23 January 2026 GPSC Current Affairs
Important 23 January 2026 GPSC Current Affairs in Gujarati
૨૩ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ – પરાક્રમ દિવસ | 23 January 2026 GPSC Current Affairs
નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝ જયંતિ
ભારત સરકાર તેમની બહાદુરી અને નેતૃત્વને માન આપવા માટે આ દિવસને “પરાક્રમ દિવસ” તરીકે ઉજવે છે.
ભારતના સૌથી પ્રભાવશાળી સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓ અને રાષ્ટ્રવાદી નેતાઓમાંના એક, નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝ (૧૮૯૭-૧૯૪૫) ની જન્મજયંતિની ઉજવણી માટે દર વર્ષે ૨૩ જાન્યુઆરીએ નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝ જયંતિ ઉજવવામાં આવે છે.
મહત્વ
- નેતાજી ઉગ્ર રાષ્ટ્રવાદ અને ભારતની સ્વતંત્રતા માટે અતૂટ સમર્પણનું પ્રતીક હતા.
- તેઓ માનતા હતા કે સ્વતંત્રતા ફક્ત વાટાઘાટો દ્વારા પ્રાપ્ત કરી શકાતી નથી અને બ્રિટિશ શાસન સામે સશસ્ત્ર સંઘર્ષની હિમાયત કરતા હતા.
- તેમનું જીવન દેશભક્તિ, હિંમત, શિસ્ત અને બલિદાનના મૂલ્યોને પ્રેરણા આપે છે, ખાસ કરીને યુવાનોમાં.
મુખ્ય યોગદાન
- ભારતીય સૈનિકો સાથે બ્રિટિશ સેના સામે લડવા માટે ભારતીય રાષ્ટ્રીય સેના (INA/આઝાદ હિંદ ફોજ) ની સ્થાપના કરી.
- નિર્વાસનમાં આઝાદ હિંદ સરકારની રચના (૧૯૪૩).
પ્રખ્યાત સૂત્રો:
- “મને લોહી આપો, હું તમને આઝાદી આપીશ”
- “જય હિંદ”
વિદેશમાં, ખાસ કરીને દક્ષિણપૂર્વ એશિયામાં ભારતીયોને સંગઠિત કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી.
National Current Affairs in Gujarati 23 January 2026
ભારત રંગ મહોત્સવ ૨૦૨૬ :
નેશનલ સ્કૂલ ઓફ ડ્રામા (NSD) ૨૭ જાન્યુઆરીથી ૨૦ ફેબ્રુઆરી દરમિયાન વિશ્વના સૌથી મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય થિયેટર ફેસ્ટિવલ – ભારત રંગ મહોત્સવ (BRM) ૨૦૨૬ ની ૨૫મી આવૃત્તિનું આયોજન તેના સૌથી મોટા અને સૌથી સમાવિષ્ટ ફોર્મેટમાં કરશે.
એક મુખ્ય સીમાચિહ્નરૂપ, આ ફેસ્ટિવલ ભારતના ૪૦ સ્થળોએ યોજાશે અને તેમાં તમામ સાત ખંડોમાં દરેક દેશમાંથી ઓછામાં ઓછું એક પ્રોડક્શન શામેલ હશે, જે તેની વૈશ્વિક પહોંચને નોંધપાત્ર રીતે વિસ્તૃત કરશે.
આ મહોત્સવ હેતુ અને સ્કેલ બંનેમાં થિયેટરના લોકશાહીકરણ અને સાર્વત્રિકીકરણનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ભારત રંગ મહોત્સવ દેશ અને વિદેશમાં સમુદાયો અને વય જૂથોમાંથી વિવિધ ભાષાઓ, શૈલીઓ અને નાટ્ય અભિવ્યક્તિઓને એકસાથે લાવીને ભારતના સહિયારા સર્જનાત્મક સાતત્યના સિદ્ધાંતોને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
આ વર્ષે, મહોત્સવનો ભાષાકીય અને સાંસ્કૃતિક વ્યાપ નોંધપાત્ર રીતે વિસ્તૃત કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં મૈથિલી, ભોજપુરી, તુલુ, ઉર્દૂ, સંસ્કૃત, તાઈ ખામતી અને ન્યશી જેવી ભાષાઓ તેમજ લગભગ બધી મુખ્ય ભારતીય ભાષાઓ અને ઘણી આદિવાસી અને લુપ્તપ્રાય ભાષાઓમાં પ્રદર્શનનો સમાવેશ થાય છે.
પ્રથમ વખત, ટ્રાન્સજેન્ડર સમુદાયો, સેક્સ વર્કર્સ, વરિષ્ઠ નાગરિકો અને અન્ય ઓછા પ્રતિનિધિત્વ ધરાવતા જૂથો દ્વારા રજૂ કરાયેલા કાર્યક્રમોનો સમાવેશ કરવામાં આવશે, જે ઉત્સવના સમાવેશી સ્વભાવને વધુ મજબૂત બનાવશે.
સરકારે ૨૦૩૦-૩૧ સુધી અટલ પેન્શન યોજના (APY) ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય લીધો. | Current Affairs in Gujarati 23 January 2026
સરકારે આજે ૨૦૩૦-૩૧ સુધી અટલ પેન્શન યોજના (APY) ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી, તેમજ પ્રમોશનલ અને વિકાસલક્ષી પ્રવૃત્તિઓ માટે નાણાકીય સહાયનો વિસ્તાર કર્યો.
આ યોજના મે ૨૦૧૫ માં અસંગઠિત ક્ષેત્રના કામદારોને વૃદ્ધાવસ્થા આવક સુરક્ષા પૂરી પાડવાના ઉદ્દેશ્યથી શરૂ કરવામાં આવી હતી.
આ યોજના 60 વર્ષની ઉંમર પછી લાભાર્થીના યોગદાનના આધારે દર મહિને ₹1,000 થી ₹5,000 ની લઘુત્તમ ગેરંટીકૃત પેન્શન પ્રદાન કરે છે. આ યોજના હેઠળ અત્યાર સુધીમાં 86.6 મિલિયનથી વધુ લાભાર્થીઓ નોંધાયેલા છે, જે તેને દેશના સમાવેશી સામાજિક સુરક્ષા માળખાનો મુખ્ય આધારસ્તંભ બનાવે છે.
ઓપરેશન ત્રશી-I
જાન્યુઆરી 2026 માં ઓપરેશન ત્રશી-I તેના ચોથા દિવસમાં પ્રવેશ્યું, કારણ કે સુરક્ષા દળોએ જમ્મુ અને કાશ્મીરના કિશ્તવાડના ગાઢ જંગલોમાં આતંકવાદ વિરોધી કામગીરીને વધુ તીવ્ર બનાવી દીધી હતી.
ઓપરેશન ત્રશી-I વિશે:
- ઓપરેશન ત્રશી-I એ બહુ-દિવસીય આતંકવાદ વિરોધી અને વિસ્તાર-પ્રભુત્વ કામગીરી છે જેનો હેતુ કિશ્તવાડ જિલ્લાના ચતરુ પ્રદેશના જંગલ વિસ્તારોમાં કાર્યરત આતંકવાદી જૂથોને ટ્રેક કરવા, નાબૂદ કરવા અને નાશ કરવાનો છે.
- આ કામગીરી ભારતીય સેના, જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસ (સ્પેશિયલ ઓપરેશન ગ્રુપ સહિત) અને સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ (CRPF) દ્વારા સંયુક્ત રીતે ચોક્કસ ગુપ્ત માહિતીના આધારે હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
ઉદ્દેશ્ય:
- જંગલનો ઉપયોગ કરીને છુપાયેલા સ્થળો તરીકે આતંકવાદીઓને ખતમ કરવા
- આતંકવાદી લોજિસ્ટિક્સ અને અડ્ડાઓનો નાશ કરવો
- જમ્મુ પ્રદેશને કાશ્મીર ખીણ સાથે જોડતા ઘૂસણખોરી અને હિલચાલના માર્ગોને અવરોધિત કરવા
મહત્વ:
- કિશ્તવાડ કઠુઆ-ઉધમપુર-ડોડાથી કાશ્મીર સુધીના પરંપરાગત આતંકવાદી પરિવહન માર્ગ પર આવેલું છે
- આ કાશ્મીર ખીણથી જમ્મુના જંગલી વિસ્તારો તરફ આતંકવાદીઓનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનું સૂચવે છે
- હવાઈ દેખરેખ, સ્નિફર ડોગ્સ અને માનવ ગુપ્ત માહિતીનો ઉપયોગ આધુનિક આતંકવાદ વિરોધી સિદ્ધાંતને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
INS સુદર્શિની અને વૈશ્વિક અભિયાન ‘લોકાયણ 26’ | Current Affairs in Gujarati 23 January 2026
INS સુદર્શિનીએ દરિયાઈ વારસાનું પ્રદર્શન કરવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સહયોગને મજબૂત બનાવવા માટે દસ મહિનાના વૈશ્વિક અભિયાન ‘લોકાયણ 26’ પર શરૂઆત કરી.
INS સુદર્શિની એ વૈશ્વિક અભિયાન ‘લોકાયણ 26’ પર ભારતીય નૌકાદળનું સેઇલ તાલીમ જહાજ છે.
તે ગોવા શિપયાર્ડ લિમિટેડ દ્વારા સ્વદેશી રીતે બનાવવામાં આવ્યું હતું.
મુખ્ય વિશેષતાઓ
- કદ: તે સમુદ્રી ક્રૂઝિંગ માટે રચાયેલ 54-મીટર સેઇલ તાલીમ જહાજ છે.
- તે શું સજ્જ છે: આ જહાજ 20 સેઇલથી સજ્જ છે, જેનો કુલ સેઇલ વિસ્તાર 1,000 ચોરસ મીટરથી વધુ છે.
- આ જહાજ અત્યાર સુધીમાં ૧૪૦,૦૦૦ નોટિકલ માઇલથી વધુ મુસાફરી કરી ચૂક્યું છે.
- લોકાયણ ૨૬ એ ભારતના દરિયાઈ વારસા અને નૌકાદળની પહોંચને ઉજાગર કરતી દસ મહિનાની ટ્રાન્સઓસેનિક સફર છે.
- કોની પહેલ: આ અભિયાન ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે.
- સમયગાળો: આ અભિયાન દસ મહિના સુધી ચાલશે.
- આ સફર નેવલ બેઝ કોચીથી શરૂ થઈ.
- ઉદ્દેશ્ય: આ અભિયાનનો હેતુ ભારતના દરિયાઈ વારસાને પ્રદર્શિત કરવાનો અને દરિયાઈ સહયોગ અને સાંસ્કૃતિક રાજદ્વારીને મજબૂત બનાવવાનો છે.
- આ અભિયાન વસુધૈવ કુટુમ્બકમ અને મહાસાગર દ્રષ્ટિના સિદ્ધાંતો સાથે સુસંગત છે.
- આ જહાજ આશરે ૨૨,૦૦૦ નોટિકલ માઇલની મુસાફરી કરશે અને ૧૩ દેશોના ૧૮ બંદરોની મુલાકાત લેશે.
- તે ફ્રાન્સમાં એસ્કેલ એ સેટ અને યુએસએના ન્યુ યોર્કમાં સેઇલ ૨૫૦ જેવા પ્રતિષ્ઠિત આંતરરાષ્ટ્રીય ઊંચા જહાજ કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેશે.
IISc બેંગ્લોર એ વૈશ્વિક ટોચના 100 માં એકમાત્ર ભારતીય સંસ્થા : THE વિષય રેન્કિંગ 2026 | Current Affairs in Gujarati 23 January 2026
IISc બેંગ્લોર એ એકમાત્ર ભારતીય સંસ્થા છે જે કમ્પ્યુટર સાયન્સ વિષય શ્રેણીમાં ટોચના 100 માં સ્થાન મેળવે છે, ત્યારબાદ એમિટી યુનિવર્સિટી 251-300 સ્લોટમાં અને જામિયા મિલિયા ઇસ્લામિયા 301-400 બેલ્ટમાં આવે છે.
ચીન અને સિંગાપોરથી વિપરીત, ભારતની ટોચની હાજરી સામાન્ય રહી છે. IISc બેંગ્લોર એકમાત્ર ભારતીય સંસ્થા છે જે કમ્પ્યુટર સાયન્સ વિષય શ્રેણીમાં 100 માં ક્રમે છે, ત્યારબાદ એમિટી યુનિવર્સિટી 251-300 સ્લોટમાં અને જામિયા મિલિયા ઇસ્લામિયા 301-400 બેલ્ટમાં આવે છે.
IISc સિવાય, આ વર્ષે મૂલ્યાંકન કરાયેલા 11 વિષય રેન્કિંગમાંથી કોઈપણ ટોચના 100 માં અન્ય કોઈ ભારતીય યુનિવર્સિટી દેખાતી નથી.
જ્યારે ભારતે સંશોધન ઉત્પાદન અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગમાં લાભ મેળવ્યો છે, ત્યારે આ હજુ સુધી સતત ટોચના 50 અથવા ટોચના 20 વિષય-સ્તરના પ્રદર્શનમાં અનુવાદ થયો નથી.
સાયના નેહવાલની બેડમિન્ટનમાંથી નિવૃત્તિ | Current Affairs in Gujarati 23 January 2026
ઓલિમ્પિક મેડલ વિજેતા સાયના નેહવાલે ઈજા સાથે લાંબા સંઘર્ષ પછી સ્પર્ધાત્મક બેડમિન્ટનમાંથી નિવૃત્તિ લેવાની પુષ્ટિ કરી છે. ભૂતપૂર્વ વિશ્વ નંબર 1 એ ઓલિમ્પિક બ્રોન્ઝ મેડલ, વૈશ્વિક ટાઇટલ અને મુખ્ય રાષ્ટ્રીય સન્માનોથી ભરેલી એક ભવ્ય કારકિર્દી પૂર્ણ કરી છે, જે ભારતીય રમતમાં કાયમી વારસો છોડી ગઈ છે.
ભારતીય બેડમિન્ટન એક સુવર્ણ પ્રકરણના અંત સુધી પહોંચી ગયું છે. દેશની સૌથી પ્રખ્યાત ખેલાડીઓમાંની એક, સાયના નેહવાલે સ્પર્ધાત્મક બેડમિન્ટનમાંથી નિવૃત્તિની સત્તાવાર રીતે પુષ્ટિ કરી છે. લગભગ બે વર્ષ સુધી ઘૂંટણની લાંબી સમસ્યા સામે લડ્યા પછી, ઓલિમ્પિક મેડલ વિજેતાએ રમતથી દૂર રહેવાનો નિર્ણય લીધો છે, અને વૈશ્વિક મંચ પર ભારતીય બેડમિન્ટનને બદલી નાખનાર કારકિર્દીનો અંત લાવ્યો છે.
ઓલિમ્પિક ગૌરવ અને ઐતિહાસિક સિદ્ધિઓ
- સાઇના નેહવાલે લંડન 2012 ઓલિમ્પિકમાં મહિલા સિંગલ્સમાં બ્રોન્ઝ મેડલ જીતીને ઇતિહાસ રચ્યો, બેડમિન્ટનમાં ઓલિમ્પિક મેડલ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા બની.
- આ સિદ્ધિએ ભારતમાં બેડમિન્ટનની ધારણાને બદલી નાખી અને ખેલાડીઓની નવી પેઢીને પ્રેરણા આપી.
- તેણીની ઓલિમ્પિક સફળતા ભારતીય રમતગમતના ઇતિહાસમાં સૌથી પ્રતિષ્ઠિત ક્ષણોમાંની એક છે અને વૈશ્વિક બેડમિન્ટનમાં ભારતના ઉદયનો પાયો નાખ્યો.
પુરસ્કારો અને વારસો
- ભારતીય રમતગમતમાં સાઇના નેહવાલના યોગદાનને દેશના ટોચના સન્માનો સાથે માન્યતા આપવામાં આવી છે, જેમાં પદ્મ ભૂષણ, પદ્મ શ્રી, ખેલ રત્ન અને અર્જુન પુરસ્કારનો સમાવેશ થાય છે.
- મેડલ ઉપરાંત, તેણીનો સૌથી મોટો વારસો યુવા ખેલાડીઓ, ખાસ કરીને મહિલાઓને, વ્યાવસાયિક રીતે બેડમિન્ટન અપનાવવા માટે પ્રેરણા આપવાનો છે.
ભારતને પિક્સેલ કન્સોર્ટિયમના નેતૃત્વમાં નવું પૃથ્વી નિરીક્ષણ ઉપગ્રહ નક્ષત્ર મળશે | 23 January 2026 GPSC Current Affairs
આગામી પાંચ વર્ષમાં, ચાર કંપનીઓનું એક કન્સોર્ટિયમ સેટેલાઇટ ઇમેજિંગ દ્વારા પૃથ્વીનું નિરીક્ષણ કરવા માટે 12 ઉપગ્રહો તૈનાત કરવા માટે ₹1,200 કરોડથી વધુનું રોકાણ કરશે.
ભારતીય રાષ્ટ્રીય અવકાશ પ્રમોશન અને અધિકૃતતા કેન્દ્ર (IN-SPACE) અને ગ્રહોની ગુપ્તચર કંપની, પિક્સેલ વચ્ચે ભારતના રાષ્ટ્રીય પૃથ્વી નિરીક્ષણ (EO) નક્ષત્ર, ઉપગ્રહોનો નક્ષત્ર બનાવવા માટે એક કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, જે ગ્રહનું સતત નિરીક્ષણ કરતા ઉપગ્રહોનો નક્ષત્ર છે.
સંમત પ્રોજેક્ટ ભારતનો પ્રથમ ખાનગી રીતે સંચાલિત રાષ્ટ્રીય ઉપગ્રહ પ્રણાલી હશે અને તેને જાહેર-ખાનગી ભાગીદારી (PPP) માળખા હેઠળ અમલમાં મૂકવામાં આવશે, જે સરકાર અને ખાનગી પક્ષો વચ્ચે ભાગીદારી માટે માર્ગદર્શિકા છે.
આ પગલું ભારતના અવકાશ ક્ષેત્ર માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે, જે ફક્ત સરકાર-માત્ર ઉપગ્રહ કાર્યક્રમોથી મહત્વપૂર્ણ રાષ્ટ્રીય માળખાના ખાનગી ઉદ્યોગ-આગેવાની હેઠળ વિકાસ તરફ સ્પષ્ટ પરિવર્તનનો સંકેત આપે છે.
“આ અવકાશમાં ભારતના ઉદ્દેશ્યની એક શક્તિશાળી ઘોષણા છે. પ્રથમ વખત, ભારત ભારતીય કંપનીઓ દ્વારા ડિઝાઇન અને સંચાલિત તેના પોતાના અર્થ ઇન્ટેલિજન્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિયંત્રિત કરશે, જે ભારતીય જરૂરિયાતોને પ્રથમ અને વૈશ્વિક બજારોને બીજા સ્થાને પૂરી કરશે.”
International / World’s Current Affairs in Gujarati 23 January 2026
સ્પેન ઇન્ડો-પેસિફિક મહાસાગર પહેલ (IPOI) માં જોડાયું | Current Affairs in Gujarati 23 January 2026
સ્પેન ઔપચારિક રીતે ઇન્ડો-પેસિફિક મહાસાગર પહેલ (IPOI) માં જોડાયું છે, તેના વિદેશ મંત્રીએ એસ. જયશંકરને જોડાવાની ઘોષણાપત્ર સોંપ્યું છે.
ઇન્ડો-પેસિફિક મહાસાગર પહેલ (IPOI) એ ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સમાન વિચારધારા ધરાવતા દેશો વચ્ચે વ્યવહારિક દરિયાઇ સહયોગ માટે એક બિન-સંધિ, સ્વૈચ્છિક, સહકારી માળખું છે.
લોન્ચ: 2019 (બેંગકોકમાં પૂર્વ એશિયા સમિટમાં જાહેરાત).
ભારત દ્વારા, SAGAR (પ્રદેશમાં બધા માટે સુરક્ષા અને વૃદ્ધિ) સિદ્ધાંત પર આધારિત.
ઉદ્દેશ્ય:
- મુક્ત, ખુલ્લા, સમાવિષ્ટ અને નિયમો-આધારિત ઇન્ડો-પેસિફિકને પ્રોત્સાહન આપવા માટે.
- લશ્કરી જોડાણોને બદલે વ્યવહારિક સહયોગ દ્વારા દરિયાઇ પડકારોનો સામનો કરવો.
- દરિયાઇ ક્ષેત્રમાં સુરક્ષા, વિકાસ અને સ્થિરતાને સંતુલિત કરવી.
- મુખ્ય વિશેષતાઓ:
- દરિયાઈ સુરક્ષા
- દરિયાઈ ઇકોલોજી
- દરિયાઈ સંસાધનો
- ક્ષમતા નિર્માણ અને સંસાધન વહેંચણી
- આપત્તિ જોખમ ઘટાડો અને વ્યવસ્થાપન
- વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને શૈક્ષણિક સહકાર
- વેપાર, જોડાણ અને દરિયાઈ પરિવહન
- સહકાર માટે કેન્દ્રિત, બિન-લશ્કરી, બિન-બ્લોક અભિગમ.
- દરિયાઈ ક્ષેત્ર જાગૃતિ (MDA), ટકાઉપણું અને માળખાગત સ્થિતિસ્થાપકતા પર ભાર.
- દેશો સ્વેચ્છાએ વ્યક્તિગત સ્તંભોનું નેતૃત્વ કરી શકે છે.
- IPOI ની વૈશ્વિક કાયદેસરતાને વિસ્તૃત કરે છે, ખાસ કરીને યુરોપિયન ભાગીદારી સાથે.
- ભારત-પેસિફિકમાં ચોખ્ખી સુરક્ષા પ્રદાતા અને એજન્ડા-સેટર તરીકે ભારતની ભૂમિકાને મજબૂત બનાવે છે.
- સમાવેશક બહુપક્ષીયતાને પ્રોત્સાહન આપીને વધતી જતી સુપરપાવર હરીફાઈનો સામનો કરે છે.
