમાં પણ જોવા મળે છે.
• તેઓ ઉત્તરાખંડના જૌનસારી સમુદાય સાથે સામાજિક, સાંસ્કૃતિક અને ભૌગોલિક સમાનતાઓ ધરાવે છે, જેને 1967માં અનુસૂચિત જનજાતિનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો હતો.
• હટ્ટી સમુદાય પાસે ખુમ્બલી નામની એક પરંપરાગત પરિષદ છે, જે તેમના કાર્યોનું નિરીક્ષણ કરે છે.

શ્રી સુરજીત ભુજબળે ICP અગરતલા ખાતે ICEGATE-LPMS એકીકરણનું ઉદ્ઘાટન કર્યું | Current Affairs in Gujarati 17 January 2026

જે સરહદ પાર વેપારમાં ડિજિટલ પરિવર્તનને પ્રોત્સાહન આપે છે.

આ એકીકરણ બંદરો, એરપોર્ટ અને આંતરિક કન્ટેનર ડેપો પર પહેલાથી જ પ્રાપ્ત કાર્યક્ષમતા પર આધારિત છે, જે ઝડપી સામાન ક્લિયરન્સ, આયાત અને નિકાસ પ્રક્રિયાઓ માટે સ્વચાલિત કાર્યપ્રવાહ, સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય ડેટા વિનિમય અને ડેટા અખંડિતતા જાળવવા માટે મજબૂત સમાધાન પદ્ધતિઓ સુનિશ્ચિત કરે છે.

સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડાયરેક્ટ ટેક્સીસ એન્ડ કસ્ટમ્સ (CBIC) ના ખાસ સચિવ અને સભ્ય (કસ્ટમ્સ) શ્રી સુરજીત ભુજબળે આજે ત્રિપુરાના અગરતલા ખાતે ઇન્ટિગ્રેટેડ ચેક પોસ્ટ (ICP) ખાતે ઇન્ડિયન કસ્ટમ્સ ઇલેક્ટ્રોનિક ગેટવે-લેન્ડ પોર્ટ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (ICEGATE-LPMS) ના એકીકરણનું ઉદ્ઘાટન કર્યું.

આ પહેલ સરહદ પાર વેપાર સુવિધામાં વ્યાપક ડિજિટલ પરિવર્તન તરફ CBIC ની ચાલી રહેલી સફરમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે.

ICEGATE-LPMS એકીકરણ ICEGATE અને લેન્ડ પોર્ટ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ વચ્ચે રીઅલ-ટાઇમ, ટુ-વે ડેટા એક્સચેન્જને સક્ષમ કરે છે, જે લેન્ડ પોર્ટ્સ પર એક સીમલેસ ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમ બનાવે છે.

આ એકીકરણ બંદરો, એરપોર્ટ અને ઇનલેન્ડ કન્ટેનર ડેપો પર પહેલાથી જ પ્રાપ્ત કાર્યક્ષમતા પર આધારિત છે, જે ઝડપી સામાન ક્લિયરન્સ, આયાત અને નિકાસ પ્રક્રિયાઓ માટે સ્વચાલિત વર્કફ્લો, સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય ડેટા એક્સચેન્જ અને ડેટા અખંડિતતા જાળવવા માટે મજબૂત સમાધાન પદ્ધતિઓ સુનિશ્ચિત કરે છે.

International Current Affairs in Gujarati 17 January 2026

BRICS ઇન્ડિયા 2026 લોગો, થીમ અને વેબસાઇટ વિદેશ મંત્રી દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવી | Current Affairs in Gujarati 17 January 2026

વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે 13 જાન્યુઆરી, 2026ના રોજ નવી દિલ્હીમાં ભારતના BRICS ચેરમેનશીપ 2026 માટે લોગો, થીમ અને વેબસાઇટનું અનાવરણ કર્યું.

2. BRICS ઇન્ડિયા 2026 લોગો સમાવેશીતા, સંવાદ અને સહિયારા વિકાસનું પ્રતીક છે. લોગો પરંપરા અને આધુનિકતાને મિશ્રિત કરે છે, જેમાં પાંખડીઓ બધા BRICS સભ્યોના જીવંત રંગોને પ્રતિબિંબિત કરે છે અને સામૂહિક શક્તિ અને એકતાનું પ્રતીક છે. કેન્દ્રમાં, “નમસ્તે” હાવભાવ હૂંફ, આદર અને સૌહાર્દપૂર્ણ સહકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

3. આ વર્ષે ભારતના BRICS ચેરમેનશીપની થીમ “સ્થિતિસ્થાપકતા, નવીનતા, સહયોગ અને ટકાઉપણું માટે નિર્માણ” છે. તે BRICS માટે વડા પ્રધાનના “માનવતા પહેલા અને લોકો-કેન્દ્રિત” દ્રષ્ટિકોણથી પ્રેરણા લે છે.

૪. બ્રિક્સ ઇન્ડિયા વેબસાઇટ, brics2026.gov.in, પણ વિદેશ મંત્રી દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવી હતી. તે ભારતના બ્રિક્સ અધ્યક્ષપદને લગતી માહિતી પ્રસારિત કરવા માટે એક પ્લેટફોર્મ તરીકે સેવા આપશે.

૫. બ્રિક્સ સભ્ય અને ભાગીદાર દેશો, આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો, ભારત સરકારના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, રાજ્યોના નિવાસી કમિશનરો, થિંક-ટેન્ક, મીડિયા અને અન્ય પ્રતિષ્ઠિત સહભાગીઓએ લોન્ચ ઇવેન્ટમાં હાજરી આપી હતી.

અમેરિકન વૈજ્ઞાનિક ટોબી કીયર્સ ને છુપાયેલા ફંગલ નેટવર્ક્સ પર પ્રકાશ પાડવા બદલ ટાઇલર પુરસ્કાર મળ્યો.

વિશ્વભરમાં જંગલો, ઘાસના મેદાનો અને ખેતરોની સપાટી નીચે, વિશાળ ફંગલ નેટવર્ક્સ છોડના મૂળ સાથે પોષક તત્વોનું વિનિમય કરવા માટે ભૂગર્ભ વેપાર પ્રણાલીઓ બનાવે છે, વાર્ષિક 13 અબજ ટન કાર્બન શોષીને મહત્વપૂર્ણ આબોહવા નિયમનકારો તરીકે કાર્ય કરે છે.

હજુ સુધી, આ “માયકોરાઇઝલ નેટવર્ક્સ” ને ખૂબ જ ઓછો અંદાજવામાં આવતો હતો: તેમને પૃથ્વીની મહત્વપૂર્ણ સંચાર પ્રણાલીઓમાંની એક તરીકે જોવાને બદલે છોડના ફક્ત મદદરૂપ સાથી તરીકે જોવામાં આવતા હતા.

અમેરિકન ઉત્ક્રાંતિ જીવવિજ્ઞાની ટોબી કિયર્સ ને હવે આ ભૂગર્ભ વિશ્વને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાના તેમના કાર્ય માટે પર્યાવરણીય સિદ્ધિ માટે ટાઇલર પુરસ્કાર – જેને ક્યારેક “પર્યાવરણ માટે નોબેલ” કહેવામાં આવે છે – એનાયત કરવામાં આવ્યો છે.

વૈજ્ઞાનિકોએ શોધી કાઢ્યું છે કે અવકાશ ઉડાન રોગપ્રતિકારક જનીનોને અસર કરે છે, મગજને વિકૃત કરે છે

છોડ તેમના વધારાના કાર્બનને ભૂગર્ભમાં મોકલે છે, જ્યાં માયકોરાઇઝલ ફૂગ 13.12 અબજ ટન કાર્બન ડાયોક્સાઇડ શોષી લે છે – અશ્મિભૂત ઇંધણમાંથી કુલ ઉત્સર્જનનો લગભગ એક તૃતીયાંશ.

હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ | Current Affairs in Gujarati 17 January 2026

હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ ઇન્ટરનેશનલ એર ટ્રાન્સપોર્ટ એસોસિએશન (IATA) દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા ડેટાના આધારે દેશોને રેન્ક આપે છે.

2026 હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સમાં વૈશ્વિક મુસાફરી ગતિશીલતામાં નોંધપાત્ર ફેરફારો દર્શાવવામાં આવ્યા છે, જેમાં એશિયા ટોચના ક્રમે પ્રભુત્વ ધરાવે છે.

આ વૈશ્વિક પાસપોર્ટનું એક લોકપ્રિય રેન્કિંગ છે જે પાસપોર્ટ ધારકો અગાઉના વિઝા વિના મુસાફરી કરી શકે તેવા સ્થળોની સંખ્યાના આધારે તેની મજબૂતાઈને માપે છે.

ઇન્ટરનેશનલ એર ટ્રાન્સપોર્ટ એસોસિએશન (IATA) દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા ડેટાના આધારે આ ઇન્ડેક્સ દેશોને રેન્ક આપે છે.

તેની શરૂઆત 2006 માં હેનલી એન્ડ પાર્ટનર્સ વિઝા પ્રતિબંધ સૂચકાંક (HVRI) તરીકે થઈ હતી.

આ સૂચકાંકમાં ૧૯૯ અલગ અલગ પાસપોર્ટ અને ૨૨૭ અલગ અલગ મુસાફરી સ્થળોનો સમાવેશ થાય છે.

મહત્વ: પાસપોર્ટ જેટલો મજબૂત હશે, તેના ધારક અગાઉના વિઝા વિના તેટલા વધુ દેશોમાં પ્રવેશ કરી શકશે – એક વિશેષાધિકાર જે રાજદ્વારી સંબંધો, આર્થિક પ્રભાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્વાસને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ ૨૦૨૬ હાઇલાઇટ્સ

• ભારતનો પાસપોર્ટ પણ સુધર્યો છે, પાંચ સ્થાન ઉપર ચઢીને ૮૦મા ક્રમે છે.
• વિશ્વના ટોચના ત્રણ પાસપોર્ટ એશિયાના છે. સિંગાપોર પ્રથમ ક્રમે છે, ત્યારબાદ જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા આવે છે.
• અફઘાનિસ્તાન યાદીમાં સૌથી નીચે ૧૦૧મા ક્રમે છે, અને ૨૪ સ્થળોએ વિઝા-મુક્ત પ્રવેશ ધરાવે છે.

---