15 December 2025 GPSC Current Affairs

Important 15 December 2025 GPSC Current Affairs

આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા દિવસ – 14 ડિસેમ્બર

ઉદ્દેશ:

• ઊર્જા સંરક્ષણ અને ટકાઉ ઉર્જા ઉપયોગ વિશે જાગૃતિ ફેલાવવી.
• નવીનીકરણીય ઉર્જાને પ્રોત્સાહન આપવું અને કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવું.

મહત્વ:

• વિકાસ માટે ઉર્જા જરૂરી છે, પરંતુ અશ્મિભૂત ઇંધણનો વધુ પડતો ઉપયોગ પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડે છે.
• તે વૈશ્વિક આબોહવા લક્ષ્યો અને UN SDG 7 (પોસાય તેવી અને સ્વચ્છ ઉર્જા) ને સમર્થન આપે છે.

ભારતીય પ્રયાસો :

• સૌર અને પવન ઉર્જાનું વિસ્તરણ.
• ઉજાલા (LEDs), PAT (ઔદ્યોગિક કાર્યક્ષમતા) અને રાષ્ટ્રીય સૌર મિશન જેવી યોજનાઓ.
• તે ભારતને 2070 સુધીમાં ચોખ્ખી-શૂન્ય ઉત્સર્જન તરફ આગળ વધવામાં મદદ કરે છે.

National Current Affairs in Gujarati 15 December 2025

ભારતની પ્રથમ હાઇડ્રોજન સંચાલિત ટ્રેન શરૂ થઈ

• ભારતની પ્રથમ હાઇડ્રોજન ટ્રેન વિશ્વની સૌથી લાંબી બ્રોડગેજ ટ્રેન છે, જેમાં 10 કોચ છે.
• કુલ પાવર આઉટપુટ 2,400 kW છે, જે 1,200 kW ચલાવતી બે પાવર કાર દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવે છે.
• જીંદમાં એક હાઇડ્રોજન પ્લાન્ટ ઇલેક્ટ્રોલિસિસ દ્વારા ઇંધણનું ઉત્પાદન કરે છે.
• આ ટ્રેન શૂન્ય CO₂ ઉત્સર્જન કરે છે; પાણીની વરાળ તેનું એકમાત્ર ઉપ-ઉત્પાદન છે.

અમૃત ભારત સ્ટેશન યોજનાએ  સમગ્ર દેશમાં પુનર્વિકાસને વેગ આપ્યો | 15 December 2025 GPSC Current Affairs

રેલવે મંત્રાલય અમૃત ભારત સ્ટેશન યોજના દ્વારા મોટા પાયે આધુનિકીકરણ હાથ ધરી રહ્યું છે, જે મુસાફરોના અનુભવને સુધારવા અને સ્ટેશનોને સંકલિત શહેરી કેન્દ્રોમાં રૂપાંતરિત કરવાના હેતુથી લાંબા ગાળાની પહેલ છે. આ યોજનામાં માળખાગત, ટકાઉ વિકાસ સુનિશ્ચિત કરવા માટે તબક્કાવાર માસ્ટર પ્લાનિંગ અપનાવવામાં આવ્યું છે.

સ્ટેશન પુનઃવિકાસની મુખ્ય વિશેષતાઓ

• માસ્ટર પ્લાનમાં સુધારેલા એક્સેસ રોડ, ફરતા વિસ્તારો અને શહેરની બંને બાજુઓ સાથે એકીકરણનો સમાવેશ થાય છે. અપગ્રેડમાં વેઇટિંગ હોલ, શૌચાલય, પ્લેટફોર્મ સપાટી, ફૂટ ઓવરબ્રિજ અથવા એર કોન્કોર્સ અને એલિવેટર, એસ્કેલેટર અને રેમ્પ જેવી સુવિધાઓનો સમાવેશ થાય છે. ‘વન સ્ટેશન વન પ્રોડક્ટ’ અભિગમ હેઠળ કિઓસ્કની જોગવાઈ, સુધારેલ પાર્કિંગ, મલ્ટિમોડલ ઇન્ટિગ્રેશન અને અપંગો માટે સુવિધાઓ મુખ્ય ઘટકો છે.

અમૃત ભારત સ્ટેશન યોજના | 15 December 2025 GPSC Current Affairs

કેન્દ્રીય રેલ્વે મંત્રાલયે સમગ્ર ભારતમાં રેલ્વે સ્ટેશનોને આધુનિક બનાવવા માટે અમૃત ભારત સ્ટેશન યોજના નામની એક નવી યોજના શરૂ કરી છે.

અમૃત ભારત સ્ટેશન યોજનાના ઉદ્દેશ્ય :

1. ન્યૂનતમ આવશ્યક સુવિધાઓ ઉપરાંત સુવિધાઓ વધારવા અને લાંબા ગાળે સ્ટેશન પરિસરમાં છત પ્લાઝા અને શહેર કેન્દ્રો બનાવવા માટે રેલ્વે સ્ટેશનો માટે માસ્ટર પ્લાન તૈયાર કરવા અને અમલમાં મૂકવા.
2. ભંડોળની ઉપલબ્ધતા અને પરસ્પર પ્રાથમિકતાના આધારે તમામ હિસ્સેદારોની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવી.
3. આ યોજના હાલની સુવિધાઓના અપગ્રેડિંગ અને રિપ્લેસમેન્ટ તેમજ નવી સુવિધાઓની રજૂઆતને આવરી લેશે.
4. આમાં એવા સ્ટેશનોનો સમાવેશ થશે જેના માટે વિગતવાર ટેક્નો-આર્થિક શક્યતા અભ્યાસ હાથ ધરવામાં આવ્યો છે. જો કે, નજીકના ભવિષ્યમાં આ સ્ટેશનો પર છત પ્લાઝા બનાવવામાં આવશે નહીં કારણ કે માળખાં અને ઉપયોગિતાઓના પુનર્વિકાસને વધુ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
5. આ યોજના રેલ્વે સ્ટેશનોની જરૂરિયાતો અને સમર્થનના આધારે લાગુ કરવામાં આવશે. આ યોજના હેઠળ, 1,000 થી વધુ સ્ટેશનો માટે માળખાગત વિકાસ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે.

બિહાર સરકાર ઝડપથી ભૂમિગત ઉકેલ માટે ‘ભૂમિ સુધારણા’ શરૂ કરશે | Current Affairs in Gujarati 15 December 2025

• જમીન વિવાદોના ઉકેલ માટે ૧૨ ડિસેમ્બરથી “જમીન સુધારણા સંવાદ” શરૂ થશે.
• “ફ્લાઇંગ સ્ક્વોડ” જમીન સંબંધિત છેતરપિંડીનું નિરીક્ષણ કરશે અને તેને અટકાવશે.
• પ્રાપ્ત થયેલી ૪.૬ મિલિયન અરજીઓમાંથી, આશરે ૧.૨ મિલિયન અરજીઓનો ઉકેલ લાવવામાં આવ્યો છે.
• માર્ચમાં અતિક્રમણ સામે એક ખાસ ઝુંબેશ શરૂ કરવામાં આવશે.

એવિરોનિક્સે ભારતનું કોમ્પેક્ટ નેક્સ્ટ-જનરેશન એગ્રીકલ્ચરલ ડ્રોન, એવિસ્પ્રે-10સી લોન્ચ કર્યું

• AviSpray-10c હાલના કૃષિ ડ્રોન કરતા 53% નાનું છે.
• 6,000 એકરથી વધુ જમીન પર છંટકાવ કામગીરી દ્વારા માન્ય.
• હેક્સાકોપ્ટર આર્કિટેક્ચર સાથે એક બેટરી ચાર્જ પર 5 એકર સુધી આવરી લે છે.
• અંબાત્તુરમાં ડિઝાઇન કરાયેલ અને ભારતીય ખેતીની પરિસ્થિતિઓ માટે ઉત્પાદિત.

IIT બોમ્બેએ ભારતનું પ્રથમ રૂ. 250 કરોડનું ડીપ ટેક ફંડ લોન્ચ કર્યું. | Current Affairs in Gujarati 15 December 2025

• Y-પોઇન્ટ વેન્ચર કેપિટલ ફંડ એ ભારતનું પ્રથમ ઇન્ક્યુબેટર-લિંક્ડ ડીપ ટેક VC ફંડ છે.
• આ ફંડનું કદ ₹250 કરોડ છે અને તે પ્રારંભિક તબક્કાના ડીપ ટેક સ્ટાર્ટઅપ્સને ટેકો આપશે.
• IIT બોમ્બે ખાતે SINE આ ફંડનું સંચાલન કરે છે, જે સંશોધન અને ઉદ્યોગસાહસિકતાને એકીકૃત કરે છે.
• મુખ્ય ફોકસ ક્ષેત્રોમાં AI, સ્વચ્છ ટેકનોલોજી, અદ્યતન સામગ્રી, અવકાશ અને સંરક્ષણનો સમાવેશ થાય છે.

ભારતે મોટા નીતિગત સુધારાઓ સાથે વિશ્વની સૌથી મોટી અનાજ સંગ્રહ યોજનાનો વિસ્તાર કર્યો.

• સહકારી ક્ષેત્ર માટે વિશ્વની સૌથી મોટી અનાજ સંગ્રહ યોજનાને 31 મે, 2023 ના રોજ મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
• AMI બાંધકામ ખર્ચના ધોરણો બદલીને ₹7,000/MT (મેદાનો) અને ₹8,000/MT (ઉત્તરપૂર્વ) કરવામાં આવ્યા છે.
• PACS માટે સબસિડી વધારીને 33.33% કરવામાં આવી છે, જેમાં માળખાગત સુવિધાઓને ટેકો આપવા માટે વધારાના સમર્થનનો સમાવેશ થાય છે.
• FCI એ 2,500 MT અને તેથી વધુ ક્ષમતાવાળા PACS વેરહાઉસ માટે 9 વર્ષની સમાન ભરતી ગેરંટી પૂરી પાડી છે.

IIT મદ્રાસે ક્વોન્ટમ કોમ્યુનિકેશન માટે નેશનલ હબ શરૂ કર્યું | Current Affairs in Gujarati 15 December 2025

• IITM C-DOT સમજ્ઞ ટેકનોલોજી ફાઉન્ડેશન એ ભારતનું ક્વોન્ટમ કોમ્યુનિકેશન માટેનું રાષ્ટ્રીય કેન્દ્ર છે.
• તેના મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં QKD, ક્વોન્ટમ ક્રિપ્ટોગ્રાફી, ક્વોન્ટમ મેમરી, રીપીટર્સ અને સેટેલાઇટ ક્વોન્ટમ લિંક્સનો સમાવેશ થાય છે.
• આ હબ રાષ્ટ્રીય ક્વોન્ટમ મિશન હેઠળ DST ના મજબૂત સમર્થન સાથે કાર્ય કરે છે.
• IIT મદ્રાસ રિસર્ચ પાર્કમાં સ્થિત, તે શિક્ષણ, ઉદ્યોગ અને સ્ટાર્ટઅપ્સ વચ્ચે સહયોગને પ્રોત્સાહન આપે છે.

રાષ્ટ્રીય ક્વોન્ટમ મિશન (ભારત)

• નેશનલ ક્વોન્ટમ મિશન (NQM) એ ભારત સરકાર દ્વારા શરૂ કરાયેલ એક મહત્વાકાંક્ષી પહેલ છે જે દેશને ક્વોન્ટમ વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીમાં વૈશ્વિક સંશોધન અને નવીનતામાં મોખરે રાખે છે. એપ્રિલ 2023 માં મંજૂર કરાયેલ, આ મિશનનો ઉદ્દેશ્ય અત્યાધુનિક સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવા, સ્વદેશી ટેકનોલોજી વિકસાવવા અને ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ, સંદેશાવ્યવહાર, સેન્સિંગ અને સામગ્રીના ઉભરતા ક્ષેત્રોમાં કુશળ કાર્યબળ બનાવવાનો છે. આ મિશન દ્વારા, ભારત એક ક્વોન્ટમ ઇકોસિસ્ટમ માટે મજબૂત પાયો બનાવવાનો છે જે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, વૈજ્ઞાનિક નેતૃત્વ અને તકનીકી સ્વ-નિર્ભરતાને વધારશે.

સંશોધનના વિષયોનું ક્ષેત્રો

• મિશનની પ્રવૃત્તિઓ ચાર મુખ્ય વર્ટિકલ અથવા થીમેટિક હબની આસપાસ ગોઠવવામાં આવે છે, દરેક ક્વોન્ટમ સાયન્સ અને એન્જિનિયરિંગના મુખ્ય પાસા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે:

ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ:

• સુપરકન્ડક્ટિંગ ક્વિબિટ્સ, ફોટોનિક્સ, ફસાયેલા આયનો અને સેમિકન્ડક્ટર જેવા વિવિધ ભૌતિક પ્લેટફોર્મ પર આધારિત સ્કેલેબલ ક્વોન્ટમ પ્રોસેસર્સનો વિકાસ.
• ક્વોન્ટમ અલ્ગોરિધમ્સ, ભૂલ સુધારણા અને સોફ્ટવેર પ્લેટફોર્મ પર સંશોધન.
• જટિલ પરમાણુ અને સામગ્રી સિસ્ટમોનું મોડેલ બનાવવા માટે ક્વોન્ટમ સિમ્યુલેટરનું નિર્માણ.

ક્વોન્ટમ કોમ્યુનિકેશન્સ:

• સરકારી અને વ્યૂહાત્મક સંદેશાવ્યવહાર માટે સુરક્ષિત ક્વોન્ટમ કી વિતરણ (QKD) નેટવર્કની સ્થાપના.
• ક્વોન્ટમ રીપીટર્સ અને સેટેલાઇટ-આધારિત સંદેશાવ્યવહાર લિંક્સનો વિકાસ.
• સાયબર સુરક્ષા વધારવા માટે હાલના સંચાર માળખામાં ક્વોન્ટમ એન્ક્રિપ્શનનું એકીકરણ.

ક્વોન્ટમ સેન્સિંગ અને મેટ્રોલોજી:

• સમય, ચુંબકીય ક્ષેત્રો અને ગુરુત્વાકર્ષણ દળોના અત્યંત સચોટ માપન માટે ક્વોન્ટમ સેન્સરની ડિઝાઇન.
• ક્વોન્ટમ-ઉન્નત ઇમેજિંગ અને નેવિગેશન સિસ્ટમ્સનો વિકાસ.
• આરોગ્યસંભાળ, સંરક્ષણ અને પર્યાવરણીય દેખરેખમાં ક્વોન્ટમ મેટ્રોલોજીના ઉપયોગો.

ક્વોન્ટમ મટિરિયલ્સ અને ડિવાઇસીસ:

• ટોપોલોજીકલ ઇન્સ્યુલેટર, સુપરકન્ડક્ટર અને 2D મટિરિયલ્સ જેવી નવી સામગ્રીની શોધ જે ક્વોન્ટમ ગુણધર્મો દર્શાવે છે.
• ક્વોન્ટમ માહિતી પ્રક્રિયા માટે નેનોસ્કેલ અને હાઇબ્રિડ ડિવાઇસનું નિર્માણ.
• વ્યવહારિક ડિવાઇસ આર્કિટેક્ચરમાં ક્વોન્ટમ મટિરિયલ્સનું એકીકરણ.

ગુગલ અને તેલંગાણાએ હૈદરાબાદમાં ગુગલ ફોર સ્ટાર્ટઅપ્સ હબ લોન્ચ કર્યું.

• ગુગલ ફોર સ્ટાર્ટઅપ્સ હબ હૈદરાબાદના ટી-હબ ખાતે સ્થિત છે.
• પસંદ કરેલા AI-પ્રથમ સ્ટાર્ટઅપ્સને એક વર્ષ માટે મફત કો-વર્કિંગ સ્પેસ મળે છે.
• આ કાર્યક્રમ AI/ML, પ્રોડક્ટ, UX અને ગો-ટુ-માર્કેટમાં માર્ગદર્શન પૂરું પાડે છે.
• તેલંગાણા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં 400 થી વધુ ગ્લોબલ ઇનોવેશન સેન્ટર્સનું ઘર છે.

ભારતની પ્રથમ હાઇડ્રોજન સંચાલિત વોટર ટેક્સી વારાણસીમાં શરૂ થઈ | Current Affairs in Gujarati 15 December 2025

• ભારતની પહેલી હાઇડ્રોજનથી ચાલતી વોટર ટેક્સી વારાણસીમાં કાર્યરત છે.
• આ બોટ શૂન્ય-ઉત્સર્જન હાઇબ્રિડ ઇલેક્ટ્રિક-હાઇડ્રોજન એન્જિન દ્વારા સંચાલિત છે.
• દરેક ટેક્સીમાં આશરે 50 મુસાફરો બેસી શકે છે.
• હાલમાં, એક તરફી સફરનું ભાડું આશરે ₹500 છે.

અમુલે ચોથા વર્ષે આર્જેન્ટિના ફૂટબોલ એસોસિએશન સાથે ભાગીદારીનો વિસ્તાર કર્યો.

• AFA ની સ્થાપના ૧૮૯૩ માં થઈ હતી અને તે દક્ષિણ અમેરિકાની સૌથી જૂની ફૂટબોલ ગવર્નિંગ બોડી છે.
• આર્જેન્ટિનાએ ત્રણ FIFA વર્લ્ડ કપ ટાઇટલ જીત્યા છે, જેમાંથી છેલ્લો 2022 માં જીત્યો હતો.
• અમૂલ 2022 માં AFA નો પ્રથમ ભારતીય પ્રાદેશિક પ્રાયોજક બન્યો.
• આ ભાગીદારી 2026 વર્લ્ડ કપ સુધી ચાલશે, જેમાં ઉત્પાદન અને ચાહકોના જોડાણ માટે વ્યાપક યોજનાઓ હશે.

International Current Affairs in Gujarati 15 December 2025

ભારત અને બ્રાઝિલે સબમરીન જાળવણી સહયોગને વધારવા માટે એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કર્યા

• ભારતીય નૌકાદળ, બ્રાઝિલિયન નૌકાદળ અને MDL વચ્ચે ત્રિપક્ષીય સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.
• આ સહયોગ સ્કોર્પિયન-ક્લાસ સબમરીનના જાળવણી અને જીવનચક્ર સહાય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
• આ ભાગીદારી લોજિસ્ટિક્સ, તાલીમ અને તકનીકી માહિતીના આદાનપ્રદાનને વધારે છે.
• આ કરાર ભારત-બ્રાઝિલના વ્યાપક દરિયાઈ અને સંરક્ષણ સહયોગ પ્રયાસોને સમર્થન આપે છે.

ભારત અને બ્રુનેઈએ સંરક્ષણ સહયોગ પર પ્રથમ સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથની બેઠક યોજી. | Current Affairs in Gujarati 15 December 2025

• સંરક્ષણ સહયોગ પર ભારત-બ્રુનેઈ JWG ની પ્રથમ બેઠક નવી દિલ્હીમાં મળી.
• JWG ની સ્થાપના માટેની શરતો પર બેઠક પહેલા હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.
• ચર્ચાઓમાં સંયુક્ત તાલીમ, દરિયાઈ સુરક્ષા અને HADR સહયોગનો સમાવેશ થતો હતો.
• JWG સંરક્ષણ પહેલની સમીક્ષા અને વિસ્તરણ માટે એક સંસ્થાકીય મંચ તરીકે સેવા આપશે.

મેક્સિકોએ એશિયન આયાત પર 50% ટેરિફને મંજૂરી આપી

• મેક્સિકોના ટેરિફ પેકેજમાં 1,400 થી વધુ ઉત્પાદન શ્રેણીઓ આવરી લેવામાં આવી છે.
• જાન્યુઆરી 2026 થી ટેરિફ દર 50% સુધી પહોંચી શકે છે.
• આ સુધારાથી આશરે $3.76 બિલિયન વધારાની આવક થવાની અપેક્ષા છે.
• ચીને મેક્સિકોના વેપાર પગલાંની તપાસ શરૂ કરી છે.

---