11 February 2026 GPSC Current Affairs
11 February 2026 GPSC Current Affairs
International Day of Women and Girls in Science
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા દ્વારા આ દિવસની ઘોષણા કરવામાં આવી હતી. તેનો મુખ્ય હેતુ વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં મહિલાઓની ભૂમિકાને મજબૂત કરવાનો છે.
ઉદ્દેશ્ય:
- લિંગ સમાનતા : વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, એન્જિનિયરિંગ અને મેથ્સ (STEM) ક્ષેત્રોમાં મહિલાઓ અને પુરુષો વચ્ચેની અસમાનતા દૂર કરવી.
- સંપૂર્ણ પ્રવેશ: મહિલાઓ અને છોકરીઓને વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રમાં શિક્ષણ અને સંશોધન માટે સમાન તકો પૂરી પાડવી.
- સશક્તિકરણ: મહિલા વૈજ્ઞાનિકોને પ્રોત્સાહન આપવું અને નવી પેઢીની છોકરીઓને વિજ્ઞાન વિષય પસંદ કરવા માટે પ્રેરણા આપવી.
National Current Affairs in Gujarati 11 February 2026
પ્રધાનમંત્રી ધન ધાન્ય યોજના
એ ભારત સરકારની એક મહત્વપૂર્ણ પહેલ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય 100 ઓછા પાક ઉત્પાદકતા ધરાવતા જિલ્લાઓમાં કૃષિ ઉત્પાદકતા વધારવા અને ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાનો છે. 6 વર્ષ માટે ₹24,000 કરોડના બજેટ સાથે, આ યોજના સિંચાઈ, સંગ્રહ સુવિધાઓ અને પાક વૈવિધ્યકરણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને અંદાજિત 1.7 કરોડ ખેડૂતોને સીધો લાભ પહોંચાડશે.
પ્રધાનમંત્રી ધન-ધાન્ય કૃષિ યોજનાની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ:
- લક્ષિત જિલ્લાઓ: આ યોજના દેશના 100 આકાંક્ષી અને ઓછા ઉત્પાદકતા ધરાવતા જિલ્લાઓમાં લાગુ કરવામાં આવશે.
- મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો: ઉત્પાદકતા વધારવી, પાક વૈવિધ્યકરણ (Crop Diversification), સિંચાઈ સુવિધાઓનો વિકાસ અને સંગ્રહ સુવિધાઓ (Storage Facilities) મજબૂત કરવી.
- નાણાકીય સહાય: કૃષિ ઉત્પાદકતા વધારવા અને સરળ ધિરાણ ઉપલબ્ધ કરાવવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
- સમગ્ર અભિગમ: આ યોજના 11 મંત્રાલયોની 36 વિવિધ યોજનાઓને જોડીને ‘એક રાષ્ટ્ર, એક કૃષિ, એક ટીમ‘ ના ઉદ્દેશ્ય સાથે કાર્ય કરશે.
- અમલીકરણ: નીતિ આયોગના ડેશબોર્ડ અને કિસાન એપ દ્વારા યોજનાની દેખરેખ કરવામાં આવશે, જે પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરશે.
- લાભાર્થીઓ: નાના અને સીમાંત ખેડૂતોને આધુનિક અને નફાકારક ખેતી તરફ પ્રેરિત કરવામાં આવશે, જેથી 1.7 કરોડથી વધુ ખેડૂતોને ફાયદો થશે.
આ યોજનાનું લોકાર્પણ ઓક્ટોબર 2025 માં કરવામાં આવ્યું હતું, જેનો હેતુ ગ્રામીણ અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવાનો છે.
ભારત ટેક્સી: | 11 February 2026 GPSC Current Affairs
આ ‘મલ્ટી-સ્ટેટ કોઓપરેટિવ સોસાયટીઝ એક્ટ, 2002′ હેઠળ નોંધાયેલ ભારતનું પ્રથમ સહકારી માલિકીનું ટેક્સી નેટવર્ક છે.
સંચાલન: તે કેન્દ્રીય સહકાર મંત્રાલય અને નેશનલ ઇ-ગવર્નન્સ ડિવિઝન (NeGD) હેઠળ વિકસાવવામાં આવેલ સરકારી સમર્થિત પહેલ છે.
સહયોગી સંસ્થાઓ: તેને NCDC, IFFCO, AMUL, KRIBHCO, NAFED, NABARD, NDDB અને NCEL જેવી અગ્રણી સહકારી અને નાણાકીય સંસ્થાઓ દ્વારા પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે.
મુખ્ય વિશેષતાઓ:
૧. ડ્રાઈવર માલિકી: ડ્રાઈવરો શેર ખરીદીને સહકારી મંડળીના સભ્ય બની શકશે, જેનાથી તેઓ પ્લેટફોર્મના સહ-માલિક ગણાશે.
૨. ઝીરો કમિશન: ખાનગી એપ (જેમ કે Ola/Uber) થી વિપરીત, અહીં ડ્રાઈવર પાસેથી કમિશન લેવામાં આવશે નહીં, એટલે કે ભાડાની પૂરેપૂરી રકમ ડ્રાઈવરને મળશે.
૩. સરળ ભાડું : ગ્રાહકો માટે ભાડું પારદર્શક રહેશે અને પીક અવર્સમાં કોઈ વધારાનો ‘સર્જ ચાર્જ‘ વસૂલવામાં આવશે નહીં.
૪. ડિજિટલ જોડાણ: આ પ્લેટફોર્મ ડિજીલોકર (DigiLocker), ઉમંગ (UMANG) અને API સેતુ જેવા રાષ્ટ્રીય ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ સાથે જોડાયેલ હશે.
૫. સુરક્ષા: તે ભારત સરકારના ડેટા પ્રોટેક્શન અને સાયબર સિક્યુરિટીના નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન કરશે.
બસ્તર પંડુમ ઉત્સવ | 11 February 2026 GPSC Current Affairs
આ ઉત્સવ છત્તીસગઢની આદિવાસી સંસ્કૃતિનું પ્રતીક છે.
બસ્તર પંડુમ ઉત્સવની હાઇલાઇટ્સ
- ઉદ્ઘાટન: આ વર્ષે ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬માં રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ દ્વારા જગદલપુર ખાતે આ ભવ્ય ઉત્સવનો પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો હતો.
- મુખ્ય આદિવાસી જૂથો: આ ઉત્સવમાં બસ્તરની પ્રખ્યાત જાતિઓ જેવી કે ગોંડ, મારિયા, મુરિયા, હલબા અને ભતરા ભાગ લે છે.
- સાંસ્કૃતિક વિરાસત: તેમાં આદિવાસી નૃત્યો (જેમ કે રેલા અને ગૌર નૃત્ય), પરંપરાગત સંગીતનાં સાધનો, અને હસ્તકલાનું અદભૂત પ્રદર્શન જોવા મળે છે.
- ઉદ્દેશ્ય: આ ઉત્સવનો મુખ્ય હેતુ બસ્તરની સમૃદ્ધ પરંપરાઓને દેશ-વિદેશમાં ઓળખ અપાવવાનો અને સ્થાનિક કલાકારોને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
સભાસાર પહેલ વિશે | 11 February 2026 GPSC Current Affairs
સભાસાર એ એક AI-આધારિત પ્લેટફોર્મ છે જે ગ્રામસભાની મીટિંગના ઓડિયો અને વીડિયો રેકોર્ડિંગને વ્યવસ્થિત Minutes of Meetings (MoM) માં રૂપાંતરિત કરે છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માનવીય ભૂલો ઘટાડવાનો અને ગ્રામીણ સ્તરે લેવાયેલા નિર્ણયોમાં પારદર્શિતા લાવવાનો છે.
મુખ્ય તથ્યો
- શરૂઆત: ૧૪ ઓગસ્ટ ૨૦૨૫.
- નોડલ મંત્રાલય: પંચાયતી રાજ મંત્રાલય.
- ટેકનિકલ ભાગીદાર: ઈન્ડિયા-AI મિશન (ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઈટી મંત્રાલય હેઠળ).
- ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: તે ‘ઈન્ડિયા-AI કમ્પ્યુટ પોર્ટલ‘ પર કાર્ય કરે છે, જેથી તમામ ડેટા સરકારી ક્લાઉડ સર્વર પર સુરક્ષિત રહે છે.
મુખ્ય વિશેષતાઓ
- AI ટ્રાન્સક્રિપ્શન: નેચરલ લેંગ્વેજ પ્રોસેસિંગ ટેકનોલોજી દ્વારા બોલાયેલા શબ્દોને લખાણમાં ફેરવે છે અને મહત્વના નિર્ણયો તેમજ અમલીકરણના મુદ્દાઓને તારવી આપે છે.
- ભાષિની સાથે જોડાણ: તે ગુજરાતી સહિત કુલ ૧૩ ભારતીય ભાષાઓને સપોર્ટ કરે છે, જેથી ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ભાષાનો અવરોધ દૂર થાય.
- e-GramSwaraj સાથે સુમેળ: પંચાયત અધિકારીઓ તેમના હાલના e-GramSwaraj આઈડી દ્વારા સીધું જ રેકોર્ડિંગ અપલોડ કરી શકે છે.
- ડેટા સુરક્ષા: આ પ્લેટફોર્મ ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન (DPDP) એક્ટ, ૨૦૨૫ ના નિયમોનું પાલન કરે છે, જેથી નાગરિકોની ગોપનીયતા જળવાઈ રહે.
મહત્વ
- પારદર્શિતા: AI દ્વારા સીધું રેકોર્ડિંગમાંથી લખાણ તૈયાર થતું હોવાથી મીટિંગની નોંધમાં કોઈ પણ પ્રકારની છેડછાડની શક્યતા રહેતી નથી.
- કાર્યક્ષમતા: પંચાયત સચિવોએ હવે હાથેથી લાંબી નોંધો લખવાની જરૂર નથી, જેથી તેમનો સમય બચશે અને તેઓ ગામના વિકાસ કાર્યોમાં વધુ ધ્યાન આપી શકશે.
- જવાબદારી: પ્રમાણિત રેકોર્ડ હોવાને કારણે ઉચ્ચ અધિકારીઓ અને સામાન્ય નાગરિકો વિકાસ કામોની પ્રગતિ પર સરળતાથી દેખરેખ રાખી શકે છે.
અગ્નિ-3 ઇન્ટરમીડિયેટ-રેન્જ બેલેસ્ટિક મિસાઈલ (IRBM) | Current Affairs in Gujarati 11 February 2026
અગ્નિ-3 શું છે?
તે એક મધ્યમ અંતરની બેલેસ્ટિક મિસાઈલ છે, જે 3,000 કિમી સુધીના અંતરે વ્યૂહાત્મક હથિયારો પહોંચાડવા માટે સક્ષમ છે. તે ભારતની જમીન-આધારિત પરમાણુ પ્રતિરોધક શક્તિ નો મુખ્ય ભાગ છે.
વિકાસ અને સંચાલન
- વિકાસકર્તા: સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન (DRDO).
- સંચાલન: તે ‘સ્ટ્રેટેજિક ફોર્સિસ કમાન્ડ‘ હેઠળ તૈનાત કરવામાં આવેલ છે.
મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો
- લાંબા અંતરના જોખમો સામે વિશ્વાસપાત્ર લઘુત્તમ પ્રતિરોધસુનિશ્ચિત કરવો.
- ભારતને મજબૂત સેકન્ડ-સ્ટ્રાઈક ક્ષમતા (Second-strike capability) પૂરી પાડવી (એટલે કે જો ભારત પર પહેલો હુમલો થાય, તો વળતો પ્રહાર કરવાની શક્તિ).
મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ
- રેન્જ: આશરે 3,000 કિમી.
- લોન્ચ પ્લેટફોર્મ: રોડ-મોબાઈલ લોન્ચર (તેને ટ્રક કે રેલ દ્વારા ગમે ત્યાં લઈ જઈ શકાય છે).
- પેલોડ: તે પરંપરાગત અથવા પરમાણુ હથિયારો લઈ જવા માટે સક્ષમ છે.
- માર્ગદર્શન : ઉચ્ચ સચોટતા માટે અત્યાધુનિક ઈનર્શિયલ નેવિગેશન સિસ્ટમથી સજ્જ.
- ઈંધણ: બે તબક્કાનું ઘન ઈંધણ ધરાવતી મિસાઈલ.
મહત્વ
- વ્યૂહાત્મક પ્રતિરોધ: એશિયાઈ પ્રદેશમાં દૂરના જોખમોને રોકવાની ભારતની ક્ષમતા વધારે છે.
- સેનાની સજ્જતા: 2026 ના પરીક્ષણે સાબિત કર્યું છે કે ભારતની પરમાણુ ડિલિવરી સિસ્ટમ ઓપરેશનલ કમાન્ડ હેઠળ સંપૂર્ણપણે વિશ્વસનીય છે.
- સંપૂર્ણ શ્રેણી: અગ્નિ-1 થી અગ્નિ-5 સુધીની શ્રેણીમાં આ મિસાઈલ 700 થી 5,000 કિમી સુધીના અંતરને આવરી લે છે, જે ભારતને સુરક્ષાનું મજબૂત કવચ પૂરું પાડે છે.
ભારત: એન્ટરપ્રાઇઝ AI એડોપ્શનમાં વૈશ્વિક અગ્રણી | Current Affairs in Gujarati 11 February 2026
વૈશ્વિક રેન્કિંગ: ભારત બીજા સ્થાને છે (પ્રથમ સ્થાને અમેરિકા છે).
AI ટ્રાન્ઝેક્શન્સ: જૂન અને ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ વચ્ચે ભારતીય કંપનીઓએ ૮૨.૩ અબજ AI/ML ટ્રાન્ઝેક્શન નોંધાવ્યા છે.
પ્રાદેશિક પ્રભુત્વ: એશિયા-પેસિફિક (APAC) ક્ષેત્રમાં કુલ AI પ્રવૃત્તિમાં ભારતનો હિસ્સો ૪૬.૨% જેટલો મોટો છે.
કયા ક્ષેત્રોમાં AI નો વપરાશ સૌથી વધુ છે?
ભારતમાં AI ના વિકાસમાં નીચેના ક્ષેત્રો મુખ્ય ચાલક બળ રહ્યા છે:
- ટેકનોલોજી અને કોમ્યુનિકેશન: ૩૧.૩ અબજ ટ્રાન્ઝેક્શન.
- મેન્યુફેક્ચરિંગ (ઉત્પાદન): ૧૫.૭ અબજ ટ્રાન્ઝેક્શન.
- સેવા ક્ષેત્ર (Services): ૧૨.૬ અબજ ટ્રાન્ઝેક્શન.
- ફાઇનાન્સ અને ઇન્સ્યોરન્સ: ૧૨.૨ અબજ ટ્રાન્ઝેક્શન.
પડકારો:
રિપોર્ટમાં ચેતવણી પણ આપવામાં આવી છે કે જેમ AI વપરાશ વધ્યો છે, તેમ સાયબર સુરક્ષાના જોખમો પણ વધ્યા છે:
- એજન્ટિક AI: આ એક એવી સ્વાયત્ત સિસ્ટમ છે જે સ્વતંત્ર રીતે આયોજન અને નિર્ણય લેવા માટે સક્ષમ છે.
- નબળાઈ: પરીક્ષણ દરમિયાન જાણવા મળ્યું કે એન્ટરપ્રાઇઝ AI સિસ્ટમ્સ સાયબર હુમલા સામે સરેરાશ માત્ર ૧૬ મિનિટમાં નિષ્ફળ જાય છે.
- ઘણી સંસ્થાઓ પાસે તેમના સક્રિય AI મોડલ્સની પૂરતી યાદી કે દેખરેખ નથી, જે ડેટા લીક થવાનું જોખમ વધારે છે.
નવી ડ્રેગનફ્લાય પ્રજાતિ: | Current Affairs in Gujarati 11 February 2026
- નામ: Lyriothemis keralensis (સામાન્ય નામ: સ્લેન્ડર બોમ્બાર્ડિયર).
- સ્થળ: કેરળના નીચાણવાળા દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો (ખાસ કરીને કોઠામંગલમ).
- કેમ ચર્ચામાં છે?: ૧૦ વર્ષના લાંબા અભ્યાસ બાદ તેને નવી પ્રજાતિ તરીકે જાહેર કરવામાં આવી છે. અગાઉ તેને ઉત્તર-પૂર્વની પ્રજાતિ સમજવાની ભૂલ થઈ હતી.
- ઓળખ: લાલ રંગનું પાતળું શરીર (નર) અને અનોખી પૂંછડીની રચના.
- વર્ગીકરણ: તે Libellulidae પરિવાર અને Odonata ઓર્ડર (ક્રમ) હેઠળ આવે છે.
- Lyriothemis keralensis એ કેરળની સ્થાનિક (Endemic) પ્રજાતિ છે.
- ડ્રેગનફ્લાયનો અભ્યાસ કરતા વિજ્ઞાનને Odonatology કહેવામાં આવે છે.
- તેની સરખામણી જૂના મ્યુઝિયમ નમૂનાઓ સાથે કરીને તેની અલગ ઓળખ પ્રસ્થાપિત કરવામાં આવી છે.
International/Global Current Affairs Current Affairs in Gujarati 11 February 2026
ભારત-અમેરિકા વ્યાપાર કરાર ૨૦૨૬
શું છે આ કરાર?
૨ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે આ ઐતિહાસિક સમજૂતી થઈ હતી. તેનો મુખ્ય હેતુ પરસ્પર ટેરિફ (કર) ઘટાડીને વ્યાપારિક તણાવ દૂર કરવાનો છે.
કરારની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ
- ટેરિફમાં ઘટાડો: અમેરિકાએ ભારતીય સામાન પરના ટેરિફ ૫૦% થી ઘટાડીને ૧૮% કર્યા છે. આમાં ૨૫% ની એ દંડાત્મક ડ્યુટી પણ હટાવી દેવામાં આવી છે જે રશિયન ઓઈલની ખરીદીને કારણે લાદવામાં આવી હતી.
- ઊર્જા ક્ષેત્રે ફેરફાર: ભારત હવે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદી ઘટાડીને અમેરિકા અને વેનેઝુએલા તરફ વળશે.
- $૫૦૦ બિલિયનની પ્રતિબદ્ધતા: ભારત આગામી વર્ષોમાં અમેરિકા પાસેથી ઊર્જા, ખેતી, કોલસો અને ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રે ૫૦૦ બિલિયન ડોલરની ખરીદી કરશે.
- શૂન્ય ટેરિફનો લક્ષ્ય: ભારત અમેરિકી ઔદ્યોગિક માલ પરના ટેરિફ ઘટાડીને શૂન્ય (૦%) કરવા તરફ આગળ વધશે. જોકે, ડેરી અને સંવેદનશીલ કૃષિ ક્ષેત્રોને આમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે જેથી ભારતીય ખેડૂતોનું રક્ષણ થઈ શકે.
- સ્પર્ધાત્મક લાભ: ૧૮% ટેરિફ સાથે ભારત હવે વિયેતનામ (૨૦%) અને પાકિસ્તાન (૧૯-૨૦%) જેવા હરીફ દેશો કરતા અમેરિકન માર્કેટમાં વધુ સસ્તું પડશે.
- મુખ્ય ફાયદો: અમેરિકાએ ભારતીય નિકાસ (કાપડ, હીરા, દવાઓ) પરનો ટેક્સ ૫૦% થી ઘટાડીને ૧૮% કર્યો છે. આનાથી ગુજરાતના હીરા અને કાપડ ઉદ્યોગને મોટો વેગ મળશે.
- રશિયા-અમેરિકા સંતુલન: ભારત રશિયા પાસેથી ઓઈલ ઘટાડીને અમેરિકા પાસેથી ખરીદશે, જેના બદલામાં અમેરિકાએ ભારતીય માલ પરના પ્રતિબંધો હટાવ્યા છે.
- ખેડૂતોનું રક્ષણ: ભારતે દૂધ (ડેરી) અને મુખ્ય પાકો પર અમેરિકાને કોઈ છૂટ આપી નથી, જેથી સ્થાનિક ખેડૂતોને નુકસાન ન થાય.
- રોકાણ: આ કરારથી અમેરિકી કંપનીઓ ભારતના ડેટા સેન્ટર અને પરમાણુ ઉર્જા ક્ષેત્રે કરોડો ડોલરનું રોકાણ (FDI) કરશે.
- પડકાર: રશિયા સાથેના જૂના સંબંધો સાચવવા અને મોંઘા અમેરિકી ઓઈલને કારણે વધતા આયાત બિલ (CAD) પર નજર રાખવી પડશે.
ગ્લોબલ કરપ્શન ઇન્ડેક્સ 2025: ભારતની સ્થિતિ | Current Affairs in Gujarati 11 February 2026
ટ્રાન્સપરન્સી ઇન્ટરનેશનલ દ્વારા દર વર્ષે જાહેર કરવામાં આવતા આ ઇન્ડેક્સમાં દેશના સાર્વજનિક ક્ષેત્ર માં ભ્રષ્ટાચારના સ્તરનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે.
- ભારતનો રેન્ક: 91 (ગત વર્ષે ભારત 96મા ક્રમે હતું, એટલે કે 5 સ્થાનનો સુધારો થયો છે).
- સ્કોર: ભારતનો સ્કોર ગત વર્ષ કરતા 1 પોઈન્ટ વધ્યો છે. (સ્કેલ: 0 = અત્યંત ભ્રષ્ટ, 100 = ખૂબ જ સ્વચ્છ).
- વૈશ્વિક સરેરાશ: વિશ્વની સરેરાશ સીપીઆઈ સ્કોર ઘટીને 42 થઈ ગયો છે, જે ચિંતાજનક છે.
- મર્યાદિત પ્રગતિ: રિપોર્ટ મુજબ ભારતનો સુધારો વહીવટી પ્રક્રિયામાં થયેલા નાના ફેરફારોને આભારી છે, પરંતુ હજુ પણ મોટા માળખાગત સુધારાની જરૂર છે.
- પ્રેસ ફ્રીડમ : ભારત માટે ચિંતાનો વિષય એ છે કે ભ્રષ્ટાચાર પર રિપોર્ટિંગ કરતા પત્રકારો માટે ભારતને ‘જોખમી‘ દેશોની યાદીમાં મૂકવામાં આવ્યું છે.
- વૈશ્વિક સ્થિતિ: વિશ્વના 2/3 થી વધુ દેશોનો સ્કોર 50 થી નીચે છે, જે દર્શાવે છે કે ભ્રષ્ટાચાર વૈશ્વિક સ્તરે જાહેર સેવાઓને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યો છે.
