17 December 2025 GPSC Current Affairs

Important 17 December 2025 GPSC Current Affairs

મુહમ્મદ હિદાયતુલ્લાહ: (૧૭ ડિસેમ્બર ૧૯૦૫ – ૧૮ સપ્ટેમ્બર ૧૯૯૨),

તેમનો જન્મ ૧૭ ડિસેમ્બર ૧૯૦૫ ના રોજ થયો હતો. ભારતના પ્રથમ મુસ્લિમ મુખ્ય ન્યાયાધીશ હતા. તેમને ભારતના પ્રથમ કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ કહેવું વધુ સચોટ રહેશે, કારણ કે તેઓ ભારતની બંધારણીય પ્રણાલી હેઠળ રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાયા ન હતા. તેમણે બે વાર ભારતના કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે પણ સેવા આપી હતી. વધુમાં, તેઓ પૂર્ણ કાર્યકાળ પૂર્ણ કરનારા ભારતના છઠ્ઠા ઉપરાષ્ટ્રપતિ હતા.

રાજેન્દ્રનાથ લાહિરી (૨૩ જૂન ૧૯૦૧ – ૧૭ ડિસેમ્બર ૧૯૨૭) | 17 December 2025 GPSC Current Affairs

તેમનું મૃત્યુ ૧૭ ડિસેમ્બર ૧૯૨૭ના રોજ ઉત્તર પ્રદેશની ગોંડા જેલમાં થયું. એક પ્રખ્યાત ક્રાંતિકારી હતા, જે ભારતના અમર શહીદોમાંના એક હતા. સ્વતંત્રતા સંગ્રામને વધુ તીવ્ર બનાવવા માટે ભંડોળની તાત્કાલિક જરૂરિયાતને ઓળખીને, રામપ્રસાદ બિસ્મિલે શાહજહાંપુરમાં એક સભામાં બ્રિટિશ તિજોરી લૂંટવાની યોજના ઘડી. યોજના અનુસાર, પાર્ટીના એક અગ્રણી સભ્ય રાજેન્દ્રનાથ લાહિરીએ ૯ ઓગસ્ટ ૧૯૨૫ના રોજ લખનૌના કાકોરી રેલ્વે સ્ટેશન પર ૮ દિવસની સહારનપુર-લખનૌ પેસેન્જર ટ્રેનને રોકી દીધી હતી. બિસ્મિલ, અશફાકુલ્લા ખાન, ચંદ્રશેખર આઝાદ અને અન્ય છ લોકોની આગેવાની હેઠળના તેમના સાથીઓની મદદથી, તેઓએ સરકારી તિજોરી લૂંટી લીધી. બ્રિટિશ સરકારે કેસ ચલાવ્યો અને રાજેન્દ્રનાથ લાહિરી, રામપ્રસાદ બિસ્મિલ અને અશફાકુલ્લા ખાનને મૃત્યુદંડની સજા ફટકારી.

National and International Current Affairs | Current Affairs in Gujarati 17 December 2025

આંધ્ર પ્રદેશની પ્રખ્યાત પોંડુરુ ખાદીને ભૌગોલિક સંકેત (GI) ટેગ મળ્યો

પોંડુરુ ખાદી સંબંધિત મુખ્ય મુદ્દાઓ

• ઉત્પાદન: તે આંધ્ર પ્રદેશનું એક અનોખું હાથથી વણેલું સુતરાઉ કાપડ છે.
• સ્થાનિક નામ: તે સ્થાનિક રીતે ‘પટનુલુ’ તરીકે ઓળખાય છે.
• સ્થાન: તે મુખ્યત્વે શ્રીકાકુલમ જિલ્લાના પોંડુરુ ગામમાં ઉત્પન્ન થાય છે.
• ઓળખ: તેને શ્રીકાકુલમ જિલ્લામાંથી ‘એક જિલ્લો, એક ઉત્પાદન’ (ODOP) યોજના માટે પણ નામાંકિત કરવામાં આવ્યું છે.
• ઐતિહાસિક મહત્વ: મહાત્મા ગાંધીએ સ્વતંત્રતા પહેલા તેમના મેગેઝિન ‘યંગ ઇન્ડિયા’ માં આ ખાદીના ગુણોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જે તેના ઐતિહાસિક મહત્વને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

પોંડુરુ ખાદીની અનોખી વિશેષતાઓ

• પોંડુરુ ખાદી તેની વિશિષ્ટ ઉત્પાદન તકનીકો માટે વિશ્વભરમાં ઓળખાય છે.
• કાચો માલ (કપાસ): તે સ્થાનિક રીતે ઉગાડવામાં આવતા કપાસના ત્રણ પ્રકારોમાંથી એકનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવે છે:
• પહાડી કપાસ
• પુનાસા કપાસ અથવા
• લાલ કપાસ (શ્રીકાકુલમ જિલ્લાનો મૂળ પાક).
• હાથથી બનાવેલ: કપાસથી અંતિમ કાપડ સુધીની સમગ્ર પ્રક્રિયા હાથથી પૂર્ણ થાય છે.
• અનોખી સફાઈ પદ્ધતિ: કપાસને સાફ કરવા માટે વાલુગા માછલીના જડબાના હાડકાનો ઉપયોગ થાય છે.
• આ પદ્ધતિ પોંડુરુ ખાદીની એક અનોખી વિશેષતા છે અને વિશ્વમાં બીજે ક્યાંય તેનો ઉપયોગ થતો નથી.
• કાંતવાના સાધનો: પોંડુરુ ભારતમાં એકમાત્ર એવી જગ્યા છે જ્યાં સ્પિનર્સ હજુ પણ 24 સ્પોક્સવાળા સિંગલ-પોલ સ્પિનિંગ વ્હીલનો ઉપયોગ કરે છે, જેને “ગાંધી ચરખા” તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
• યાર્ન ગુણવત્તા: ફિનિશ્ડ ફેબ્રિકમાં ખૂબ જ ઊંચી દોરા ગણતરી હોય છે જે લગભગ 100 થી 120 ગણતરી સુધી પહોંચે છે, જે તેને બારીક અને આરામદાયક બનાવે છે.

VB-G RAM G બિલ (વિકાસિત ભારત-રોજગાર અને આજીવિકા મિશન (ગ્રામીણ) | 17 December 2025 GPSC Current Affairs

VB-G RAM G બિલ, 2025 ભારતની બે દાયકા જૂની ગ્રામીણ રોજગાર પ્રણાલીમાં મોટા ફેરફારોનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે, જે MGNREGA, 2005 ને બદલે છે.

ગ્રામીણ નોકરીઓ અને આજીવિકા માટે આધુનિક માળખા તરીકે રજૂ કરવામાં આવતા, ટીકાકારો કહે છે કે આ બિલ રાજ્ય સરકારો પર નાણાકીય અને વહીવટી બોજમાં નોંધપાત્ર વધારો કરી શકે છે, જે તેની વ્યવહારિકતા અને સંઘીય અસરો અંગે ચિંતાઓ ઉભી કરે છે.

VB-G RAM G બિલ દ્વારા પ્રસ્તાવિત મુખ્ય ફેરફારો

• વિકાસિત ભારત-રોજગાર અને આજીવિકા મિશન (ગ્રામીણ) બિલ, 2025 ભારતની ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી સિસ્ટમનું મૂળભૂત પુનર્ગઠનના પ્રસ્તાવ હેઠળ MGNREGA, 2005 ને બદલવાનો  છે.
• આ બિલ ગ્રામીણ પરિવાર દીઠ નાણાકીય વર્ષમાં 125 દિવસના વેતન રોજગારની ગેરંટી આપે છે, જે MGNREGA હેઠળ “લઘુત્તમ 100 દિવસ” કરતા વધારે છે.
• MGNREGA હેઠળ, કાનૂની સુગમતા હોવા છતાં, NREGA સોફ્ટવેરમાં મર્યાદાઓને કારણે 100 દિવસ વર્ચ્યુઅલ ઉપલી મર્યાદા બની ગયા હતા.
• MGNREGA ની કલમ 3(4) હેઠળ હાલની જોગવાઈઓ માન્ય છે:
• દુષ્કાળ અથવા આપત્તિ-જાહેર વિસ્તારોમાં વધારાના 50 દિવસ.
• વન વિસ્તારોમાં ચોક્કસ અનુસૂચિત જનજાતિ પરિવારો માટે 150 દિવસ.
• MGNREGA થી એક મોટો ફેરફાર, જ્યાં કેન્દ્રએ અકુશળ શ્રમ ખર્ચના 100% ચૂકવ્યા.
• VB–G RAM G હેઠળ પ્રસ્તાવિત ખર્ચ-વહેંચણી:
• ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યો, હિમાલયી રાજ્યો અને વિધાનસભાઓ ધરાવતા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો (ઉત્તરાખંડ, હિમાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ અને કાશ્મીર) માટે 90:10 (કેન્દ્ર: રાજ્ય).
• વિધાનસભાઓ ધરાવતા અન્ય તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે 60:40.
• વિધાનસભાઓ વિના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે 100% કેન્દ્રીય ભંડોળ. આનાથી વેતનની જવાબદારી સીધી રાજ્યો પર જાય છે, જે તેમની નાણાકીય જવાબદારીમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.

ભારત અને લાઇબેરિયાએ વહેંચાયેલ ગુણવત્તા ધોરણોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ફાર્માકોપીયા પર એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કર્યા. | Current Affairs in Gujarati 17 December 2025

ભારત અને લાઇબેરિયાએ ફાર્માકોપીયા પર સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે જેથી ગુણવત્તાના ધોરણો અને નિયમનકારી સંકલનને પ્રોત્સાહન મળે.

આરોગ્ય મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે લાઇબેરિયામાં ભારતીય રાજદૂત મનોજ બિહારી વર્મા અને લાઇબેરિયાના આરોગ્ય પ્રધાન ડૉ. લુઇસ એમ. કાફોટોની હાજરીમાં આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.

મંત્રાલયે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આ MoU સલામત અને સસ્તું દવાઓની પહોંચ સુધારવામાં મદદ કરશે.

ભારત-લાઇબેરિયા સંબંધો મજબૂત અને મૈત્રીપૂર્ણ છે, જે વધતા આર્થિક સંબંધો (ખાણકામ, ફાર્મા, આઇટી), નોંધપાત્ર વિકાસ સહાય (આરોગ્ય, આઇટી, સૌર ઉર્જા) અને મજબૂત રાજકીય સમન્વય દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે. લાઇબેરિયાએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ભારતને સતત ટેકો આપ્યો છે, જેના કારણે ભારતે 2021 માં વેપાર, સંરક્ષણ અને ક્ષમતા નિર્માણમાં સહયોગને વધુ ગાઢ બનાવવા માટે મોનરોવિયામાં કાયમી દૂતાવાસ ખોલ્યો.

સહકારના મુખ્ય ક્ષેત્રો | Current Affairs in Gujarati 17 December 2025

• લાઇબેરિયા યુએન સુરક્ષા પરિષદના કાયમી સભ્યપદ માટે ભારતની દાવને સમર્થન આપે છે.
• ભારતે 2021 માં મોનરોવિયામાં કાયમી દૂતાવાસ ખોલ્યો.
• ભારત એક મુખ્ય રોકાણકાર છે, જેમાં 200 થી વધુ ભારતીય કંપનીઓ ખાણકામ, ઓટો, આરોગ્યસંભાળ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં કાર્યરત છે.
• લાઇબેરિયા ભારતની ડ્યુટી-ફ્રી ટેરિફ પ્રેફરન્સ સ્કીમથી લાભ મેળવે છે.
• મુખ્ય રોકાણોમાં આર્સેલરમિત્તલ અને ટાટા સ્ટીલના સંભવિત રોકાણોનો સમાવેશ થાય છે.
• ભારત શિષ્યવૃત્તિ (ITEC, ICCR) અને તાલીમ પૂરી પાડે છે.
• પ્રોજેક્ટ્સમાં IT કેન્દ્રો, કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રો અને મહિલાઓ માટે સૌર ઉર્જા તાલીમનો સમાવેશ થાય છે.
• ભારતે ઇબોલા કટોકટી દરમિયાન નોંધપાત્ર સહાય પૂરી પાડી હતી.
• ભારતે 14મી લશ્કરી હોસ્પિટલને ભંડોળ પૂરું પાડવામાં મદદ કરી હતી.:
•  ત્યાં ભારતીય ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓની મોટી હાજરી છે.
• ITEC હેઠળ લાઇબેરિયન સંરક્ષણ કર્મચારીઓ માટે તાલીમ સ્લોટ પૂરા પાડવામાં આવે છે.

મુખ્ય ઘટનાઓ

• 2021: મોનરોવિયામાં ભારતીય દૂતાવાસ ખુલે છે.
• 2024: આર્થિક સંબંધો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને, પ્રથમ FOC નવી દિલ્હીમાં યોજાય છે.
• 2025: લાઇબેરિયા આંતરરાષ્ટ્રીય સૌર જોડાણ (ISA) અને આંતરરાષ્ટ્રીય મોટા બિલાડી ગઠબંધન (IBCA) માં જોડાય છે.
• ડિસેમ્બર 2025: ફાર્માકોપીયા સહયોગ માટે એક MoU પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા.

મેરી યોજના-પુસ્તક: ઉત્તરાખંડ સરકાર દ્વારા પ્રકાશિત | Current Affairs in Gujarati 17 December 2025

“આ પુસ્તક પ્રકાશિત કરવાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય લાયક લાભાર્થીઓને જાહેર કલ્યાણ, સ્વ-રોજગાર/રોજગારલક્ષી, કૌશલ્ય વિકાસ/તાલીમલક્ષી અને રોકાણલક્ષી યોજનાઓના લાભો પૂરા પાડવાની પ્રક્રિયાને સરળ શબ્દોમાં સમજાવવાનો છે, જેથી લાયક લાભાર્થીઓ તેનો લાભ મેળવી શકે અને આપણું ઉત્તરાખંડ “શ્રેષ્ઠ ઉત્તરાખંડ” બની શકે. પ્રથમ વખત, આ પ્રકારનું પુસ્તક બનાવવાનો વ્યાપક પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. આ પુસ્તક માત્ર લાયક લાભાર્થીઓને યોજનાઓનો લાભ મેળવવામાં મદદ કરશે નહીં પરંતુ નીતિ નિર્માતાઓ, સંશોધકો અને વાચકો માટે પણ રસપ્રદ રહેશે, અને તેમને સરકારના ચાલુ પ્રયાસોથી વાકેફ કરશે.”

એશિયા પાવર ઈન્ડેક્સમાં ત્રીજા ક્રમ સાથે ભારત મેજર પાવર બન્યું

મજબૂત આર્થિક વૃદ્ધિ અને ઓપરેશન સિંદૂરની સફળતા આધારિત લશ્કરી ક્ષમતાને પગલે ભારતે એશિયામાં અગ્રણી શક્તિશાળી દેશ અથવા મેજર પાવરનો દરજ્જો હાંસલ કર્યો છે. એશિયા પાવર ઇન્ડેક્સ-2025માં અમેરિકા અને ચીન પછી જાપાનને પાછળ રાખીને ભારતે ત્રીજો ક્રમે હાંસલ કર્યો છે. આ ઇન્ડેક્સમાં પાકિસ્તાન છેક 16મા સ્થાને રહ્યું છે.

ઇન્ડેક્સ જારી કરતી ઓસ્ટ્રેલિયા સ્થિત થિંક ટેન્ક લોવી ઇન્સ્ટિટ્યૂટે જણાવ્યું હતું કે 2024ના એશિયા પાવર ઇન્ડેક્સમાં ભારત 38.1 પોઇન્ટ્સ સાથે મિડલ પાવરનું રેન્કિંગ ધરાવતું હતું, હવે આ સ્કોર 40 થયો છે અને ભારતે મેજર પાવરનો દરજ્જો હાંસલ કર્યો છે. ઇન્ડેક્સમાં 80.5 પોઇન્ટ્સ સાથે અમેરિકા પ્રથમ અને 73.7 પોઇન્ટ્સ સાથે ચીન બીજા ક્રમે રહ્યું છે. 38.8 પોઇન્ટ્સ સાથે જાપાન હવે ચોથા ક્રમે આવી ગયું છે.

આર્થિક ક્ષમતા અને ભવિષ્યના સંસાધનો આધારિત બે માપદંડોમાં ભારત ત્રીજા સ્થાને આવ્યું છે. આર્થિક ક્ષમતામાં જાપાનને પાછળ રાખી ભારત ત્રીજા ક્રમે આવી ગયું છે. વિદેશી રોકાણમાં વધારાને કારણે ભારત આર્થિક સંબંધોમાં નવમા સ્થાને પહોંચી ગયું છે.

લોવી ઇન્સ્ટિટ્યૂટે જણાવ્યું હતું કે એશિયા પાવર ઇન્ડેક્સના 2025માં ભારતની આર્થિક અને લશ્કરી ક્ષમતાઓમાં વધારો થયો છે. ભારતની લશ્કરી ક્ષમતામાં પણ સતત સુધારો થયો છે. ભારતનું અર્થતંત્ર મજબૂત રીતે વિકસતું રહ્યું છે અને તેના ભૂ-રાજકીય પ્રભાવમાં પણ વધારો થયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રભાવ, કનેક્ટિવિટી અને ટેકનોલોજીના આધારે ભૂ-રાજકીય પ્રભાવ નિર્ધારિત કરવામાં આવે છે. લશ્કરી ક્ષમતામાં વધારો નિષ્ણાત મૂલ્યાંકન આધારિત છે, જેમાં મે 2025માં શરૂ કરાયેલા ઓપરેશન સિંદૂરની સફળતાથી નિષ્ણાતો પ્રભાવિત થયા હતાં. આ ઓપરેશનથી ભારતના તાજેતરના યુદ્ધ અનુભવમાં થયો છે.

ભારતનું સૌથી નબળું પાસુ સંરક્ષણ નેટવર્ક છે, જ્યાં દેશ 11મા ક્રમે છે. અગાઉના વર્ષની તુલનાએ સંરક્ષણ નેટવર્કમાં ભારતના પોઇન્ટ્સ ઘટ્યાં છે અને ફિલિપાઇન્સ અને થાઇલેન્ડ ભારતથી આગળ આવી ગયાં છે. જોકે રાજદ્વારી સંબંધો અને વિદેશી રોકાણ લાવવામાં ભારતના પ્રભાવમાં વધારો થયો છે.

એશિયા પાવર ઇન્ડેક્સ 2025 | Current Affairs in Gujarati 17 December 2025

રેન્ક	દેશ	સ્કોર	કેટેગરી
1	અમેરિકા	80.5	સુપર પાવર
2	ચીન	73.7	સુપર પાવર
3	ભારત	40	મેજર પાવર
4	જાપાન	38.8	મિડલ પાવર
5	રશિયા	32.1	મિડલ પાવર

એકાથા  કવાયત | Current Affairs in Gujarati 17 December 2025

એકાથા કવાયત એ ભારતીય નૌકાદળ અને માલદીવ રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ દળ (MNDF) વચ્ચે વાર્ષિક દ્વિપક્ષીય દરિયાઈ કવાયત છે.

ભારતીય નૌકાદળના વાઇસ ચીફ ઓફ નેવલ સ્ટાફ (DCNS) એકતા 2025 કવાયતના સમાપન સમારોહમાં હાજરી આપવા માટે માલદીવની સત્તાવાર મુલાકાતે છે.

2017 માં સ્થાપિત, એકતા કવાયત એ ભારતીય નૌકાદળ અને માલદીવ રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ દળ (MNDF) વચ્ચે વાર્ષિક દ્વિપક્ષીય દરિયાઈ કવાયત છે.

તેનો ઉદ્દેશ્ય દ્વિપક્ષીય દરિયાઈ સહયોગ વધારવાનો છે, અને 2025 તેની આઠમી આવૃત્તિ છે.

આ કવાયતમાં બંને નૌકાદળો વચ્ચે આંતર-કાર્યક્ષમતા અને ઓપરેશનલ સહકારને પ્રોત્સાહન આપવા માટે રચાયેલ વ્યાવસાયિક ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણીનો સમાવેશ થતો હતો.

પ્રવૃત્તિઓમાં ટેકનિકલ અને કોમ્બેટ ડાઇવિંગ, બોર્ડિંગ ઓપરેશન્સ, ફાયરિંગ ડ્રીલ્સ, ડિમોલિશન અને વિસ્ફોટક હેન્ડલિંગ, અસમપ્રમાણ યુદ્ધ યુક્તિઓ અને વિશિષ્ટ હેલી-બોર્ન ઓપરેશન ડ્રીલ્સનો સમાવેશ થતો હતો.

માલદીવ

તે ઉત્તર-મધ્ય હિંદ મહાસાગરમાં એક સ્વતંત્ર ટાપુ દેશ છે.

તેમાં આશરે 1,200 નાના કોરલ ટાપુઓ અને રેતીના ટેકરાઓની સાંકળ છે (જેમાંથી આશરે 200 વસ્તીવાળા છે), જે ક્લસ્ટરો અથવા એટોલ્સમાં જૂથબદ્ધ છે.

તેનો કુલ ભૂમિ વિસ્તાર 298 ચોરસ કિલોમીટર છે.

તે ક્ષેત્રફળની દ્રષ્ટિએ એશિયાનો સૌથી નાનો દેશ છે.

જોકે, દેશના ટાપુઓ આશરે 90,000 ચોરસ કિલોમીટર સમુદ્રમાં ફેલાયેલા છે.દેશમાં કોઈ નદીઓ કે નાળા નથી અને સરેરાશ ઊંચાઈ 2 મીટરથી ઓછી છે, જે તેને દરિયાની સપાટીમાં વધારા માટે અત્યંત સંવેદનશીલ બનાવે છે..

અગાઉ બ્રિટિશ વસાહત હતું, માલદીવ 1965 માં એક સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર બન્યું.

સત્તાવાર ભાષા: દિવેહી (એક ઈન્ડો-યુરોપિયન ભાષા); અરબી, હિન્દી અને અંગ્રેજી પણ બોલાય છે.

ધર્મ: ઇસ્લામ રાજ્ય ધર્મ છે અને રાષ્ટ્રીય શાસનમાં કેન્દ્રિય ભૂમિકા ભજવે છે.

અર્થતંત્ર: પર્યટન, તેમજ માછીમારી અને વિદેશી સહાય પર ભારે નિર્ભર. સરકારનું સ્વરૂપ: 2008 ના બંધારણમાં મહત્તમ બે પાંચ વર્ષના કાર્યકાળ માટે સીધી ચૂંટણીઓ સાથે રાષ્ટ્રપતિ પ્રણાલી વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવી છે.

પર્યાવરણ, વારસા અને માળખાકીય વિકાસ | Current Affairs in Gujarati 17 December 2025

ભારત અને જોર્ડન દ્વારા  યુનેસ્કો હેરિટેજ સાઇટ્સ પેટ્રા અને એલોરા ગુફાઓ વચ્ચે જોડિયા કરાર પર હસ્તાક્ષર

એલોરા ગુફાઓ વિશે

• સ્થાન – ચરણેન્દ્રી ટેકરીઓ, મહારાષ્ટ્ર, એલાગંગા નદીની નજીક
• મૂળ – 600-1000 CE ની વચ્ચે, મુખ્યત્વે રાષ્ટ્રકુટ અને યાદવ રાજવંશો દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી.
• સ્થાપત્ય – ઉપરથી નીચે સુધી બેસાલ્ટ ખડકોમાં કોતરવામાં આવેલી ખડક-કોટ ગુફાઓ
• ધર્મ – હિન્દુ, બૌદ્ધ અને જૈન સ્મારકો બાજુમાં ઊભા છે, જે ધાર્મિક સહિષ્ણુતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
• તેમાં ત્રણેય ધર્મો સાથે સંબંધિત ભીંતચિત્રો પણ છે.

પેટ્રા ગુફાઓ વિશે

• પેટ્રા, જે તેના ગુલાબી રેતીના પથ્થરોના ખડકોને કારણે “ગુલાબ શહેર” તરીકે પણ ઓળખાય છે, તે ચોથી સદી બીસીઇની આસપાસ નાબટિયન સામ્રાજ્યની રાજધાની હતી.
• તે ખડકમાં અડધું બાંધેલું અને અડધું કોતરેલું છે, અને રસ્તાઓ અને ખીણો સાથે પર્વતોથી ઘેરાયેલું છે.

NH-45 પર ભારતનો પ્રથમ વન્યજીવ-સુરક્ષિત રસ્તો શરૂ | Current Affairs in Gujarati 17 December 2025

ભારતના રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ પ્રાધિકરણે મધ્યપ્રદેશમાં રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ 45 પર ભારતનો પ્રથમ વન્યજીવ-સુરક્ષિત રસ્તો શરૂ કર્યો છે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય પ્રાણીઓ-વાહનોની અથડામણ ઘટાડવાનો અને પર્યાવરણીય રીતે સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં હાઇવે વિકાસ અને વન્યજીવ સંરક્ષણ વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો છે.

સ્થાન અને ઇકોલોજીકલ મહત્વ

• આ પ્રોજેક્ટ વીરંગણા દુર્ગાવતી ટાઇગર રિઝર્વમાંથી પસાર થતા 11.96 કિમી હાઇવે સ્ટ્રેચના 2 કિમી ઘાટ વિભાગ પર અમલમાં મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. આ કોરિડોર નૌરાદેહી વન્યજીવ અભયારણ્ય નજીકના વિસ્તારોને પણ જોડે છે, જે તેને પ્રાણીઓની હિલચાલ અને સંરક્ષણ પ્રયાસો માટે એક મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્ર બનાવે છે.

નવીન ટેબલ-ટોપ રેડ માર્કિંગ્સ

• આ પ્રોજેક્ટની મુખ્ય વિશેષતા એ છે કે દુબઈના શેખ ઝાયેદ રોડથી પ્રેરિત ટેબલ-ટોપ રેડ માર્કિંગ્સનો પરિચય. આ 5 મીમી જાડા, ગરમીથી લાગુ થર્મોપ્લાસ્ટિક લાલ સપાટીના સ્તરો છે જે ઓળખાયેલા જોખમી વિસ્તારોમાં રસ્તા પર નાખવામાં આવે છે. સહેજ ઉંચી રચના ડ્રાઇવરોને ચેતવણી આપે છે અને અચાનક બ્રેક માર્યા વિના અથવા વિક્ષેપ પાડ્યા વિના તેમને ધીમું કરે છે. તેજસ્વી લાલ રંગ ગતિ-મર્યાદિત, વન્યજીવન-સંવેદનશીલ કોરિડોરમાં પ્રવેશ સૂચવે છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય સંશોધન અને સલામતી માર્ગદર્શિકા દ્વારા સમર્થિત છે.

વન્યજીવન સંરક્ષણ માટે માળખાગત સુવિધા

• વ્યાપક સલામતી અભિગમના ભાગ રૂપે, NHAI એ હાઇવે હેઠળ પ્રાણીઓની સલામત હિલચાલ માટે 25 સમર્પિત વન્યજીવન અંડરપાસ બનાવ્યા છે. પ્રાણીઓને આ અંડરપાસ સુધી માર્ગદર્શન આપવા અને તેમને રસ્તામાં પ્રવેશતા અટકાવવા માટે રસ્તાની કિનારે આઠ ફૂટ ઊંચી વાડ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. વાહનચાલકોને ચેતવણી આપવા અને જવાબદાર ડ્રાઇવિંગને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે ગતિ-શોધ ઉપકરણો પણ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે.

---