27 January 2026 GPSC Current Affairs
Important 27 January 2026 GPSC Current Affairs in Gujarati
પદ્મ એવોર્ડસ
પદ્મ વિભૂષણ :
ભારત સરકાર દ્વારા આપવામાં આવતું બીજું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન છે (ભારત રત્ન પછી ).
તે “અસાધારણ અને વિશિષ્ટ સેવા” માટે આપવામાં આવે છે. આ સન્માન એવા લોકોને મળે છે જેમણે પોતાના ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક કે રાષ્ટ્રીય સ્તરે ખૂબ જ મોટું અને કાયમી પ્રદાન કર્યું હોય.
પદ્મ વિભૂષણની મુખ્ય વિગતો:
- સ્થાપના: ૨ જાન્યુઆરી, ૧૯૫૪.
- ડિઝાઇન: તે કાંસા (Bronze) માંથી બનેલો મેડલ છે. તેની વચ્ચે કમળનું ફૂલ હોય છે અને તેની ઉપર ‘પદ્મ’ અને નીચે ‘વિભૂષણ’ દેવનાગરી લિપિમાં લખેલું હોય છે.
- રંગ: આ મેડલ ગુલાબી રંગના રીબન સાથે પહેરવામાં આવે છે.
- સંખ્યા: એક વર્ષમાં પદ્મ વિભૂષણની સંખ્યા સામાન્ય રીતે ખૂબ જ મર્યાદિત (૩ થી ૭ ની વચ્ચે) રાખવામાં આવે છે, જેથી તેની ગરિમા જળવાઈ રહે.
કોને મળી શકે?
આ પુરસ્કાર કોઈપણ ક્ષેત્રમાં અસાધારણ કાર્ય માટે મળે છે, જેમ કે:
- જાહેર બાબતો: રાજનીતિ કે વહીવટી ક્ષેત્રે મોટું યોગદાન (દા.ત. અટલ બિહારી વાજપેયી).
- કલા: શાસ્ત્રીય સંગીત, નૃત્ય કે સિનેમા (દા.ત. પંડિત રવિશંકર).
- વિજ્ઞાન: અવકાશ કે ટેકનોલોજીમાં મોટી શોધ (દા.ત. ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામ).
- અધ્યાત્મ: યોગ કે ધાર્મિક સુધારા માટે.
પદ્મ ભૂષણ | Current Affairs in Gujarati 27 January 2026
ભારત સરકાર દ્વારા આપવામાં આવતું ત્રીજું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન છે. તે પદ્મ વિભૂષણ પછી અને પદ્મ શ્રી પહેલા આવે છે.
મુખ્ય વિગતો:
- મેડલની ડિઝાઇન: આ મેડલ કાંસા (Bronze) નો બનેલો હોય છે. તેના પર કમળનું ફૂલ હોય છે અને દેવનાગરી લિપિમાં ‘પદ્મ’ અને ‘ભૂષણ’ લખેલું હોય છે.
- કોને મળે છે? જે વ્યક્તિએ પોતાના વ્યવસાય કે ક્ષેત્રમાં (જેમ કે ડોક્ટર, એન્જિનિયર, કલાકાર, વેપારી કે સમાજસેવક) રાષ્ટ્રીય સ્તરે ખૂબ જ મોટું નામ કર્યું હોય અને સમાજને મદદ કરી હોય.
- સંખ્યા: દર વર્ષે પદ્મ વિભૂષણ કરતા થોડી વધુ પણ પદ્મ શ્રી કરતા ઓછી વ્યક્તિઓને આ એવોર્ડ આપવામાં આવે છે.
પદ્મ શ્રી:
ભારત સરકાર દ્વારા આપવામાં આવતું ચોથું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન છે. તે પદ્મ શ્રેણીના પુરસ્કારોમાં ત્રીજા ક્રમે આવે છે.
આ સન્માન કોઈપણ ક્ષેત્રમાં “વિશિષ્ટ સેવા” માટે આપવામાં આવે છે.
મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ
- ડિઝાઇન: આ મેડલ કાંસાનો તેમજ તેના પર કમળનું ફૂલ હોય છે અને તેની ઉપર-નીચે ‘પદ્મ’ અને ‘શ્રી’ લખેલું હોય છે. તેની બોર્ડર ભૂમિતિના આકારમાં હોય છે.
- સંખ્યા: પદ્મ પુરસ્કારોમાં સૌથી વધુ સંખ્યા પદ્મ શ્રી વિજેતાઓની હોય છે.
- પીપલ્સ પદ્મ: છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, સરકાર આ એવોર્ડ એવા સામાન્ય લોકોને આપે છે જેઓ પ્રસિદ્ધિથી દૂર રહીને સમાજ માટે મોટું કામ કરે છે.
પદ્મ વિભૂષણ :2026 ના વિજેતાઓ | Current Affairs in Gujarati 27 January 2026
શ્રી ધર્મેન્દ્ર સિંહ દેઓલ
જેમને દુનિયા ધર્મેન્દ્ર અથવા બોલિવૂડના “હિ-મેન” તરીકે ઓળખે છે
તેમને ભારત સરકાર દ્વારા 2026 માં મરણોપરાંત પદ્મ વિભૂષણથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.
પદ્મ પુરસ્કારનું સન્માન
- ધર્મેન્દ્રને વર્ષ ૨૦૧૨ માં ભારત સરકાર દ્વારા “પદ્મ ભૂષણ” (ભારતનું ત્રીજું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન) એનાયત કરવામાં આવ્યું હતું.
- તેમને કલા (સિનેમા) ક્ષેત્રે તેમના પાંચ દાયકાથી વધુના અતુલ્ય પ્રદાન બદલ આ સન્માન મળ્યું હતું.
કારકિર્દીની હાઈલાઈટ્સ
- હિ-મેન ઓફ બોલિવૂડ: ૧૯૬૦ અને ૭૦ ના દાયકામાં તેઓ ભારતીય સિનેમાના સૌથી લોકપ્રિય એક્શન હીરો અને રોમેન્ટિક અભિનેતા હતા.
- ચિરસ્મરણીય ફિલ્મો: તેમણે ‘શોલે’ (વીરુનું પાત્ર), ‘ફૂલ ઔર પથ્થર’, ‘અનુપમા’, ‘ચુપકે ચુપકે’ અને ‘ધરમ વીર’ જેવી અગણિત હિટ ફિલ્મો આપી છે.
- વૈવિધ્યતા: તેઓ એવા કલાકાર રહ્યા છે જેમણે એક્શન, કોમેડી અને ઇમોશનલ ડ્રામા એમ દરેક પ્રકારના પાત્રોમાં સફળતા મેળવી છે.
રાજકીય જીવન
- સાંસદ: તેઓ ૨૦૦૪ થી ૨૦૦૯ દરમિયાન રાજસ્થાનની બીકાનેર બેઠક પરથી ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ના સાંસદ પણ રહી ચૂક્યા છે.
પુરસ્કારો અને સિદ્ધિઓ
- લાઈફટાઈમ એચીવમેન્ટ એવોર્ડ: ૧૯૯૭માં તેમને ફિલ્મફેર લાઈફટાઈમ એચીવમેન્ટ એવોર્ડ મળ્યો હતો.
જસ્ટિસ કે. ટી. થોમસ :
- જન્મ: ૩૦ જાન્યુઆરી, ૧૯૩૭ (કોટ્ટાયમ, કેરળ).
- શિક્ષણ: તેમણે સેન્ટ બર્ચમેન્સ કોલેજ અને એર્નાકુલમ લો કોલેજમાંથી અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો હતો.
- વકીલાત: ૧૯૬૦માં તેમણે વકીલાત શરૂ કરી હતી અને ટૂંક સમયમાં જ તેઓ ફોજદારી (Criminal) કાયદાના નિષ્ણાત તરીકે જાણીતા થયા હતા.
ન્યાયિક સફર
જસ્ટિસ થોમસની ન્યાયાધીશ તરીકેની કારકિર્દી ખૂબ જ પ્રભાવશાળી રહી છે:
- ૧૯૭૭: તેઓ સીધા જ જિલ્લા ન્યાયાધીશ (District Judge) તરીકે પસંદગી પામ્યા હતા.
- ૧૯૮૫: કેરળ હાઈકોર્ટના જજ તરીકે નિમણૂક.
- ૧૯૯૫: કેરળ હાઈકોર્ટના કાર્યકારી મુખ્ય ન્યાયાધીશ (Acting Chief Justice) બન્યા.
- ૧૯૯૬: ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલત (Supreme Court) ના ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત થયા.
ઐતિહાસિક ચુકાદાઓ
તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન તેમણે અનેક સીમાચિહ્નરૂપ નિર્ણયો આપ્યા હતા:
- રાજીવ ગાંધી હત્યા કેસ (૧૯૯૯): આ કેસની સુનાવણી કરનાર ત્રણ જજોની બેન્ચનું નેતૃત્વ જસ્ટિસ થોમસે કર્યું હતું. તેમણે તમામ ૨૬ આરોપીઓની ફાંસીની સજા પર પુનઃવિચારણા કરી હતી અને અંતે મુખ્ય ષડયંત્રકારીઓ માટે સજા યથાવત રાખી હતી, જ્યારે અન્યોને નિર્દોષ જાહેર કર્યા હતા.
- મૃત્યુદંડ પર મંતવ્ય: તેઓ ‘રેરેસ્ટ ઓફ ધ રેર’ (વિરલથી અતિ વિરલ) કેસમાં જ ફાંસીની સજા આપવાના મતના હતા. પાછળથી તેમણે રાજીવ ગાંધી કેસના દોષિતોની ફાંસીને આજીવન કેદમાં ફેરવવાનું પણ સમર્થન કર્યું હતું, કારણ કે તેઓ લાંબા સમયથી જેલમાં હતા.
- પાદરીઓ અને નન (Nuns) ના અધિકારો: કેરળ હાઈકોર્ટમાં હતા ત્યારે તેમણે મિલકત અને ચર્ચના વહીવટ અંગેના મહત્વના ચુકાદા આપ્યા હતા.
નિવૃત્તિ પછીની ભૂમિકા
૨૦૦૨માં નિવૃત્ત થયા પછી પણ તેઓ જાહેર જીવનમાં સક્રિય રહ્યા છે:
- પદ્મભૂષણ (૨૦૦૭): કાયદા અને ન્યાય ક્ષેત્રે તેમના અસાધારણ પ્રદાન બદલ રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા સન્માનિત કરવામાં આવ્યા.
- પોલીસ સુધારણા: તેમણે પોલીસ દળમાં સુધારા લાવવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા રચવામાં આવેલી મોનિટરિંગ કમિટીના અધ્યક્ષ તરીકે સેવા આપી હતી.
- લોકપાલ સર્ચ કમિટી: ૨૦૧૪માં સરકારે તેમને લોકપાલની પસંદગી માટેની સમિતિના અધ્યક્ષ બનાવ્યા હતા, પરંતુ તેમણે આ પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતાના અભાવનો ઉલ્લેખ કરીને રાજીનામું આપ્યું હતું.
વિચારો અને લખાણ
- તેઓ તેમના સ્પષ્ટવક્તા સ્વભાવ માટે જાણીતા છે. તેમની આત્મકથા ‘Honeybees of Solomon’ ન્યાયતંત્રની અંદરની કાર્યપદ્ધતિ અને ન્યાયાધીશ તરીકેના પડકારો પર પ્રકાશ પાડે છે.
- “ન્યાય એ માત્ર કાયદો નથી, પણ કાયદામાં રહેલી માનવતા છે.” – આ વિચાર તેમના દરેક ચુકાદામાં જોવા મળે છે.
ડૉ. એન. રાજમ
ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીત ક્ષેત્રના એક દિગ્ગજ કલાકાર છે.
મુખ્ય સિદ્ધિ (પદ્મ પુરસ્કાર)
- વર્ષ ૨૦૨૬: પદ્મ વિભૂષણ (કલા ક્ષેત્રે).
- અગાઉના સન્માન: તેમને ૨૦૦૪ માં પદ્મ ભૂષણ અને ૧૯૮૪ માં પદ્મ શ્રી પણ મળી ચૂક્યા છે. સંગીત નાટક અકાદમી ફેલોશિપ (૨૦૧૨) પણ તેમને પ્રાપ્ત થયેલ છે.
વાયોલિનની નવી શૈલી
- ડૉ. એન. રાજમ તેમના ‘ગાયકી અંગ‘ માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે.
- તેમણે વાયોલિન પર એવી રીતે નિપુણતા મેળવી છે કે તેમનું વાયોલિન બિલકુલ માનવ અવાજ (ગાયકી) ની જેમ વાગે છે.
- હિન્દુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીતને વાયોલિન પર લોકપ્રિય બનાવવામાં તેમનો ફાળો સૌથી મોટો છે.
જીવન અને કેળવણી
- જન્મ: ૧૯૩૮ માં ચેન્નાઈ (તમિલનાડુ) માં એક સંગીતકાર પરિવારમાં થયો હતો.
- તાલીમ: તેમણે તેમના પિતા એ. નારાયણ અય્યર પાસેથી તાલીમ લીધી અને પાછળથી પ્રખ્યાત ગાયક પંડિત ઓમકારનાથ ઠાકુર ના શિષ્યા બન્યા.
- શિક્ષણ: તેઓ બનારસ હિન્દુ યુનિવર્સિટી (BHU) માં સંગીત વિભાગના પ્રોફેસર અને ડીન તરીકે વર્ષો સુધી સેવા આપી ચૂક્યા છે.
સંગીત વારસો
- તેઓ માત્ર એક કલાકાર નથી પણ એક આદર્શ શિક્ષક પણ છે. તેમની પુત્રી સંગીતા શંકર અને પૌત્રીઓ નંદિની અને રાગિણી શંકર પણ પ્રખ્યાત વાયોલિન વાદકો છે, જેઓ તેમની પરંપરાને આગળ ધપાવી રહ્યા છે.
શ્રી પી. નારાયણ કુરુપ
- જન્મ: ૫ સપ્ટેમ્બર ૧૯૩૪, કેરળ.
- ઓળખ: તેઓ મલયાલમ ભાષાના ખ્યાતનામ કવિ, સાહિત્યિક વિવેચક અને વિદ્વાન છે.
મુખ્ય સન્માન
- વર્ષ ૨૦૨૬: પદ્મ વિભૂષણ (સાહિત્ય અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે)
- પદ્મ શ્રી (૨૦૨૨)
- અન્ય પુરસ્કારો: કેરળ સાહિત્ય અકાદમી એવોર્ડ (૧૯૮૬ અને ૧૯૯૧), વલ્લથોલ એવોર્ડ (૨૦૧૪), અને અમૃતા કીર્તિ પુરસ્કાર (૨૦૦૫).
સાહિત્યિક પ્રદાન
- વિવિધ પ્રકારનું લેખન: તેમણે કવિતા, વિવેચન, નિબંધો, બાળસાહિત્ય અને પ્રવાસ વર્ણન જેવા ક્ષેત્રોમાં અનેક પુસ્તકો લખ્યા છે.
- મુખ્ય કૃતિઓ: ‘અસ્ત્રમાલ્યમ’, ‘નિશાગંધી’, ‘ભૂપાલમ’ (કવિતા સંગ્રહો) અને ‘ઈશ્વરન્ટે નાડુ’ (હિમાલય પર પ્રવાસ વર્ણન).
- શાસ્ત્રીય કલાના જાણકાર: તેઓ કથકલી અને કુડિયટ્ટમ જેવી કેરળની પરંપરાગત કળાઓના ઊંડા અભ્યાસુ છે.
મહત્વના પદો
- તેમણે ભારત સરકારના પબ્લિકેશન ડિવિઝનમાં એડિટર તરીકે સેવા આપી છે.
- તેઓ ‘તપસ્યા’ (કલા અને સાહિત્ય ફોરમ) ના અધ્યક્ષ અને ‘માર્ગી’ (શાસ્ત્રીય કલા કેન્દ્ર) ના કાર્યકારી સભ્ય રહી ચૂક્યા છે.
શ્રી વી. એસ. અચ્યુતાનંદન
પરિચય અને સન્માન
- જન્મ અને મૃત્યુ: ૨૦ ઓક્ટોબર ૧૯૨૩ – ૨૧ જુલાઈ ૨૦૨૫ (૧૦૧ વર્ષની વયે અવસાન).
- સન્માન: વર્ષ ૨૦૨૬ માં તેમને મરણોત્તર પદ્મ વિભૂષણ (દેશનું બીજું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન) આપીને નવાજવામાં આવ્યા છે.
- ઉપનામ: તેમને લોકપ્રિય રીતે ‘સખાવુ VS’ (કોમરેડ VS) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
રાજકીય સફર
- કેરળના મુખ્યમંત્રી: તેઓ ૨૦૦૬ થી ૨૦૧૧ દરમિયાન કેરળના મુખ્યમંત્રી રહ્યા હતા. ૮૨ વર્ષની વયે મુખ્યમંત્રી બનનાર તેઓ સૌથી વયોવૃદ્ધ વ્યક્તિ હતા.
- વિરોધ પક્ષના નેતા: તેમણે કેરળ વિધાનસભામાં કુલ ૧૫ વર્ષ સુધી વિરોધ પક્ષના નેતા તરીકે સેવા આપી, જે એક રેકોર્ડ છે.
- CPI(M) સ્થાપક: ૧૯૬૪માં CPI(M) ની સ્થાપના કરનાર ૩૨ મૂળ સભ્યોમાંના તેઓ એક હતા.
મુખ્ય કાર્યો અને સંઘર્ષ
- જનહિતના મુદ્દા: તેમણે ભ્રષ્ટાચાર, લોટરી માફિયા, જમીન હડપનારાઓ અને સ્ત્રી અત્યાચાર સામે આક્રમક લડત આપી હતી.
- મૂન્નાર ઓપરેશન: મુખ્યમંત્રી તરીકે તેમણે ગેરકાયદેસર કબ્જે કરેલી જમીનો ખાલી કરાવવા માટે ‘મૂન્નાર ઓપરેશન’ ચલાવ્યું હતું.
- ટેકનોલોજી: તેમણે કેરળની સરકારી શાળાઓમાં ફ્રી સોફ્ટવેર (Open Source) ના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.
ઈતિહાસ
‘પુન્નાપ્રા-વાયલાર’ બળવા દરમિયાન તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને જેલમાં તેમને અત્યંત યાતનાઓ (બાયોનેટથી ઘા) આપવામાં આવી હતી.
