08 January 2026 GPSC Current Affairs

Important 08 January 2026 GPSC Current Affairs in Gujarati

૮ જાન્યુઆરી – પૃથ્વી પરિભ્રમણ દિવસ | 08 January 2026 GPSC Current Affairs

પૃથ્વી પોતાની ધરી પર ફરે છે તે વૈજ્ઞાનિક શોધની યાદમાં દર વર્ષે ૮ જાન્યુઆરીએ પૃથ્વી પરિભ્રમણ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.

૮ જાન્યુઆરી, ૧૮૫૧ ના રોજ, ફ્રેન્ચ ભૌતિકશાસ્ત્રી લિયોન ફુકોલ્ટે પેરિસમાં પ્રખ્યાત ફુકોલ્ટ લોલક પ્રયોગનો ઉપયોગ કરીને પૃથ્વીના પરિભ્રમણનું નિદર્શન કર્યું. આનાથી પૃથ્વીના પરિભ્રમણનો પ્રથમ સરળ અને સીધો પ્રાયોગિક પુરાવો મળ્યો.

પૃથ્વી પોતાની ધરી પર પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ ફરે છે.

એક સંપૂર્ણ પરિભ્રમણમાં લગભગ ૨૪ કલાક લાગે છે.

આ પરિભ્રમણ આ માટે જવાબદાર છે:

• દિવસ અને રાત
• સૂર્ય, ચંદ્ર અને તારાઓની સ્પષ્ટ ગતિ

National Current Affairs in Gujarati 08 January 2026

દીવના ઘોઘલા બીચ ખાતેથી બીજી ખેલો ઇન્ડિયા બીચ ગેમ્સનો આજથી આરંભ

દીવના ઘોઘલા બીચ પર બીજી ખેલો ઇન્ડિયા બીચ ગેમ્સ આજથી શરૂ થશે. 5 થી ૧૦ જાન્યુઆરી દરમિયાન યોજાનાર આ ગેમ્સમાં 2,100થી વધુ ખેલાડીઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે.

ખેલો ઇન્ડિયા બીચ ગેમ્સ પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના રમતગમતની સંસ્કૃતિ બનાવવાના વિઝનને અનુરૂપ છે જેથી આપણા યુવાનો સ્વસ્થ નાગરિક બની શકે.

છ મેડલ રમતો હશે: બીચ સોકર, બીચ વોલીબોલ, બીચ સેપક તકરા, બીચ કબડ્ડી, પેનકક સિલાટ અને ઓપન વોટર સ્વિમિંગ. મલ્લખંભ અને ટગ ઓફ વોર મેડલ સિવાયની ઘટનાઓ હશે.

કલાઈ-II જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ | 08 January 2026 GPSC Current Affairs

કેન્દ્રીય પર્યાવરણ મંત્રાલયની એક નિષ્ણાત સમિતિએ અરુણાચલ પ્રદેશમાં 1,200 મેગાવોટના કલાઈ-II જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ માટે પર્યાવરણીય મંજૂરી (EC) ની ભલામણ કરી છે.

પ્રોજેક્ટ વર્ણન: 1,200 મેગાવોટનો કલાઈ-II જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ લોહિત નદી પર પ્રસ્તાવિત છે, જેનો અમલ THDC ઇન્ડિયા લિમિટેડ દ્વારા અરુણાચલ પ્રદેશના અંજાવ જિલ્લાના હવાઈ ગામમાં કરવામાં આવશે.

તે નદીના પ્રવાહનો પ્રકારનો પ્રોજેક્ટ છે, જેમાં નદીના કુદરતી પ્રવાહનો ઉપયોગ કરીને સ્વચ્છ વીજળી ઉત્પાદન માટે મર્યાદિત પાણી સંગ્રહનો સમાવેશ થાય છે.

લોહિત નદી: બ્રહ્મપુત્ર નદીની ઉપનદી.

EIA વિવાદ: પર્યાવરણવાદીઓ અને સ્થાનિક રહેવાસીઓએ EIA રિપોર્ટની ટીકા કરી કારણ કે તેમાં અત્યંત જોખમમાં મુકાયેલી સફેદ પેટવાળી હેરોન (આર્ડિયા ચિહ્ન) ની હાજરીનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નથી.

સફેદ પેટવાળું બગલું:

સફેદ પેટવાળું બગલું મુક્ત વહેતા નદીના વિસ્તારોને પસંદ કરે છે જ્યાં થોડી ખલેલ પડે છે અને મુખ્યત્વે ઝડપી વહેતા વિસ્તારોમાં માછલીઓ ખાય છે.

લોહિત નદીના જળાશયમાં તે નોંધાયું છે, જેમાં કમલાંગ અને નામદાફા વાઘ અનામતનો સમાવેશ થાય છે.

IUCN સ્થિતિ: સફેદ પેટવાળું બગલું IUCN લાલ યાદીમાં ગંભીર રીતે લુપ્તપ્રાય તરીકે સૂચિબદ્ધ છે.

WPA સ્થિતિ: તે વન્યજીવન (સંરક્ષણ) અધિનિયમ, 1972 ના અનુસૂચિ I માં સૂચિબદ્ધ છે.

પર્યાવરણીય ચિંતાઓ: ટીકાકારો દલીલ કરે છે કે હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક ડેમ અને અન્ય માળખાકીય સુવિધાઓ મહત્વપૂર્ણ નદી ઇકોસિસ્ટમને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, સફેદ પેટવાળું બગલું જેવી પ્રજાતિઓ માટે રહેઠાણ ઘટાડી શકે છે, તેમની ઇકોસિસ્ટમને વિક્ષેપિત કરી શકે છે અને માછલીઓની વસ્તી ઘટાડી શકે છે.

સંસ્કાર શાળા દ્વારા બાળકોમાં મૂલ્યોનો મજબૂત પાયો | Current Affairs in Gujarati 08 January 2026

આસામના રાજ્યપાલ લક્ષ્મણ પ્રસાદ આચાર્યએ રવિવારે ગુવાહાટીના લોહિયા લાયન્સ ઓડિટોરિયમ ખાતે “સંસ્કાર શાળા” નામના મૂલ્ય આધારિત શિક્ષણ કાર્યક્રમનું ઉદ્ઘાટન કર્યું.

 4 થી 14 વર્ષની વયના બાળકો માટે શરૂ કરાયેલી આ પહેલનો હેતુ ઔપચારિક શિક્ષણની સાથે નાની ઉંમરે ભારતીય સાંસ્કૃતિક મૂલ્યો, નૈતિક શિસ્ત અને સામાજિક જવાબદારીની ભાવના કેળવવાનો છે.

ઝડપથી બદલાતા અને ટેકનોલોજી-સંચાલિત વિશ્વમાં મૂલ્ય-આધારિત શિક્ષણની જરૂરિયાત પર, ભારતની પ્રાચીન સભ્યતા પરંપરા જેમકે વેદ, ઉપનિષદ, રામાયણ, મહાભારત અને ભગવદ ગીતા જેવા ગ્રંથો, સત્ય, ફરજ અને ધર્મ પર કાલાતીત માર્ગદર્શન પૂરું પાડી રહ્યા છે.

તેલંગાણામાં ભારતનું સૌથી મોટું ઇનલેન્ડ રેઈન્બો ટ્રાઉટ ફાર્મનું ઉદ્ઘાટન

તેલંગાણાના રંગા રેડ્ડી જિલ્લામાં દેશના સૌથી મોટા સંકલિત ઇનલેન્ડ રેઈન્બો ટ્રાઉટ ફાર્મના ઉદ્ઘાટન સાથે ભારતે ઇનલેન્ડ એક્વાકલ્ચરમાં વૈવિધ્યીકરણ તરફ એક મોટું પગલું ભર્યું છે.

ડેક્કન પ્લેટુ પર તેના પ્રકારનું પ્રથમ ટ્રાઉટ ફાર્મ

આ પ્રોજેક્ટ સ્ટાર્ટઅપ સ્માર્ટગ્રીન એક્વાકલ્ચર દ્વારા આશરે ₹50 કરોડના રોકાણ સાથે સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે.

તે ડેક્કન પ્લેટુના ગરમ વાતાવરણ હોવા છતાં, નિયંત્રિત ઇનલેન્ડ પરિસ્થિતિઓમાં રેઈન્બો ટ્રાઉટની ઠંડા પાણીની પ્રજાતિઓને ઉછેરવા માટે રચાયેલ છે.

પાણીના તાપમાન, ઓક્સિજન સ્તર અને પરિભ્રમણને નિયંત્રિત કરતા અદ્યતન એન્જિનિયરિંગ સોલ્યુશન્સ દ્વારા આ શક્ય બન્યું છે.

પરંપરાગત રીતે, ભારતમાં ટ્રાઉટ ફાર્મિંગ ઊંચા પર્વતીય, ઠંડા પાણીવાળા હિમાલયી રાજ્યો હિમાચલ પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ અને જમ્મુ અને કાશ્મીર સુધી મર્યાદિત રહ્યું છે.

તેલંગાણામાં આ સુવિધા એક તકનીકી પ્રગતિનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, જે દર્શાવે છે કે નવીનતા દ્વારા આબોહવા સંબંધિત અવરોધોને દૂર કરી શકાય છે.

આ પહેલ માછીમારીને આધુનિક બનાવવા અને ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવાના સરકારના વ્યાપક પ્રયાસોને અનુરૂપ છે.

તેમણે રાષ્ટ્રીય મત્સ્યઉદ્યોગ વિકાસ બોર્ડ દ્વારા ટ્રાઉટ માછલીની નિકાસ માટે સંપૂર્ણ સમર્થનની ખાતરી આપી, અને ઉચ્ચ-મૂલ્યવાળા ઠંડા પાણીની પ્રજાતિઓની વધતી જતી આંતરરાષ્ટ્રીય માંગની નોંધ લીધી.

ચૂંટણી પંચ: ફરજો અને કાર્યો | Current Affairs in Gujarati 08 January 2026

ભારતીય ચૂંટણી પંચ (ECI) એ ભારતીય બંધારણની કલમ 324 હેઠળ સ્થાપિત એક બંધારણીય સંસ્થા છે. તે દેશમાં મુક્ત અને ન્યાયી ચૂંટણીઓ સુનિશ્ચિત કરવા માટે જવાબદાર છે.

 મુખ્ય ફરજો

• સંસદ, રાજ્ય વિધાનસભાઓ અને રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિના કાર્યાલયોમાં ચૂંટણીઓનું સંચાલન, દિશાનિર્દેશ અને નિયંત્રણ.
• મતદાર યાદીઓની તૈયારી અને સુધારણા
• મતદાન અને ગણતરી પ્રક્રિયા
• આચારસંહિતાનો અમલ
• ઉમેદવારોનું નામાંકન
• રાજકીય પક્ષોનું નિયમન
• મતદાર શિક્ષણ અને જાગૃતિ
• SVEEP (વ્યવસ્થિત મતદારોનું શિક્ષણ અને ચૂંટણી ભાગીદારી) જેવી પહેલ દ્વારા.
• બધા પાત્ર મતદારોને EPIC (મતદાર ID કાર્ડ) જારી કરવા.

તાજેતરની ચિંતાઓ અને વિવાદો

1. મતદાર યાદીઓનું ખાસ સઘન પુનરાવર્તન (SIR)

• ચૂંટણી પહેલા ચૂંટણી પંચે ઘણા રાજ્યોમાં મતદાર યાદીઓનું મોટા પાયે સંશોધન કર્યું.
• લાખો નામો ડ્રાફ્ટ યાદીઓમાંથી કાઢી નાખવામાં આવ્યા છે, ખાસ કરીને ઉત્તર પ્રદેશમાં.
• તે શા માટે મહત્વનું છે: SIR કોણ મતદાન કરે છે તેના પર અસર કરી શકે છે – જો નામ ખોટી રીતે કાઢી નાખવામાં આવે, તો લાયક નાગરિકો મતાધિકારથી વંચિત રહી શકે છે.

2. મતદાર યાદીઓની ચોકસાઈ અને પારદર્શિતા

• બેવડી એન્ટ્રીઓ અને ખોટો ડેટા ચાલુ રહે છે, જેના કારણે મૂંઝવણ થાય છે (દા.ત., મહારાષ્ટ્ર મ્યુનિસિપલ ચૂંટણીઓમાં).
• ચૂંટણી પંચ દલીલ કરે છે કે તેણે ખાતરી કરવી જોઈએ કે ફક્ત નાગરિકો જ યાદી માટે લાયક છે – એક બંધારણીય ફરજ.

3. પારદર્શિતા વિરુદ્ધ ગોપનીયતા

• કેટલાક હિમાયતીઓ અને વિપક્ષી વ્યક્તિઓ દલીલ કરે છે કે ચૂંટણી પંચ પૂરતું પારદર્શક નથી – મશીન-રીડેબલ યાદીઓ અથવા નિર્ણયો પાછળ સંપૂર્ણ દસ્તાવેજો શેર કરતું નથી – જે અવિશ્વાસ વધારે છે.

4. કથિત પૂર્વગ્રહ અને વિશ્વાસનો અભાવ

• અગાઉના વિવાદોમાં મતદાર યાદીમાં છેડછાડના આરોપો અને વિપક્ષી નેતાઓ દ્વારા “મત ચોરી” ના દાવાઓનો સમાવેશ થાય છે.

૫. નિમણૂક અને સંસ્થાકીય સ્વાયત્તતા

• તાજેતરના કાયદાકીય ફેરફારોએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક કરવાની રીત બદલી નાખી છે, જેનાથી ન્યાયતંત્રની ભૂમિકા ઓછી થઈ છે.

૬. કાર્યકારી અને માળખાકીય પડકારો

• તે લોજિસ્ટિક્સ અને સ્ટાફિંગ માટે સરકારી મશીનરી પર આધાર રાખે છે.
• નાણાકીય સ્વાયત્તતા મર્યાદિત છે – બજેટ મંજૂરી સંસદમાંથી આવે છે.

International Current Affairs in Gujarati 08 January 2026

પાકિસ્તાનના તક્ષશિલામાં ઐતિહાસિક શોધ: | Current Affairs in Gujarati 08 January 2026

તક્ષશિલા નજીક યુનેસ્કો હેરિટેજ સાઇટ પર ખોદકામમાં દુર્લભ સુશોભન પથ્થરો, લાપિસ લાઝુલી અને કુષાણ યુગના સિક્કા મળી આવ્યા છે.

તક્ષશિલામાં યુનેસ્કો સાઇટ પર દુર્લભ લાપિસ લાઝુલી પથ્થરો મળી આવ્યા.

ડિજિટલ ડેસ્ક, નવી દિલ્હી. તક્ષશિલા નજીક યુનેસ્કો હેરિટેજ સાઇટ પર ખોદકામ દરમિયાન દુર્લભ સુશોભન પથ્થરો અને સિક્કા મળી આવ્યા હતા.

આ એક વિશાળ પ્રાચીન સંસ્કૃતિના પ્રારંભિક શહેરી વસાહતની ઝલક આપે છે.

“સુશોભિત પથ્થરો લાપિસ લાઝુલી છે, જ્યારે સિક્કા કુશાન કાળના છે.”

પાકિસ્તાની પુરાતત્વવિદોએ પ્રાચીન ભીર ટેકરા પર આ શોધો કરી હતી. સુશોભન પથ્થરો 6ઠ્ઠી સદી બીસીના છે, અને સિક્કા 2જી સદી એડી ના છે.

આ શોધ પ્રાચીન સંસ્કૃતિના પ્રારંભિક શહેરી વસાહતની ઝલક આપે છે.

સિક્કાઓ સમ્રાટ વાસુદેવની છબી ધરાવે છે. ઇતિહાસકારો વાસુદેવને આ પ્રદેશ પર શાસન કરનારા મહાન કુષાણ શાસકોમાંના છેલ્લા માને છે.

---