12 December 2025 GPSC Current Affairs
Important 12 December 2025 GPSC Current Affairs
12 December – International Universal Health Coverage (UHC) Day
ઉદ્દેશ્ય ;સર્વ માટે આરોગ્ય(Health for All) સિદ્ધાંતને વૈશ્વિક સ્તરે મજબૂત બનાવવું .
કોઈપણ વ્યક્તિને આર્થિક તણાવ વગર ગુણવત્તાસભર આરોગ્ય સેવા મળી રહે તે મક્કમ અંકિત કરવાનું હેતુ છે.
2012માં યુ.એન. દ્વારા UHC ને વૈશ્વિક પ્રાથમિકતા જાહેર કરાઈ.
2017માં 12 ડિસેમ્બરને સત્તાવાર “Universal Health Coverage Day” તરીકે માન્યતા મળી.
ઉદ્દેશ્યો
- સસ્તી, સુલભ, ગુણવત્તાસભર આરોગ્ય સેવાઓ
- પ્રાથમિક આરોગ્ય સેવાઓને મજબૂત કરવી
- આરોગ્ય ક્ષેત્રે નાણાકીય જોખમ ઘટાડવો
- સર્વગ્રાહી, સમાવેશી, રોગપ્રતિકારક અભિગમ
ભારત માટે મહત્ત્વ
- આયુષ્માન ભારત – PM-JAY,
- હેલ્થ એન્ડ વેલનેસ સેન્ટર્સ,
- ડિજિટલ હેલ્થ મિશન જેવા કાર્યક્રમો UHCને મજબૂત કરે છે.
National Current Affairs in Gujarati 12 December 2025
ભુવનેશ્વરમાં આયોજિત “ભારત-EU આઈડિયાથોન ઓન મરીન પ્લાસ્ટિક પોલ્યુશન” ની સમાપ્તિ | 12 December 2025 GPSC Current Affairs
ઉદેશ્ય
1) દરિયાઈ પ્લાસ્ટિકની ઓળખ અને ટ્રેકિંગ
- સમુદ્રમાં પ્લાસ્ટિક કચરો ક્યાંથી આવે છે તે ઓળખવું
- નદી–સમુદ્ર ઇકોસિસ્ટમમાં કચરાની ગતિ ટ્રેક કરવી
- સેટેલાઇટ ડેટા, IoT સેન્સર્સ અને AI આધારિત મોનીટરીંગ પર ભાર
2) અસરકારક અને માપી શકાય તેવી પ્લાસ્ટિક દૂર કરવાની ટેકનોલોજી વિકસાવવી
- બંદરો, કિનારાઓ અને shallow water વિસ્તારમાં સ્વચ્છતા ટેકનોલોજી
- Circular economy: રિસાયક્લિંગ અને reprocessing models પ્રોત્સાહિત કરવી
3) જાગૃતિ વધારવી અને સમુદાયોની ભાગીદારી
- દરિયાઈ પ્રદૂષણના સામાજિક–આર્થિક પ્રભાવ અંગે જાગૃતિ
- માછીમાર સમુદાયો, યુવા ગ્રુપ, NGOs ને જોડવું
- “Reduce–Reuse–Recycle” મોડલને પ્રોત્સાહન
- દરિયાઈ પ્લાસ્ટિકને અટકાવવા behavioural change campaigns
Marine Plastic Pollution શું છે?
સમુદ્રમાં પ્રવેશતા તમામ પ્રકારના પ્લાસ્ટિક કચરા—જેમ કે બોટલ, પેકેજિંગ, fishing nets, microbeads—ને marine plastic pollution કહેવાય છે.
- દરિયાઈ જીવો (fish, turtles, seabirds) તેને ગળી લે છે → મૃત્યુદર વધે
- Microplastics ખોરાક સાંકળમાં પ્રવેશે → માનવ આરોગ્ય પર પ્રભાવ
- Coral reefs ને નુકસાન
- Blue economy (fisheries, tourism) પર અસર
- તટીય વિસ્તારોમાં પ્રદૂષણ અને વ્યવસ્થાપન ખર્ચ વધી જાય
ભારતના પ્રયત્નો :
- સ્વચ્છ સાગર મિશન
- Swachh Bharat → single-use plastic ban
- Blue Economy Policy
- Coastal zone management
દિવાળીને યુનેસ્કોની અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસાની યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવી | 12 December 2025 GPSC Current Affairs
ભારતની વૈશ્વિક ઓળખમાં વધારો થયો.
ભારત માટે સાંસ્કૃતિક ગૌરવની ક્ષણમાં, પ્રકાશના પ્રખ્યાત તહેવાર દિવાળીને યુનેસ્કોની માનવતાના અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસા 2025 ની પ્રતિનિધિ યાદીમાં સત્તાવાર રીતે સામેલ કરવામાં આવ્યો છે. આ સમાવેશ આ તહેવારના ઊંડા સાંસ્કૃતિક, આધ્યાત્મિક અને સામાજિક મહત્વને પુનઃપુષ્ટિ આપે છે
દિવાળીના સમાવેશનું મહત્વ
- દિવાળીનો સમાવેશ વૈશ્વિક મંચ પર ભારતની સાંસ્કૃતિક સોફ્ટ પાવર વધારે છે
- સંવાદિતા, આશા અને નવીકરણના તેના સાર્વત્રિક સંદેશની માન્યતા
- રંગોળી, દીવા બનાવવા, વાર્તા કહેવા અને લોક વિધિઓ જેવી સંબંધિત પરંપરાગત પ્રથાઓનું જતન
- ભવિષ્યમાં વધુ સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓને સૂચિબદ્ધ કરવા માટે ભારતના કેસને મજબૂત બનાવવો
- આ માન્યતા સાંસ્કૃતિક કલાકારો, હસ્તકલા સમુદાયો અને ઉત્સવ આયોજકોને વધુ ધ્યાન અને સંસ્થાકીય સમર્થન મેળવવામાં પણ મદદ કરે છે.
દિવાળી, જે અંધકાર પર પ્રકાશ અને અનિષ્ટ પર સારાના વિજયનું પ્રતીક છે
- વિવિધ પ્રદેશોમાં મનાવવામાં આવતા રિવાજો
- સામુદાયિક ઉજવણીઓ અને કૌટુંબિક તહેવારો
- હસ્તકલા અને પરંપરાગત ખાદ્ય પરંપરાઓ
- આશા અને સંવાદિતાના પ્રતીક તરીકે દીવા પ્રગટાવવા
- ધર્મો અને સંસ્કૃતિઓમાં સમાવેશના મૂલ્યો
UNESCO
— United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization
(યુનાઇટેડ નેશન્સ એડ્યુકેશનલ, સાયન્ટિફિક એન્ડ કલ્ચરલ ઓર્ગેનાઇઝેશન)
સ્થાપના: 16 નવેમ્બર 1945
મુખ્યાલય: પેરિસ, ફ્રાન્સ
ઉદ્દેશ્ય: શિક્ષણ, વિજ્ઞાન, સંસ્કૃતિ અને સંચાર દ્વારા વિશ્વ શાંતિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહકાર વધારવો.
પીએમ મોદીએ દાવો ન કરેલી નાણાકીય સંપત્તિઓ પાછી મેળવવા માટે ઝુંબેશ શરૂ કરી | 12 December 2025 GPSC Current Affairs
‘તમારા પૈસા, તમારા અધિકારો’ પહેલ ઓક્ટોબર 2025 માં શરૂ કરવામાં આવી હતી.
દેશભરના 477 જિલ્લાઓમાં સુવિધા શિબિરો શરૂ કરવામાં આવ્યા છે.
સમર્પિત પોર્ટલમાં UDGAM, Insurance Bharosa, MITRA અને IEPFAનો સમાવેશ થાય છે.
નાગરિકોના દાવો ન કરેલા નાણાંની પરતફેર સુનિશ્ચિત કરવી
- બેંક એકાઉન્ટ
- PF/EPF
- મ્યૂચ્યુઅલ ફંડ
- ઇન્શ્યોરન્સ પોલિસી
- પોસ્ટ ઓફિસ ડિપોઝિટ
- શેર, ડિવિડન્ડ
જે લાંબા સમયથી દાવો ન કરાયેલા હોય.
વિવિધ પોર્ટલ :
1) UDGAM Portal
- RBI દ્વારા
- દાવો ન કરેલી બેંક જમા રકમ શોધવા માટે
2) Insurance Bharosa Portal
- દાવો ન કરેલી ઇન્શ્યોરન્સ રકમ શોધવા
3) MITRA Portal
- મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સંબંધિત દાવો ન કરેલી રકમ
4) IEPFA Portal
- Ministry of Corporate Affairs
- શેર, ડિવિડન્ડ, ડિપોઝિટ, ડેબેન્ચર વગેરેની ખોવાયેલી રકમ શોધવા
આ બધા પોર્ટલ હવે એક જ રાષ્ટ્રીય પોર્ટલ સાથે જોડાયા છે.
એમેઝોને 2030 સુધીમાં ભારતમાં $35 બિલિયનના રોકાણ યોજનાની જાહેરાત કરી | Current Affairs in Gujarati 12 December 2025
એમેઝોન 2030 સુધીમાં ભારતમાં અનેક વ્યવસાયિક લાઇનમાં US$35 બિલિયનનું રોકાણ કરશે.
કંપનીએ 2010 થી ભારતમાં US$40 બિલિયનનું રોકાણ કરી ચૂકી છે.
લક્ષ્ય ભારતમાંથી નિકાસ US$20 બિલિયનથી વધારીને US$80 બિલિયન કરવાનું છે.
એમેઝોને દેશભરમાં 12 મિલિયનથી વધુ નાના વ્યવસાયોને ડિજિટાઇઝ કર્યા છે.
નોકરીઓ પર આર્થિક અસર
- એમેઝોનના રોકાણોથી ટેકનોલોજી, લોજિસ્ટિક્સ અને રિટેલ ક્ષેત્રોમાં લાખો પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ નોકરીઓનું સર્જન થયું છે. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે ઉન્નત માળખાગત સુવિધાઓ અને ડિજિટલ સાધનો રોજગારને વધુ વેગ આપશે અને નાના અને સૂક્ષ્મ સાહસો માટે તકોનો વિસ્તાર કરશે. ક્લાઉડ અને AI ના સતત વિસ્તરણ સાથે, ભારત કંપનીની લાંબા ગાળાની વૈશ્વિક વ્યૂહરચના માટે એક મુખ્ય બજાર રહ્યું છે.
કર્ણાટક નવા બિલ હેઠળ વિદ્યાર્થીઓ માટે માસિક રજા શરૂ કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. | Current Affairs in Gujarati 12 December 2025
આ દરખાસ્ત કર્ણાટક કાર્યકારી મહિલા કલ્યાણ બિલ, 2025 નો ભાગ છે.
મહત્તમ માસિક રજા: દર કેલેન્ડર વર્ષમાં 12 દિવસ, જેને વધુ લંબાવી શકાતી નથી.
રજા નકારવા અથવા ભેદભાવ કરવા બદલ દંડ: ₹5,000 સુધી.
આ બિલ વિદ્યાર્થીઓ, કર્મચારીઓ અને ટ્રાન્સજેન્ડર અને લિંગ-સમલિંગી વ્યક્તિઓને આવરી લે છે.
રાજ્ય સ્તરીય વોટરશેડ ફેસ્ટિવલ 2025 નાગાલેન્ડમાં મિશન પ્રારંભ
નાગાલેન્ડમાં પીએમકેએસવાય હેઠળ ૧૪ વોટરશેડ પ્રોજેક્ટ્સ મંજૂર થયા છે.
૫૫૫ વોટર-હાર્વેસ્ટિંગ માળખાંનું નવીનીકરણ કરવામાં આવ્યું અને ૧૨૦ ઝરણાં પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવ્યા.
ઉત્તરપૂર્વીય રાજ્યોને આવા પ્રોજેક્ટ્સ માટે ૯૦% કેન્દ્ર સરકારની સહાય મળે છે.
મિશન વોટરશેડ કાયાકલ્પ લક્ષ્યો
- આ મિશન પાણીની સુરક્ષા, ગ્રામીણ ટકાઉપણું અને પર્યાવરણીય પુનઃસ્થાપન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. તેના ઉદ્દેશ્યો ઝરણાને પુનર્જીવિત કરવા, વોટરશેડ માળખાને મજબૂત બનાવવા અને સ્થાનિક પાણીની ઉપલબ્ધતામાં સુધારો કરવાનો છે. ગામડાઓમાં લાંબા ગાળાના આજીવિકા લાભો સુનિશ્ચિત કરવા માટે, મનરેગા જેવા કાર્યક્રમો દ્વારા સમર્થિત સમુદાય ભાગીદારી મુખ્ય છે.
રાષ્ટ્રીય પ્રાથમિકતાઓ અને જળ સુરક્ષા
- આ કાર્યક્રમ પાણીની તંગીવાળા વિસ્તારોને આબોહવા-સ્થિતિસ્થાપક વિસ્તારોમાં રૂપાંતરિત કરવાના વ્યાપક રાષ્ટ્રીય ધ્યેયો સાથે જોડાયેલો છે. ભારતમાં વિશ્વના મીઠા પાણીના ભંડારનો માત્ર 4% હિસ્સો છે અને વસ્તીનો નોંધપાત્ર હિસ્સો અહીં રહે છે, જેના કારણે PMKSY જેવી પહેલ ભૂગર્ભજળ સ્તર વધારવા, બહુવિધ પાક ચક્રોને સક્ષમ બનાવવા અને ગ્રામીણ આવક વધારવા માટે મહત્વપૂર્ણ બને છે.
દિબ્રુગઢમાં હવાઈ પ્રદર્શન સાથે IAF એ 1971 ના વિજય વારસાની ઉજવણી કરી.
વિજય દિવસ ૧૯૭૧ના યુદ્ધમાં ભારતની જીત અને બાંગ્લાદેશની રચનાની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે.ભારતીય વાયુસેનાએ ચોકસાઇવાળા હુમલાઓ અને હવાઈ સહાય કામગીરી દ્વારા નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી હતી.પ્રદર્શિત ફ્રન્ટલાઈન પ્લેટફોર્મમાં Su-30, Do-228, An-32, Chinook અને Mi-17નો સમાવેશ થાય છે.
આ કાર્યક્રમ પૂર્વીય વાયુસેના કમાન્ડ દ્વારા મોહનબારી, ડિબ્રુગઢ ખાતે યોજવામાં આવ્યો હતો.
પ્રદર્શને IAFની વધતી જતી ક્ષમતાઓ અને વ્યાવસાયિક શ્રેષ્ઠતાની ઝલક રજૂ કરી. ચોકસાઇવાળા ઉડાન, આધુનિક પ્લેટફોર્મ અને મિશન તૈયારી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને ૧૯૭૧માં તેની ઐતિહાસિક જીતને સન્માનિત કરવામાં આવી અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પ્રત્યે દળની પ્રતિબદ્ધતાને મજબૂત બનાવવામાં આવી.
International / Environment / Health Current Affairs in Gujarati 12 December 2025
UAE પાસપોર્ટ 2025 ગ્લોબલ સ્ટ્રેન્થ રેન્કિંગમાં ઉપર | Current Affairs in Gujarati 12 December 2025
સંયુક્ત આરબ અમીરાતેનો પાસપોર્ટ હવે વિશ્વના સૌથી મજબૂત પાસપોર્ટમાં સ્થાન મેળવે છે. 2025 હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ યુએઈને ગ્લોબલ મોબિલિટી માટે ટોચની શ્રેણીમાં સ્થાન આપે છે, જે વર્ષોના સતત વિદેશ નીતિ પ્રયાસો અને વધેલી આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારીને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
UAE પાસપોર્ટ 2025 માં 184 સ્થળોએ વિઝા-મુક્ત અથવા વિઝા-ઓન-અરાઇવલ ઍક્સેસ પ્રદાન કરે છે.
છેલ્લા દસ વર્ષમાં દેશ વૈશ્વિક રેન્કિંગમાં 34 સ્થાન ઉપર આવ્યો છે.
UAE એકમાત્ર મધ્ય પૂર્વીય દેશ છે જે સતત વૈશ્વિક ટોચના દસમાં સ્થાન ધરાવે છે.
હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ
- હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ દરેક દેશના ટ્રાવેલ ડોક્યુમેન્ટ કેટલી ઍક્સેસ આપે છે તે માપે છે. આ ઇન્ડેક્સ ઇન્ટરનેશનલ એર ટ્રાન્સપોર્ટ ઓથોરિટી (IATA) દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા ડેટા પર આધારિત છે અને તેમાં 199 પાસપોર્ટ અને 227 ટ્રાવેલ ડેસ્ટિનેશનનો સમાવેશ થાય છે.
ઉત્તરી આયર્લેન્ડના પ્રથમ પુષ્ટિ થયેલા રોગચાળામાં શંકાસ્પદ બ્લુટોંગ કેસોમાં વધારો | Current Affairs in Gujarati 12 December 2025
બ્લુટોંગ વાયરસ પશુઓ અને ઘેટાંને અસર કરે છે, પરંતુ માનવો કે ખાદ્ય સુરક્ષા માટે કોઈ ખતરો નથી.
કાઉન્ટી ડાઉનમાં શરૂઆતમાં ફાટી નીકળેલા ટોળામાં 44 શંકાસ્પદ કેસ નોંધાયા હતા.
અસરગ્રસ્ત વિસ્તારની આસપાસ 20 કિમીનો કામચલાઉ નિયંત્રણ ઝોન સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે.
આ વાયરસ વિસ્તારમાં જોવા મળતા ચેપગ્રસ્ત મચ્છરો દ્વારા ફેલાય છે.
UNEA-7 ની શરૂઆત UNEP ની મધ્યમ-ગાળાની વ્યૂહરચના પરના તંગ યુદ્ધ વચ્ચે થઈ.
UNEA-7 UNEP ની 2026-2030 મધ્યમ-ગાળાની વ્યૂહરચના પર ચર્ચા કરી રહ્યું છે.UNEP એ તેના નિયમિત બજેટમાં 20% ઘટાડો અને પર્યાવરણ ભંડોળમાં યોગદાનમાં 11-12% ઘટાડો નોંધાવ્યો છે.
મુખ્ય વિષયોમાં આબોહવા પરિવર્તન, જૈવવિવિધતા, પ્રદૂષણ અને જમીનનું અધોગતિનો સમાવેશ થાય છે.
UNEA-7 ખાતે વૈશ્વિક શાસન પડકારો
હિસ્સેદારોએ ભાર મૂક્યો હતો કે આ સભા એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે ભૂ-રાજકીય તણાવ અને નાણાકીય સંસાધનોનો અભાવ બહુપક્ષીય પર્યાવરણીય કાર્યવાહી પર દબાણ વધારી રહ્યો છે. વ્યૂહાત્મક સંવાદનું પરિણામ આગામી પાંચ વર્ષમાં UNEP ની દિશા નક્કી કરશે અને એકબીજા સાથે જોડાયેલા વૈશ્વિક કટોકટીઓને સંબોધવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની પ્રતિબદ્ધતાનો સંકેત આપશે.
